ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් පසුව ප්‍රකාශයට පත් කළ හදිසි තත්වය පිළිබඳව මානව හිමිකම් කොමිසම සිය බලවත් කණස්සල්ල පළ කරමින් නිවේදනයක් නිකුත් කර ඇත. සිදු වූ මහා ස්වභාවික ව්‍යසනය ගැන සිය බලවත් කණගාටුව පළ කරන කොමිසම ඉන් ඇති වූ තත්වයට මුහුණ දීම සඳහා හදිසි නීතිය ප්‍රකාශ කිරීම යළි ගොඩනැගීමේ ක්‍රියාවලියේ දී ජනතාවගේ මූලික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සහ තහවුරු කෙරෙන ආකාරයෙන් සිදු කරනු ඇතැයි ද, එ් සදහා තම ලිපියෙන් දක්වා ඇති නිරීක්ෂණ සහ නිර්දේශ උපයෝගි කර ගනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරයි.

හදිසි නිතිය යටතේ නිකුත් කර ඇති රෙගුලාසි මීට පෙර පැවති ආණ්ඩුද යොදා ගත් ආකාරයේ ඒවා බව නිරීක්ෂණය කරන කොමිසම සමහර ප්‍රතිපාදන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සහ අන්තර්ජාතික මාසව අයිතිවාසිකම් සම්මතයන්ට නොගැලපෙන බවද පෙන්වා දේ. මෙම ප්‍රතිපාදන අනුව කුමන හෝ ස්වභාවික ව්‍යසනයකට අදාල සහන කටයුතු කිරීමේ දි ඒ සඳහා කවර හෝ ගොඩනැගිල්ලක් අත්පත් කර ගත හැකිය. ඒ අනුව නිවාසයක් හෝ නවාතැනක් අත්පත් කර ගැනීමට හැකියාව පවතී. අත්‍යාවශ්‍ය සේවා පවත්වා ගැනීමට බාධා කෙරෙන කටයුතු යනුවෙන් කර ඇති සඳහන යටතේ වෘත්තීය සමිතිවල නිත්‍යානුකූල අයිතිවාසිකම් පවා යටපත් කළ හැකිය. වැඩිහිටියන් අතර ස්වේච්චාවෙන් පවත්වන ලිංගික සම්බන්ධතාවලට අදාල දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 365 සහ 365 අ වගන්ති පවා මෙම රෙගුලාසිවලට අන්තර්ගතව ඇත. අන්තර්ජාතික මානව අයිතිවාසිකම්වලට ඇති බැඳීම් අනුව මෙම ප්‍රතිපාදන වහාම ඉවත් කරන ලෙස නිර්දේශ කර ඇති බවද සඳහන් කළ යුතුය.

ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති රෙගුලාසි අනුව මරණ දඬුවම පවා නියම කළ හැකි අතර පොලිස් නිලධාරියෙකුට ලබා දෙන කටඋත්තරයක් සාක්ෂි වශයෙන් යොදා ගෙන වධහිංසා පැමිණවීමේ චෝදනාවෙන්ද නිදහස් විය හැකිය.

මෙම රෙගුලාසි ආණ්ඩුව සහ ජනාධිපති විවේචනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ද යොදා ගත හැකියැයි ආණ්ඩුවේ නිලධාරීන් කර ඇතැයි කියන ප්‍රකාශ සම්බන්ධයෙන්ද කොමිසම සිය බලවත් කණස්සල්ල පළ කරයි. ආණ්ඩුවේ නිලධාරීන් විවේචනය කිරීම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 14 (1) (අ) ව්‍යවස්ථාවෙන් තහවුරු කර ඇති කතා කිරීමේ සහ ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිවාසිකම බව පෙන්වා දෙන කොමිසම හදිසි තත්වයක් යටතේ හෝ ජනතාවගේ එම අයිතිවාසිකම් සහතික කිරීම රජයේ වගකීමක් බව අවධාරණය කරයි.

කටකතා පැතිරවීම අපරාධමය වැරුද්දක් සේ සැලකීම කතා කිරීමේ නිදහස කෙරේ පනවන අසාධාරණ, අනවශය සහ සීමාව ඉක්මවා යන තත්වයක් විය හැකිය. හදිසි තත්වයක් පවතින විට සත්‍යය හා අසත්‍යය නිරවුල්ව හඳුනා ගැනීම පහසු නොවන නිසා මෙවැනි ප්‍රතිපාදන ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවලට උසි ගැන්වෙන අවස්ථා සම්බන්ධයෙන් පමණක් යොදා ගැනීමට පියවර ගත යුතු බවද කොමිසම පෙන්වා දේ.

මෙම රෙගුලාසිවලින් පොලිසියට පැවරී ඇති සිමාන්තික බලතල කෙරේ සංවරණ සහ තුලන පාලනයක්  නැති බව පෙන්වා දෙන කොමිසම නීතිය බලාත්මක කරන ආයතනවල බලතල පුළුල් වූ සංශෝධනයක් කිරීමේ හදිසි අවශ්‍යතාවය ද අවධාරණය කරයි.

ඒ අනුව මානව හිමිකම් කොමිසම පහත සඳහන් නිර්දේශ ඉදිරිපත් කර ඇත.

• 8 (1) රෙගුලාසිය පදිංචි නිවාසවලින් ඉවත් කිරීම හෝ පිඩාවට පත්වන පුද්ගලයන්ට විකල්ප නිවාස හෝ නවාතැන් ලබා දෙන ආකාරයට සංශෝධනය කළ යුකුය.
• 10 වැනි වගන්තිය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ යුතුය.
• අදාල අධිකරණයට සිර දඬුවම් නියම කිරීමේ දී සහ දඩ මුදල් නියම කිරීමේ දි අභිමථාර්ථය අනුව කටයුතු කිරීමට ඉඩ ලැබෙන ආකාරයට 12 වැනි රෙගුලාසිය සංශෝධනය කළ යුතුය.
• දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 365 සහ 365 අ වගන්තිවලට ඇති සඳහන ඉවත් කළ යුතුය.
• 16(8) රෙගුලාසිය යටතේ කෙරෙන කිසියම් අත් අඩංගුවට ගැනිමක් පැය 24ක් ඇතුළත ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිසමට දැනුම් දිය යුතු බව දැක්වෙන ආකාරයට එම රෙගුලාසිය සංශෝධනය කළ යුතුය.
• 17(1) රෙගුලාසියෙන් මරණ දඬුවම ගැන කෙරෙන සඳහන ඉවත් කළ යුතුය.
• 18(අ) රෙගුලාසියෙන් ‘අසහනය“ යන යෙදුමට කෙරෙන සියලු සඳහන් ඉවත් කෙරෙන ආකාරයෙන් සංශෝධනය කිරීම
• 19 රෙගුලාසිය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීම
• 20 රෙගුලාසිය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීම
• මෙම රෙගුලාසිය යටතේ කෙරෙන කිසියම් වරදක් ගැන කෙරෙන විමර්ශනය අපරාධ නීති ක්‍රියා පටිපාටියේ සාමාන්‍ය නීතිය යටතේ සිදු කිරීම
• 41 වැනි රෙගුලාසිය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීම
• මූලික අයිතිවාසිකම් සහ අන්තර්ජාතික මානව අයිතිවාසිකම් සම්මතයන්ට අනුකූල වන බව සහතික කිරීම සඳහා අදාල විශේෂඥයන්ගේ උපදේශන ලබා ගෙන මහජන හදිසි තත්වයක දී යොදා ගන්නා රෙගුලාසි සම්පූර්ණයෙන්ම නැවත සකස් කිරීම