ඉතින් දැන් අපි නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් වෙත යමු: ‘නේපාලයේ සමාජ මාධ්ය තහනම දේශපාලනය චැට් රූම් එකකට මාරු වීමත් සමඟ පාරා වළල්ලක් වී ඇත. මේ මොහොතේ නේපාලයේ පාර්ලිමේන්තුව ඩිස්කෝඩ් ය, වීඩියෝ ක්රීඩා කරන්නන් අතර ජනප්රිය එම වේදිකාව ගැන පරිශීලකයෙක් පැවසුවේ, එහි දස දහස් ගණනක් දෙනා ජාතියේ අනාගතය ගැන විවාද කරමින් සිටින බවයි.’ ඉතින්, අපි විශ්වාස කළ යුතු යැයි අපේක්ෂා කරන්නේ, ළමයි කණ්ඩායමක් ඉබේම සංවිධානය වී ඔවුන්ගේ රට පෙරළා දැමූ බවයි. දැන් කෙසේ හෝ ඔවුන් තථ්ය අන්තර්වාර ආණ්ඩුවක් සංවිධානය කිරීම සඳහා මේ සියලුම ඔන්ලයින් මෙවලම් භාවිතා කරන්නේ කෙසේදැයි දන්නවා..
එක්සත් ජනපදය දූෂණයට එරෙහිව සටන් කිරීමට තරුණ කණ්ඩායම්වලට අරමුදල් සැපයූ අතර, පසුව දූෂණයට එරෙහි තරුණයින්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් විරෝධතාවක් පැන නැගී නේපාලයේ ආණ්ඩුව පෙරලා දැමීය. දැන් එය එකම සාක්ෂිය නොවේ. මම මේ ඕනෑම වර්ණ විප්ලවයක සියලුම විවිධ සංරචක හරහා යන්නම්. විවිධ සංරචක – හැමවිටම විවිධ සංරචක තිබෙනවා. මූලික නායකත්වය තිබෙනවා. සංවිධානය කරන කණ්ඩායම තිබෙනවා. එය එක් සංවිධානයක් වෙන්න පුළුවන්. එය සංවිධාන සමූහයක් වෙන්න පුළුවන්. ඔබේ ව්යාජ මානව හිමිකම් සංවිධාන තිබෙනවා, ඒවා එතැන ඉඳගෙන විරෝධතා සඳහා කඩතුරාවක් නිර්මාණය කරනවා, ඉන්පසු ඒ අතරතුර සිදුවන ප්රචණ්ඩත්වය ගැන තෝරා බේරාගෙන වාර්තා කරනවා. ඔවුන් විරෝධතාකරුවන්ගේ සියලු ප්රචණ්ඩත්වය නොසලකා හරින අතර, එම ප්රචණ්ඩත්වයට ප්රතිචාර දක්වන පොලීසියේ සහ හමුදාවේ සියලු ප්රචණ්ඩත්වය අතිශයෝක්තියට නංවනවා. බටහිර මාධ්ය ජාත්යන්තර ප්රේක්ෂකයින්ට එය ඒ ආකාරයෙන්ම නැවත පවසනවා. උද්ඝෝෂකයින්ට, විරෝධතාවේ නායකත්වයට සහ විරෝධතාවලට හසු වූවන්ට අසීමිත නීතිමය සහාය ලබා දීම සඳහා එක්සත් ජනපද රජයේ මුදල් ලබන නීති සංවිධාන තිබෙනවා. මෙය විරෝධතාකරුවන්ට දණ්ඩමුක්තිය පිළිබඳ හැඟීමක් ඇති කිරීම සඳහායි. තවද, පළමුවෙන්ම මිනිසුන් වීදිවලට ගෙන්වා ගැනීමේ අභිප්රේරණය වැඩි කිරීමට සහ විරෝධතා හැකි ඉක්මනින් හා හැකි තරම් පුළුල් ලෙස උත්සන්න කිරීමට උදව් කිරීමට උත්සාහ කරන මාධ්ය සංවිධාන තිබෙනවා…
ඉතින් නේපාල ජාතිකයන්, වීඩියෝ ක්රීඩා කරන්නන් විසින් ජනප්රිය කරන ලද වේදිකාවක් වන ඩිස්කෝඩ් වෙත යොමු වී, ජාතික සමුළුවක ඩිජිටල් අනුවාදයක් ක්රියාත්මක කරන්නේ, මේ මිනිසුන් එය සහජයෙන්ම කරන්නේ කෙසේදැයි දන්නවා වගෙයි… ඔවුන් එසේ කළත් නැතත්, එම ක්රියාවලියට කිසිදු නීත්යානුකූල භාවයක් තිබේද? මෙම චැනලයේ සංවිධායකයින් හාමී නේපාල් හි සාමාජිකයින්. කවුද මේ හාමී නේපාල්? සිවිල් සංවිධානයක්. සංවිධානයක් කියන්නේ ඔබට කාර්යාලයක්, කාර්ය මණ්ඩලයක්, වියදම් තියෙනවා, ඔබට අරමුදල් අවශ්යයි. කවුද ඔවුන්ට ඒ අරමුදල් සපයන්නේ? එමෙන්ම චැට් එකට සහභාගී වන බොහෝ දෙනෙක් මේ සතියේ විරෝධතාවලට නායකත්වය දුන් Z පරම්පරාවේ ක්රියාකාරීන් යැයි කියනු ලබන අයයි. ඉතින්, විරෝධතා සංවිධානය කර නායකත්වය දුන් මූලික සංවිධානයක් තිබෙන අතර, දැන් ඔවුන් ආණ්ඩුවේ සිට සංක්රාන්තිය අධීක්ෂණය කරමින් සිටිනවා…
ඉතින් අපට ඒඑෆ්පී වෙතින් මෙම ලිපිය තිබෙනවා… ගල්ෆ් නිව්ස් හි පළවූ: ‘ඩිස්කෝඩ් සිට බිට්චැට් දක්වා. ඔන්ලයින් කෝපය ඡන්ද ආණ්ඩුව කම්පා කළ හැටි. නැවතත්, සමාජ මාධ්ය තහනම්, දූෂණය, කෝපය සහ නෙපෝ කිඩ්ස් මීම්ස් රටේ නැගිටීම අවුළුවයි… දැන් බොහෝ ක්රියාකාරීන් ඔවුන්ගේ මීළඟ පියවර ගැන කතා කිරීමට එක්සත් ජනපද කණ්ඩායම් චැට් යෙදුමක් වන ඩිස්කෝඩ් වෙත යොමුවෙමින් සිටිනවා.’
