වෘත්තීය සමිති ව්‍යාපාරයට   විශිෂ්ඨ ජයග්‍රහණයක් ලබා දෙමින්,  කම්කරුවන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන්වූ සේවය අවසන් කිරීමේ පනත නැවතත් රටපුරාම බලාත්මක කිරීමේ නියෝගයක්  අධිකරණය මගින් පැනවිණි. ඒ කොළඹ වරාය නගර ආර්ථික කොමිසම් සභාව යටතේ තිබෙන සමාගම් හතරකට බදු සහන හා කම්කරු නීති බලාත්මක නොවන ලෙසට ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් ඉකුත් ජුලි 14 වැනිදා අංක 2445/2, 2445/3, 2445/4 සහ අංක 2445/5 ලෙස  නිකුත් කළ ගැසට් නිවේදන  හතරක්  ආපසු කැඳවීම මගිනි. මෙම ගැසට් නිවේදනයට එරෙහිව නඩුව විටින් විට දින තුනක් කැඳවීමෙන් අනතුරුව   අභියාචනාධිකරණයේ දී ඉකුත් 27 වැනිදා  කැඳවූ  අවස්ථාවේදී ආණ්ඩුව වෙනුවෙන් පෙනී සිටී නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ නීතිඥයා විසින් ආණ්ඩුවේ තීරණය දැනුම් දී තිබිණි.

ආයෝජන ප්‍රවර්ධනය වෙනුවෙන්, ක්‍රමෝපායික වැදගත්කමක් ඇති ව්‍යාපාර ලෙස වරාය නගරයේ ක්‍රියාත්මක  සිලෝන් රියල් එස්ටේට් හෝල්ඩින්, ක්ලොත්ස්පින් කළමනාකරණ හා සංවර්ධන, අයි.එෆ්.සී. කොළඹ 1 සහ අයි.සී.සී. පෝර්ට් සිටී නම් පෞද්ගලික  සමාගම් හතරට සහන ලබා දීමේ  ගැසට් නිවේදන හතරක් නිකුත් කරනු ලැබුවේ  ඒ සඳහා   කැබිනට් මණ්ඩලයේ අනුමැතිය ලැබීමෙන් අනතුරුවය. මේ යටතේ අදාළ සමාගම් හතරට පනත් 13 ක් මගින් සහන සළසා ඇති අතර වෘත්තීය සමිති පෙන්වා දුන්  පරිදි මෙහි බරපතලම තත්වය වුයේ  1971 අංක 45 දරන කම්කරුවන්ගේ සේවය අවසන් කිරීමේ [විශේෂ විධිවිධාන] පනත මුළුමණින්ම නිදහස් කිරීමය.  ඒ අනුව අදාළ සමාගම් සඳහා වසර 25 ක කාලයකට කම්කරු සුරක්ෂිතාව වෙනුවෙන් වූ සේවය අවසන් කිරීමේ පනතේ ප්‍රතිපාදන අදාළ නොවනු ඇත.

කම්කරුවන් 15 දෙනෙකුට වැඩිය සේවය කරන ආයතනවල දින 180 ක් සේවය කළ  කම්කරුවන්ගේ රැකියා සුරක්ෂිතතාව වෙනුවෙන් වූ මෙම  පනත යටතේ ඕනෑම කම්කරුවෙකු විනය නොවන කරුණක් මත ඔහුගේ ස්වකැමැත්ත මත සේවය අවසන් කළ හැකි අතර කම්කරු කොමසාරිස් වරයාට ලිඛිතව දැනුම් දීමෙන් අනතුරුව සාධාරණ හේතු ඇත්නම් කොමසාරිස් වරයා විසින් සේවය අවසන් කිරීමට අනුමැතිය දෙනු ඇත.

මෙම  ගැසට් නිවේදන හතර  මගින් වරාය නගරයේ ක්‍රියාත්මක මෙම සමාගම් වල සේවය අවසන් කිරීමේ පනත වලංගු නොවීමත් සමග  කම්කරුවන්ගේ සේවය හාම්පුතුන්ට හිතු මනාපෙට අවසන් කිරීමේ හැකියාව උදාවේ.