ඉතින්, වෙනත් රටවල් පෙරළා දැමීම සඳහා රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ ක්රියා කරන බවට අපට තහවුරු වූ කරුණු ඇති මේ සියලුම එක්සත් ජනපද පදනම් කරගත් වේදිකා. දැන් ඔවුන් නේපාලයේ ද එම වර්ගයේ යෙදුම් භාවිතා කරනවා. නැවතත්, මෙය අහම්බයක් නොවේ. ලෝක බැංකුවට අනුව, නේපාලයේ මිලියන 30 ක ජනගහනයෙන් අඩකට වඩා ඔන්ලයින් සිටිනවා. විරෝධතාවට දින කිහිපයකට පෙර, බොහෝ දෙනෙක් වේදිකා අවහිර කිරීම් මඟ හැරීම සඳහා වීපීඑන් සේවා හෝ වර්චුවල් පුද්ගලික ජාල වෙත ඉක්මනින් යොමු වී තිබුණා. අවහිරයක් මඟ හැරීම සඳහා මිනිසුන් වීපීඑන් වෙත යොමු වී ඒවා භාවිතා කිරීමට උත්සාහ කරනු ඇතැයි මට විශ්වාස කළ හැකියි. මෙම පුද්ගලයින්ගෙන් බහුතරයකට එය සාර්ථකව කිරීමට හැකි වේවිද? ඔවුන් පුහුණු කර නොමැති නම්, බොහෝ විට නැහැ. නිශ්චිත වීපීඑන් සේවා සහ වෙනත් මෙවලම් භාවිතා කිරීමට මූලික කණ්ඩායමක් කලින් පුහුණු කර නොතිබුනේ නම්, ආණ්ඩුව ඔන්ලයින් තොරතුරු ගලනය වසා දැමීමෙන් විරෝධතා මැඩපැවැත්වීමට දරන උත්සාහයන් මඟ හැරීමට ඔවුන්ට නොහැකියි. ‘පුළුල් අන්තර්ජාල වසා දැමීමක් පිළිබඳ බිය, තාක්ෂණික කෝටිපති ජැක් ඩෝසි විසින් නිර්මාණය කරන ලද බ්ලූටූත් පණිවිඩ යෙදුමක් වන බිට්චැට් බාගත කිරීම්වල ඉහළ යාමකටද හේතු වුණා.’ ඉතින්, ඒ කියන්නේ ඔබට දුරකථනයක් තිබෙනවා; ආණ්ඩුව එය වසා දමා ඇති නිසා ඔබට අන්තර්ජාලයට හෝ සෙලියුලර් ජාලයට සම්බන්ධ විය නොහැකියි. ඉතින්, ඔබ ඔබගේ දුරකථනය බ්ලූටූත් හරහා ඔබ අසල සිටින සැමට කෙලින්ම සම්බන්ධ කරනවා. ඉන්පසු ඔවුන් සතුව ප්රොටෝකෝලයක් තිබෙනවා, එමගින් ඔබට මෙම බ්ලූටූත් මගින් සම්බන්ධිත උපාංග ජාලය හරහා ඔබ ළඟා වීමට උත්සාහ කරන ඕනෑම කෙනෙකුට පණිවිඩ යැවීමට ඉඩ සලසනවා. ඔවුන් භාවිතා කරමින් සිටියේ එයයි. මම එය මීට පෙර භාවිතා කර ඇති අතර එය ඵලදායී ලෙස භාවිතා කිරීමට බොහෝ පුහුණුවක් සහ අභ්යාසයක් අවශ්ය වෙනවා. ළමයි කණ්ඩායමක් එය බාගත කර, දින 5 කටත් අඩු කාලයකදී එය කොතරම් දක්ෂ ලෙස භාවිතා කළාද කියනවා නම්, එකිනෙකා සමඟ සන්නිවේදනය කිරීමේ මාධ්යයන් තිබූ හොඳින් සංවිධානය වූ ආණ්ඩුවක් පෙරළා දැමීමට ඔවුන්ට හැකි වුණා කියන එකට කිසිම විදිහක් නැහැ. සම්පූර්ණයෙන්ම විකාරයක්.
ඉතින් මේ මුළු දේම පටන් ගත්තේ දූෂණය ගැන තරුණයින් සමාජ මාධ්යවල පළ කිරීමෙන්ද? නැවතත්, යමක් හදිසියේම පුපුරා යන විට, ඒ පිටුපස කවුරුන් හෝ සිටිනවා. ඔවුන් සියල්ලන්ම ඉබේම ඔවුන්ගේ නායකත්වයේ සුඛෝපභෝගී ජීවන රටාවන් ගැන සැලකිලිමත් වීමට පටන් ගත්තේ නැහැ. මෙය වචනාර්ථයෙන්ම ඔවුන් ලිබියාවේ, සිරියාවේ, ටියුනීසියාවේ [සහ ශ්රී ලංකාවේද! – ee] කළ දෙයයි. මේ සියලු විරෝධතා, ඒ සියල්ලටම ‘බලන්න ඔවුන් කොතරම් සුඛෝපභෝගී ලෙස ජීවත් වෙනවාද’ යන මෙම අංගය තිබුණා. මෙය හරියටම එකම සැකිල්ලයි. එය නැවතත් අහම්බයක් නොවේ. ටියුනීසියාව සහ එහි නායකයා වූ බෙන් අලි ගැනත්, විකිලීක්ස් වෙතින් ඔහුගේ සුඛෝපභෝගී ජීවන රටාව පිළිබඳ මේ සියලු චෝදනා ඔවුන් තෝරා බේරාගෙන වාර්තා කළ ආකාරයත්, අරාබි වසන්තය යැයි කියන දෙය ආරම්භ වීමට හේතුව ලෙස ඒ සියල්ල උපුටා දැක්වූ ආකාරයත් මිනිසුන්ට මතකද? දැන් අපි නිසැකවම දන්නවා එය වසර ගණනාවකට පෙර එක්සත් ජනපදය විසින් සැලසුම් කරන ලද්දක් බව. ඔවුන් සරලවම මෙම ආඛ්යානය භාවිතා කළා. ඔවුන් එය ඉදිරියට තල්ලු කරන වේලාව තෝරා ගත් අතර, පසුව එය වයිරල් කරවීම සඳහා ඒකාබද්ධ උත්සාහයක් ගත්තා.
නේපාලයේ ඔවුන් කළේද හරියටම එයයි. මේ දේවල් මේ ආකාරයෙන් ඉබේම සිදු වෙන්නේ නැහැ. ඔව්, දේවල් වයිරල් වෙනවා, නමුත් එය මිනිසුන් වීදිවලට ගෙන්වාගෙන, පසුව ස්වයං-සංවිධානය වී ආණ්ඩුව පෙරළා දැමීමට තරම් ප්රමාණවත්ද? නැහැ. නැහැ. එය එසේ ක්රියාත්මක වෙන්නේ නැහැ. ඉතින් අරාබි වසන්තයේදී අප දුටු එම ක්රීඩාවම, එනම් මෙම නායකයින්ගේ සුඛෝපභෝගී ජීවන රටාවන් පිළිබඳව වාර්තා කිරීම, මේ සියලු මිනිසුන්ව කුපිත කරවීම, ඉන්පසු ඔවුන්ගේම රටවල් විනාශ කිරීමට ඔවුන්ව මුදා හැරීම. අරාබි වසන්තයේ සෑම රටක්ම එතැන් සිට විනාශ වී ඇති ආකාරය අපට පෙනෙනවා. නමුත් එය සැලසුම් සහගතව සිදු වූවක්. මෙම කණ්ඩායම් කිසිවකට ඔවුන්ගේ රටේ කිසිදු ගැටලුවක් විසඳීමට උදව් කිරීමට කිසිදු අවස්ථාවක් තිබුණේ නැහැ, මන්ද ඔවුන් එය දැන සිටියත් නැතත් ඔවුන් විදේශ නියෝජිතයන් වූ නිසයි.
ඔවුන්ගේ හදවත් හෝ මනස තුළ තිබූ වෛරය කෙතරම් සැබෑ වුවත්, ඔවුන් එක්සත් ජනපද විදේශ ප්රතිපත්ති අරමුණු ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා එක්සත් ජනපදය විසින් මෙවලම් ලෙස භාවිතා කරනු ලැබුවා. ඉතින්, ඔවුන්ට ‘නෙපෝ කිඩ්ස්’ වැනි හැෂ් ටැග් තිබුණා, එය ඥාති සංග්රහය සඳහා කෙටි නමකි. එහිදී ඔවුන්ගේ ඉන්ස්ටග්රෑම් සටහන්වල පෙන්වන ලද නිර්මාණකරුවන්ගේ ඇඳුම් සහ සුඛෝපභෝගී නිවාඩු, සාමාන්ය නේපාල ජාතිකයන් මුහුණ දෙන දුෂ්කරතා සමඟ සංසන්දනය කළා. මෙය ලොව පුරා සෑම රටකම සිටින සෑම කෙනෙකුටම ඇති ගැටලුවක්. ඉතින්, මෙය සැබෑ දෙයක් නම්, මෙය එක්සත් ජනපදයේ හෝ යුරෝපයේ සිදුවී මේ සියලු ආණ්ඩු දැන් නැතිවී ගොස් තිබිය යුතුයි, මන්ද එක්සත් ජනපදය ආරක්ෂා කරන හෝ තමන්ව ආරක්ෂා කරගන්නා අනෙකුත් රටවල එය මීටත් වඩා දරුණුයි. නමුත් කිසියම් හේතුවක් නිසා මෙය කිසි විටෙකත් සිදු වන බවක් පෙනෙන්නේ නැහැ.
ඉතින් ඔවුන් නිර්මාණකරුවන්ගේ ඇඳුම්, ඉන්ස්ටග්රෑම් හි පෙන්වන සුඛෝපභෝගී නිවාඩු, සාමාන්ය නේපාල ජාතිකයන්ගේ දුෂ්කරතා ගැන කතා කරනවා. එක් සටහනක් 13,000 වතාවක් ලයික් කර තිබූ අතර, දේශපාලනඥයින්ගේ දරුවන් කෝටිපතියන් මෙන් ජීවත් වන බවට චෝදනා කරමින්, ‘බදු මුදල් යන්නේ කොහාටද?’ කියා අසා තිබුණා. ඔබ රැකියා විරහිතයි. ඔබ කිසිදු බදු මුදලක් ගෙවන්නේ නැහැ. ඔවුන් සියල්ලන්ම තමන් රැකියා විරහිත තරුණයින් බව පවසනවා. ඔබ බදු ගෙවන්නේ නැත්නම්, බදු මුදල් කොහාටද යන්නේ කියා ඔබ කනස්සල්ලට පත්වන්නේ ඇයි? බදු පිළිබඳ මේ මුළු කතාවම එක්සත් ජනපදයෙන් සැලසුම් කළ මෙම විරෝධතා වලදී නිමක් නැතිව නැවත නැවතත් කියවෙන දෙයක්… 2019, 2020 දී. මෙය 2020 ඔක්තෝබර් මාසයේ සිටයි. New York Times: ‘බැංකොක් විරෝධතාවලින් ගිලී ඇත’. ඒවා මෙහෙයවන්නේ කුමක්ද? කැරලිකාර තරුණයින්, කුමන්ත්රණ ඉතිහාසයක්, විවේචකයින්ට දඬුවම් කළ හැකි නීති මගින් ආරක්ෂා වූ රාජකීය පවුලක්, තායිලන්තය කම්පා කරවන අරගලයේ සියලුම ප්රධාන අංග. නැවතත්, මෙය මා සෑම මූලික කණ්ඩායමක්ම හඳුනාගෙන, එක්සත් ජනපද රජයේ අරමුදල් පිළිබඳ ප්රතික්ෂේප කළ නොහැකි සාක්ෂි පෙන්වූ විරෝධතාවක්. ප්රචණ්ඩත්වය සහ අස්ථාවරත්වය සූරාකමින් සහ විරෝධතාවය බලයට රිංගා ගැනීමට භාවිතා කරන දේශපාලන පක්ෂවලට නායකත්වය දෙන කෝටිපතියන්. ඔවුන් එක්සත් ජනපද රජය විසින් පිටුබලය ලබන බව පැහැදිලිවම පෙන්විය හැකියි. මට මතකයි රැකියාවක්වත් නැති මේ ළමයි හැමෝම ‘මගේ බදු, මගේ බදු’ කියලා කෑගහනවා. ඊට පස්සේ ඔවුන් සීඅයිඒ සහ එන්ඊඩී විසින් අග්නිදිග ආසියාව සහ හොංකොං පුරා මිල්ක් ටී සන්ධානය සඳහා නිර්මාණය කළ ඇඟිලි 3 ආචාරය දෙනවා. ඉතින්, එය හරියටම එකම දෙයයි. ඔවුන් අරාබි වසන්තයේ සිට තායිලන්තයේ, මියන්මාරයේ සහ හොංකොං හි විරෝධතා සඳහා එය කොපි පේස්ට් කළා.
දැන් ඔවුන් නේපාලයේ එය කළා. බටහිර මාධ්ය මේ විකාර ආඛ්යාන ප්රවර්ධනය කරනවා, ඇත්තටම මේ විරෝධතා පිටුපස ඉන්නේ කවුද කියලා කවදාවත් ඔබට කියන්නේ නැහැ, හරියට මෙය සැබෑ ප්රශ්නයක් වගේ. ඔවුන් තනිවම අවදි වී මේ ගැන සැලකිලිමත් වීමට තීරණය කළා වගේ. මම කියන්නේ එපමණයි. දැන්, නැවත ඒඑෆ්පී ලිපියට: ‘ස්විට්සර්ලන්තය පදනම් කරගත් ප්රෝටෝන්වීපීඑන් සමාගම සඳුදා පැවසුවේ නේපාලයෙන් ලියාපදිංචි වීම් දින 3ක් තුළ 6,000% කින් ඉහළ ගිය බවයි. ඩෝසිගේ බිට්චැට් වේදිකාව කෙරෙහි උනන්දුව වැඩි වූ අතර, එය ඕෆ්ලයින් ක්රියා කරන අතර වාරණයට එරෙහි වීමේ ක්රමයක් ලෙස එය විස්තර කරනවා.’ එක්සත් ජනපදයේ සියලුම වැඩසටහන්, කැළඹීම් ඇති කර ආණ්ඩුවක් පෙරළා දැමීමේ එකම අරමුණ සඳහා, ආණ්ඩුව අන්තර්ජාලය වසා දැමීමට උත්සාහ කළත්, විශේෂයෙන් මේ වැනි යෙදුම් වලට අරමුදල් සැපයුවා. මෙහි සම්පූර්ණ අරමුණ එයයි. මෙය ජැක් ඩෝසි, 2011 දක්වා දිවෙන ලෝකයේ සමස්ත කලාප පෙරළා දැමීමට එක්සත් ජනපද රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුවට උදව් කිරීම සඳහා ෆේස්බුක් සහ ගූගල් සමඟ එක්ව ට්විටර් සමඟ කරමින් සිටි දේ දැන් බිට්චැට් සමඟ දිගටම කරගෙන යාමයි. ඩෝසි X හි මෙසේ ලිවීය, ‘ඔබට අවශ්ය වූ විට එහි ඇත’, ඉන්දුනීසියාවේ සහ නේපාලයේ විරෝධතා අතරතුර බිට්චැට් බාගත කිරීම් වල හදිසි ඉහළ යාමක් විස්තර කරන සටහනක් උපුටා දක්වමින්.
ඉතින් ඉන්දුනීසියාවේ විරෝධතා, එක්සත් ජනපද රජයෙන් අරමුදල් ලබන සංවිධාන විසින් ප්රවර්ධනය කරන බව අපි නිසැකවම දන්නවා, ඔවුන්ම පිළිගන්නවා ඔවුන්ට එක්සත් ජනපද රජයේ මුදල් ලැබෙන බව. ඔවුන් එහි බිට්චැට් භාවිතා කරමින් සිටි අතර ඔවුන් එය නේපාලයේ ද භාවිතා කරමින් සිටියා. ඉතින් එක්සත් ජනපද රජය මෙම මෙවලම් නිෂ්පාදනය කිරීමට, ඒවා බෙදා හැරීමට සහ ඒවා ඵලදායී ලෙස භාවිතා කරන ආකාරය පිළිබඳව මිනිසුන් පුහුණු කිරීමට වැඩසටහන් සඳහා අරමුදල් සපයනවාද, එවිට එක්සත් ජනපදයෙන් සැලසුම් කළ වර්ණ විප්ලවයක ප්රේරකය ඇද දැමූ විට එය දින 5 කින් සිදුවිය හැකිද? ඔව්, ඇත්ත වශයෙන්ම. ඇත්ත වශයෙන්ම ඔවුන් එසේ කරනවා. එක්සත් ජනපද රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුවෙන් අපට මෙය තිබෙනවා: ‘ඩීආර්එල් අන්තර්ජාල නිදහස් වැඩසටහන් කළඹ ඇගයීම, තාක්ෂණ සංවර්ධනය. මෙහි ඉලක්කය වන්නේ, ඒකාධිපති ආණ්ඩු විසින් භාවිතා කරනු ලබන අවහිර කිරීමේ ෆිල්ටර සහ අනෙකුත් වාරණ ශිල්පීය ක්රම මඟ හරින මඟහැරීමේ මෙවලම් සැපයීමෙන්, අන්තර්ජාලයට ප්රවේශය සපයන හෝ වැඩි දියුණු කරන තාක්ෂණයේ සංවර්ධනයට සහාය වීමයි’ – බිට්චැට් වැනි, වීපීඑන් වැඩසටහන් වැනි.
දැන් වීපීඑන් බොහෝ කලක සිට පවතින අතර ඒ ගැන හුරුපුරුදු බොහෝ අය සිටිනවා – එය වඩාත් පිළිගත හැකියි. බිට්චැට් සම්පූර්ණයෙන්ම ඇදහිය නොහැකියි. එය විපක්ෂයේ මූලික කණ්ඩායමක් අතර විශේෂයෙන් බෙදා හරින ලද්දක්. ඔවුන්ට එය භාවිතා කරන ආකාරය පුහුණු කළ අතර, ඔවුන් එය භාවිතා කළ අතර, එය භාවිතා කිරීමට අන් අයට උදව් කළා. ඔවුන්ට එය මෙතරම් ඉක්මනින් භාවිතා කිරීමට හැකි වූයේ එබැවිනි. එක්සත් ජනපද රජය ඔබට මෙතැනදී පැහැදිලි කරන්නේ ඔවුන්ට මේ සියලු වැඩසටහන් ඇති බවත්, මෙම මෙවලම් භාවිතා කරන ආකාරය පිළිබඳව ‘ක්රියාකාරීන්’ සංවර්ධනය කිරීමට, බෙදා හැරීමට සහ පුහුණු කිරීමට ඔවුන් සෑම වසරකම ඩොලර් මිලියන ගණනක් වැය කරන බවත් ය. අපට මෙම එන්ඊඩී හවුල්කරු, ක්රියාකාරීන් දේශීය භාෂාවලින් තීරණාත්මක ඩිජිටල් මෙවලම් සමඟ සම්බන්ධ කරයි. නේපාලය තිබෙන්නේ එතැන… චීනය සහ ඉන්දියාව අතර. ඔවුන් ඉන්නේ එතැන… ඉතින් ඔවුන් කරන්නේ කුමක්ද? මෙම දේශීයකරණය කළ මෙවලම් භාවිතා කරන ක්රියාකාරීන් පුහුණු කිරීමෙන්, සංවිධානය ලොව පුරා වැඩ කරන ස්වේච්ඡා සේවකයන්, සිවිල් තාක්ෂණික ක්රියාකාරීන් සහ බිම් මට්ටමේ සංවිධාන අතර ජාල ගොඩනඟා හොඳම භාවිතයන් බෙදාහදා ගැනීමට අවස්ථා සලසනවා. ‘බිම් මට්ටම’… ඇසෙන විට, ‘ආ, ඔවුන් බිම් මට්ටමේ’ යැයි සිතෙනවා, නමුත් එක්සත් ජනපද රජය ඔවුන්ට සහාය දෙනවා. එසේනම් ඔවුන් බිම් මට්ටමේ වන්නේ කෙසේද?

2012 දී පිහිටුවීමේ සිට, ලොකලයිසේෂන් ලැබ්, ලොව පුරා සිටින දේශීය කණ්ඩායම් සහ සංවර්ධකයින් සමඟ සම්බන්ධීකරණය කරන ස්වේච්ඡා පරිවර්තකයින් 7,000 කට වැඩි පිරිසකගේ සහාය ඇතිව, විවෘත මූලාශ්ර මෙවලම් 70 කට අධික ප්රමාණයක් භාෂා 220 කින් ලබා දී තිබෙනවා. ඔවුන් මෙය කර ඇති සියලුම ස්ථාන ඔවුන් පිළිගන්නවා. බුරුමය, යුක්රේනය, රුසියාව, මේ සියලු ස්ථාන, මෙම ස්ථාන සමහරක ඉතා හොඳ තොරතුරු අවකාශ ආරක්ෂාවක් තිබෙනවා. එම පියවර මඟ හැරීම සඳහා මෙවලම් සංවර්ධනය කිරීමට එක්සත් ජනපදය තවමත් උත්සාහ කරමින් සිටිනවා. මේ සියල්ල නැවතත් වීඩියෝ විස්තරයේ ඇත. ඔබට ගොස් එය ඔබම පරීක්ෂා කර බැලිය හැකියි. මෙන්න නොමිලේ වීපීඑන් ව්යාපෘතියක්. ඔවුන් එය මේ සියලු ස්ථානවල ලබා දී තිබෙනවා. නේපාලය නැවතත්, එය මෙහි ලැයිස්තුගත කර තිබෙනවා. එය ලැයිස්තුවේ තිබෙනවා. ඔවුන් නේපාලය සඳහා එය සංවර්ධනය කිරීමට විශේෂයෙන් මුදල් සහ කාලය වැය කර තිබෙනවා. මෙන්න ඕපන් ටෙක්නොලොජි ෆන්ඩ්, ගෝලීය මාධ්ය සඳහා වන එක්සත් ජනපද නියෝජිතායතනය හරහා එක්සත් ජනපද රජය විසින් අරමුදල් සපයනු ලබනවා. මාර්ගය වන විට, මෙම වෙබ් අඩවිය තවමත් ක්රියාකාරීයි. 2025 සැප්තැම්බර් – ජනාධිපති ට්රම්ප් එයට අරමුදල් කපා හැරියේ හෝ විසුරුවා හැරියේ නැහැ. එය තවමත් මෙහි තිබෙනවා. මෙය මෙම වැඩසටහන් සංවර්ධනය කරන සංවිධානවලින් එකක්.
මෙන්න ධවල මන්දිරය – මෙය බයිඩන් පරිපාලනය යටතේ ඩිජිටල් ඒකාධිපතිවාදයට එරෙහිව ආරක්ෂා වීම පිළිබඳවයි. සමාන්තරව, ‘අන්තර්ජාලයේ ඒකාධිපති වාරණයට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා, රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුව වාරණ-විරෝධී තාක්ෂණය සඳහා බහුපාර්ශ්වික හදිසි සහ තිරසාර අරමුදල් ස්ථාපිත කිරීමට සහ ආරම්භ කිරීමට ඩොලර් මිලියන 4 ක් දක්වා ලබා දෙනු ඇත, එමගින් වැඩි පරිශීලකයින් සංඛ්යාවක් වාරණය නොකළ අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ කිරීමට, වඩාත්ම අවශ්ය අවස්ථාවන්හිදී එම සම්බන්ධතා පවත්වා ගැනීමට සහ ඒකාබද්ධව දායක වීමට සමාන අදහස් ඇති හවුල්කරුවන්ට ආරාධනා කරනු ඇත’ – ඉන්දුනීසියාවේ එක්සත් ජනපද-පිටුබලය ලත් විරෝධතාකරුවන් සහ නේපාලයේ එක්සත් ජනපද-පිටුබලය ලත් විරෝධතා විසින් භාවිතා කරන ලද බිට්චැට් නිර්මාණය කර ලබා දීම සඳහා රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ වැඩ කළ, කලින් ට්විටර් හි සිටි ජැක් ඩෝසි වැනි. නැවතත් NYTimes ලිපියෙන් අරාබි වසන්තය සම්බන්ධයෙන්, ඔවුන් නැවතත් විශේෂයෙන් ෆේස්බුක්, ගූගල්, අනෙකුත් බටහිර මාධ්ය සංවිධාන රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ එක්ව සඳහන් කළා. එය සංවිධානය කළේ රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුව විසින්.
එවකට රාජ්ය ලේකම්ව සිටි හිලරි ක්ලින්ටන්, පටිගත කරන ලද ස්කයිප් පණිවිඩයක් ලබා දෙන අතර, ඔවුන්ගේ විවිධ රටවලින් පැමිණි මේ සියලු ක්රියාකාරීන් ඉදිරියේ එය වාදනය කර, පසුව ඔවුන්ගේම රට පෙරළා දැමීමට සහ විනාශ කිරීමට නැවත නිවෙස් බලා යැවීමට පෙර මෙසේ කියනවා: ‘මෙම පෙරළිකාර සමුළුවේ කොටස්කරුවන් වීමට පෞද්ගලිකව සහ ඔන්ලයින් මෙක්සිකෝ නගරයට පැමිණි ඔබ සැමට මම සුබ පතනවා. ඔබ නවතම තාක්ෂණික මෙවලම් භාවිතා කරමින් වෙනසක් උත්ප්රේරණය කරන, ව්යාපාර ගොඩනඟන සහ ජීවිත පරිවර්තනය කරන නැගී එන පුරවැසි ක්රියාකාරී පරම්පරාවක පෙරටුගාමීන්. ඔබ නැවත නිවසට පැමිණි විට ක්රියාකාරීත්වය සහ සවිබල ගැන්වීම සඳහා නව දොරටු විවර කරන මෙවලම් සහ ශිල්පීය ක්රම එකිනෙකාගෙන් ඉගෙන ගැනීමට සහ සොයා ගැනීමට මෙම සමුළුව ඔබට අවස්ථාවක් ලබා දෙනු ඇතැයි මම බලාපොරොත්තු වෙනවා.’
එක්සත් ජනපදය අස්ථාවර කළ ඒ සියලුම රටවල් විනාශ වී තිබෙනවා. අස්ථාවර කර හෝ විනාශ කර. එයින් එකදු රටක්වත් යහපත් තත්ත්වයක නැහැ. ඉතින් විරෝධතා ආරම්භ වූයේ, අරාබි වසන්තයේ දී ඔවුන් කළ ආකාරයටම, දූෂණය සහ සුඛෝපභෝගී ජීවන රටාවන් පිළිබඳ කතා වයිරල් කරවන ඇල්ගොරිතම මත පදනම්වයි. අරාබි වසන්තයේ දී ඔවුන් කළ ආකාරයටම බව පිළිගනිමින්, එමෙන්ම නේපාල රජය සම්මත කරමින් සිටි සමාජ මාධ්ය පනතට විරුද්ධ වෙමින්, පසුව සමාජ මාධ්ය තහනමට එරෙහිව විරෝධතා දක්වමින්. කත්මණ්ඩු පෝස්ට් විසින්ම ලැයිස්තුගත කර ඇති සියලුම සංවිධාන නේපාලය පදනම් කරගත් සංවිධාන විය. ඒ සියල්ලටම අරමුදල් සපයනු ලබන්නේ එක්සත් ජනපද රජය විසින්. මම ඔබට ඔවුන්ගේ අරමුදල් පෙන්වා දුන්නා. මෙම විරෝධයේ ගිනි කුණාටුව, ප්රවෘත්ති කතා, වීඩියෝ දර්ශන නිර්මාණය කළේ ඔවුන්. මේ සියල්ල ආරම්භ වූයේ එලෙසින්. ඉන්පසු එක්සත් ජනපදය පැහැදිලිවම සම්බන්ධ වූ සහ සහාය දුන් තරුණ කණ්ඩායම ඒ සියල්ල ගෙන වීදිවල සිටින මේ මිනිසුන්ව සංවිධානය කළා. ඔවුන්ට වීපීඑන් වෙත ප්රවේශය තිබුණා.

බොහෝ දෙනෙකුට වීපීඑන් ස්වභාවිකවම ලැබෙන්නට ඇතැයි ඔබට තර්ක කළ හැකියි. හරි. නමුත් බිට්චැට්, නැහැ. ඔවුන් සියල්ලන්ටම එය ලැබී, එම ස්ථානයේදීම ඵලදායී ලෙස භාවිතා කිරීමට හැකි වූ බවත්, පසුව ජාතික-රාජ්ය ආණ්ඩුවක් අභිබවා යාමට අවශ්ය උපක්රම, උපායමාර්ග නිර්මාණය කර, සැපයුම් පවත්වා ගෙන ගොස්, දින 5 කින් එය පෙරළා දැමීමට ඔවුන්ට හැකි වූ බවත් මම විශ්වාස කිරීම ප්රතික්ෂේප කරනවා. එය හාස්යජනකයි. ඒ සඳහා තාර්කික පැහැදිලි කිරීමක් නැහැ. ඒ සඳහා පූර්වාදර්ශයක් නැහැ. අප දන්නා පරිදි එක්සත් ජනපදය එකින් එක ආණ්ඩු පෙරළා ඇත්තේ හරියටම මේ ආකාරයට, හරියටම එකම මෙවලම්, එකම වර්ගයේ සංවිධාන භාවිතා කරමින්, මෙම දේශපාලන අර්බුදයට එක්සත් ජනපද රජයෙන් අරමුදල් ලබන සංවිධාන කෙලින්ම සම්බන්ධ වී සිටියා.
එක්සත් ජනපදය නේපාලයට මැදිහත් වන්නේ ඇයි? හොඳයි, අපි කතා කරන්නේ තොරතුරු අවකාශයේ ස්වෛරීභාවය සහ නේපාලය එය සාක්ෂාත් කර ගැනීමට උත්සාහ කිරීම ගැනයි. ඇත්ත වශයෙන්ම, නේපාලය එය සාක්ෂාත් කර ගන්නේ නම්, අනෙකුත් ජාතීන් ඔවුන් එසේ කරනවා දකිනු ඇති අතර ඔවුන්ටද එය කිරීමට අවශ්ය වනු ඇත. ඉතින්, මෙහි තායිලන්තය හෝ ජෝර්ජියාව වැනි ජාතියක් රාජ්ය නොවන සංවිධාන නීතියක් සම්මත කිරීමට උත්සාහ කරන සෑම අවස්ථාවකම, එය නැවැත්වීමට උත්සාහ කිරීම සඳහා එක්සත් ජනපද-පිටුබලය ලත් කණ්ඩායම් විසින් මෙම මහා පරිමාණ විරෝධතා පවත්වනු ඇත. නේපාලය ඔවුන්ගේ තොරතුරු අවකාශය සුරක්ෂිත කිරීමට, ඔවුන්ගේ තොරතුරු අවකාශය මත ස්වෛරීභාවය ලබා ගැනීමට නීති සම්මත කිරීමට උත්සාහ කරනවා. එය වචනාර්ථයෙන්ම ඒ ගැන පැමිණිලි කරමින්, එය නැවැත්වීමට උත්සාහ කරමින් සහ මෙම විරෝධතා අවුලුවාලීම සඳහා ඒ ගැන කෝපයක් ඇති කිරීමට උත්සාහ කරමින් සිටි එක්සත් ජනපද-අරමුදල් ලත් සංවිධානවල හමුදාවක් විය. මෙහි තායිලන්තයේ තායි හමුදාවට සම්බන්ධ ආණ්ඩුව යටතේ, එක්සත් ජනපදය ඔවුන්ගේ සේවාදායක පාලනය නැවත බලයට ගෙන ඒමට පෙර, තනි ද්වාරයක් යෝජනා කරන ලදී. ඔවුන්ට මම වසර ගණනාවක් තිස්සේ මෙහි හෙළිදරව් කරමින් සිටින එන්ඊඩී-අරමුදල් ලත් කණ්ඩායම් සිටියා.
ඔවුන් වීදිවලට විරෝධතා සංවිධානය කර, ආණ්ඩුවට එය අත්හැර දැමීමට බල කළා. එය එක්සත් ජනපදයට ආරෝපණය කළ හැකි ස්ථාපිත චේතනාවක් සහ ක්රියාකාරී රටාවක්. ඉන්දුනීසියාවේ සහ නේපාලයේ යන දෙරටේම එක්සත් ජනපද-අරමුදල් ලත් සංවිධාන සම්බන්ධ වී සිටිනු අපට පෙනෙනවා. ඔවුන් මෙහි තායිලන්තයේ සම්බන්ධ වී සිටියා. ඔවුන් එහි ජෝර්ජියාවේ, කොකේසස් කලාපයේ, රුසියාවේ දකුණු මායිම දිගේම සම්බන්ධ වී සිටිනවා. එක්සත් ජනපදය නේපාලය අස්ථාවර කිරීමට උනන්දු වන්නේ තවත් ඇයි? මම ඔබට සිතියම පෙන්වූවා. එය ඉන්දියාව සහ චීනය අතර පිහිටා තිබෙනවා. ඉතින්, ඔබ ඉන්දියාවේ සහ චීනයේ දේශසීමාවේ විශාල අවුලක් නිර්මාණය කළහොත්, ඔබ ජාතීන් දෙකටම දඬුවම් කරනවා. විශේෂයෙන්ම චීනයට. පසුගිය වසරේ අවසානයේදී, චීන-නේපාල දුම්රිය මාර්ගය ක්රීඩාව වෙනස් කරන්නෙකු වීමට නියමිතව තිබුණා, නේපාලය ගොඩබිමින් වටවූ රටක සිට ගොඩබිමින් සම්බන්ධ වූ රටක් බවට පරිවර්තනය කිරීමට. ග්ලෝබල් ටයිම්ස්, චීන රාජ්ය මාධ්ය, නේපාලයේ ජනතාව චීනයේ සෙසු ප්රදේශ සහ එමගින් ලෝකයේ සෙසු ප්රදේශ සමඟ සම්බන්ධ කිරීම සඳහා මෙම දුම්රිය සම්බන්ධතාවය සම්පූර්ණ කිරීමට, එය ගොඩනඟා අවසන් කිරීමට උත්සාහ කිරීමේ ක්රියාවලිය ගැන කතා කළා. එය නේපාලය පරිවර්තනය කරනු ඇති අතර, නැවතත්, මෙහි චේතනාවක් තිබෙනවා, මෙහි තායිලන්තයේ පූර්වාදර්ශයක් ද තිබෙනවා, මේ වන විට තායි-චීන අධිවේගී දුම්රිය සම්බන්ධතාවයක් ඉදිවෙමින් පවතිනවා. මෙය ඉදිවෙමින් පවතින රට පුරා ඇති ඉදිකිරීම් ස්ථාන වෙත ඔබට ගොස් නැරඹිය හැකියි, සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය මෙහි ද එය අවහිර කිරීමට උත්සාහ කළා.
මෙම කෝටිපතියා, තනතෝන් ජුඅන්ග්රූන්ග්රුන්ග්කිට්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට ගොස්, රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුව සහ මේ සියලු විවිධ මාධ්ය සංවිධාන හමුවුණා. ඔහු නෙවාඩා හි හයිපර්ලූප් පරීක්ෂණ ධාවන පථය ද නැරඹුවා. ඉන්පසු ඔහු නැවත තායිලන්තයට පැමිණියා. මෙය 2018: ‘තායිලන්තයට අවශ්ය වන්නේ චීනයෙන් ඉදිකළ අධිවේගී දුම්රිය නොව හයිපර්ලූප්.’ ඉතින් එක්සත් ජනපදයේ පිටුබලය ලත් මෙම කෝටිපතියා තායිලන්තයට කියනවා, ‘ඔබ දැනටමත් එය ගොඩනඟමින් සිටින නමුත්, එය අවලංගු කරන්න. එය කඩා දමන්න.’ සෑම වසරකම චීනය පුරා සහ දැන් තායිලන්තයේ උතුරු අසල්වැසියා වන ලාඕසය පුරා බිලියන ගණනක් ජනතාව ආරක්ෂිතව ගෙන යන චීන අධිවේගී දුම්රිය තාක්ෂණය ඔබට අවශ්ය නැහැ. ඔබට එය අවශ්ය නැහැ. ඒ වෙනුවට හයිපර්ලූප් ගන්න, එය ඇත්තටම නොපවතින දෙයක්. එය විද්යා ප්රබන්ධයක්. නෙවාඩා කාන්තාරයේ මූලාකෘතියක මූලික මූලාකෘතියක් තිබෙනවා. ඒ වෙනුවට අපි එය කරමු. ඔහු මූලික වශයෙන් කීවේ ඔබේ රට කිසිසේත්ම සංවර්ධනය නොකරන්න. චීනය සමඟ වැඩ කිරීම නවත්වන්න. මාධ්ය හමුවකදී ඔහු කීවේ මෙයයි: ‘හොඳයි, අපට සන්ධානය, විශාල ජාතීන් අතර බල ක්රීඩාව අත්හැරීමට අවශ්යයි. මම හිතන්නේ පසුගිය වසර 5 තුළ අපි චීනය සමඟ ගනුදෙනු කිරීමේදී ඕනෑවට වඩා වැදගත්කමක් දී තිබෙනවා. අපට එය අඩු කර යුරෝපයට, ජපානයට, එක්සත් ජනපදයට අපගේ සම්බන්ධතාවය නැවත සමතුලිත කිරීමට අවශ්යයි.’ ඉතින් අත්යවශ්යයෙන්ම චීනය සමඟ වැඩ කරන්න එපා. අපි චීනය සමඟ ඕනෑවට වඩා සමීපව වැඩ කරනවා. අපට නැවත එක්සත් ජනපදය, ජපානය සහ යුරෝපය දෙසට හැරිය යුතුයි – සංවර්ධනය අතින් අපට සැබවින්ම පිරිනැමීමට කිසිවක් නැති. නමුත් මට එක්සත් ජනපදයේ පිටුබලය තිබෙන අතර, තායිලන්තය එක්සත් ජනපදයට යටත් වනු දැකීමට මට අවශ්යයි. ඔවුන් මට සහාය දෙන්නේ එබැවිනි.
හරි. ඉතින්, සිදුවෙමින් තිබුණේ එයයි… දේවල් වල එකතුවක්. අන්තර්වාර අගමැති කවුදැයි මිනිසුන් කතා කරනවා. එය ‘73 හැවිරිදි ආච්චි කෙනෙක්’ පමණයි. මම ඇයට එසේ කියන්නේ නැහැ. වෙනත් අය ඇයට එසේ කියනවා. අන්තර්වාර ආණ්ඩුව, ඇය තේරී පත් වුවද, ඔවුන් කියන්නේ ඇය තේරී පත් වූයේ රටේ ජනගහනයෙන් කුඩා සුළුතරයක් විසින් ඩිස්කෝඩ් මත බවයි. එය සම්පූර්ණයෙන්ම විකාරයක්… එය ව්යාජ ප්රජාතන්ත්රවාදයක්වත් නොවේ, එය නිකම්ම විකාර සහගත හා අපහාසාත්මක දෙයක්. ඇයට එක්සත් ජනපදය සමඟ විශාල සම්බන්ධතා තිබේද නැද්ද යන්න වැදගත් නැහැ, ඔබ සොයන සාක්ෂිය එය නොවේ, ඔබ බලන්නේ සම්බන්ධ වූ සංවිධාන දෙස, සහ ඒවා එක්සත් ජනපදයට සම්බන්ධද යන්න, මම ඔබට සියලු සම්බන්ධතා, මෙම විරෝධතාවට එක්සත් ජනපද මැදිහත්වීම පිළිබඳ අතිමහත් සාක්ෂි පෙන්වා දුන්නා. එය හරියටම එකම හේතු මත සහ එකම සැකිල්ල මත ගොඩනගා තිබෙනවා. එක්සත් ජනපදය වෙනත් රටවල මෙය කර ඇති බව අපි දන්නවා, ඔබට ඇය සහ එක්සත් ජනපදය අතර සම්බන්ධයක් පහසුවෙන් සොයාගත නොහැකි යම් පුද්ගලයෙකු සමඟ අන්තර්වාර ආණ්ඩුවක්, සහ ඔබ කියනවා, ‘හොඳයි, එය ගැටළුව විසඳනවා. එය එක්සත් ජනපද වර්ණ විප්ලවයක් නොවේ. මම එය සොයාගත්තා.’ මේ ගැන සිතන්න. මෙම විශ්ලේෂණ ක්රමය කෙතරම් හාස්යජනක සහ බොළඳද යන්නට මම උදාහරණ දෙන්නම්…
Gemini පරිවර්තනය කි.
- අයතොල්ලා කමේනි ඝාතනය හෙළා දකිමු..! - March 4, 2026
- තවත් “සිංහලේ” යුගයක උදාවක්? - March 1, 2026
- තිරසාර විසඳුමතට පොදු එකඟතාවයක් අවශ්යයි.. - February 25, 2026