ලංකා බැංකු සේවක සංගමය, නිදහස් වෙළඳ කළාප හා පොදු සේවක සංගමය[ඇන්ටන් මාකස්], ලංකා වෙළඳ,කාර්මික හා පොදු කම්කරු සංගමය[සෙල්ලයියා පලනිනාදන්],ලංකා වෘත්තීය සමිති සම්මේලනය[චමින්ද පෙරේරා], ලංකා වතු සේවා සංගමය[නිශාන්ත වන්නිආරච්චි] සහ ශ්‍රීලංකා නාවික වෘත්තිකයන්ගේ ජාතික සංගමය[රන්ජන් පෙරේරා] එක්ව මීට එරෙහිව අධිකරණය වෙත පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කරමින් ඉල්ලා සිටියේ  අදාළ ගැසට් නිවේදනය අත්හිටුවන ලෙසය.  මුදල් ඇමතිවරයා ලෙස ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ඇතුළු කැබිනට් මණ්ඩලය, කොළඹ වරාය නගර කොමිසමේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරින්, බදු සහන ලබා දුන් සමාගම් හතරේ ප්‍රධානින්, කම්කරු කොමසාරිස්වරිය, කැබිනට් ලේකම් සහ නීතිපති ඇතුළු වගඋත්තරකරුවන් තිස්දෙකකට එරෙහිව නඩුව ගොනු කර තිබිණි. ඒ සඳහා මුල්වුයේ  ප්‍රවීණ කම්කරු නීතිවේදියෙකු වූ  එස්.එච්.ඒ  මොහොමඩ් ය.

‘..කොළඹ වරාය නගරය තුළ තෝරාගත් ව්‍යාපාර සඳහා 1971 අංක 45 දරන කම්කරුවන්ගේ රැකියා අවසන් කිරීමේ (විශේෂ විධිවිධාන) පනත සම්පූර්ණ නිදහස් කිරීම වෙනම සහ අසමාන කම්කරු නීතියක් නිර්මාණය කරන බවත්, රටේ අනෙකුත් සියලුම සේවකයින්ට සහතික කර ඇති මූලික නීතිමය ආරක්ෂාවන් කම්කරුවන්ට අහිමි කරන වරප්‍රසාද ලත් නීතිමය ආයතන නිර්මාණය කරන බවත්, මෙය සමාන තත්වයන් යටතේ සිටින සහ සමාන රැකියා කරන සේවකයින් දෙදෙනෙකු ඔවුන්ගේ සේවායෝජකයා කවුරුන්ද යන්න මත පමණක් පදනම්ව රැකියා ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් බෙහෙවින් වෙනස් නීතිමය ප්‍රමිතීන්ට යටත් විය හැකි තත්වයක් ඇති කරනවා..’

යැයි   පෙත්සම්කාර  වෘත්තීය සමිති නායකයෝ අංක 875/2025 යන සිය පෙත්සම මගින් පෙන්වා දී තිබිණ.

මේ මගින් පැහැදිලිවම වෙනස් කොට සැලකීමේ කම්කරුවන් වර්ගීකරණයක් නිර්මාණය කරයි, එහිදී කොළඹ වරාය නගරය තුළ සේවයේ නියුතු අයට නීතියේ සමාන ආරක්ෂාව අහිමි කරනු ලබන්නේ රැකියා ආරක්ෂාවට අදාළ මූලික ව්‍යවස්ථාපිත අයිතිවාසිකම් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සඳහා ඔවුන්ගේ සේවායෝජකයා තාර්කික පදනමක් නොවන බැවිනි. මෙම අත්තනෝමතික වෙනස සමාන ස්ථානගත පුද්ගලයින්ට කිසිදු සාධාරණ සාධාරණීකරණයකින් තොරව අසමාන ලෙස සලකන අතර එය නීතියේ ප්‍රකාශිත විධිවිධානවලට පටහැනි වේ යැයි ද පෙත්සමේ සඳහන් කෙරිණි.

‘..1977 බලයට ආපු ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මුලින්ම නිදහස් වෙළඳ කලාප ඇති කලෙත් මහ කොළඹ ආර්ථික කොමිසම් පනත යටතේ  නිදහස් වෙළඳ කලාප වල  කම්කරු නීති ක්‍රියාත්මක නොවන කලාපයක් කරලා. ඒත් ඒ ක්‍රියාදාමයට එරෙහිව වෘත්තීය සමිති විසින් අධිකරණය වෙත ගොස් ලබා ගත් නඩු තීන්දුවක් තියෙනවා. එදාත්  ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය කිව්වේ එක රටක නීති දෙකක් ක්‍රියාත්මක වෙන්න බැහැ කියලා..‘

නිදහස් වෙළඳ කලාප සහ පොදු සේවක සංගමයේ සම ලේකම්  ඇන්ටන් මාක්ස් පවසයි.

විශේෂයෙන් පෞද්ගලික අංශයේ කම්කරුවන්ගේ රැකියා සුරක්ෂිතාව වෙනුවෙන් පවතින ප්‍රධාන පනතක් වූ සේවය අවසන් කිරීමේ පනත අහෝසි කරවා ගැනීමට සෑම ආණ්ඩුවක් යටතේම හාම්පුතුන් විසින් උත්සහා දැරිය. වත්මන් ජාතික ජනබලවේගය ආණ්ඩුව යටතේ නිකුත් කළ ගැසට් නිවේදන හතර ඔස්සේ ප්‍රයන්තය දැරුවේද මෙකි අරමුණු සාක්ෂාත් කරගැනීමය. එමෙන්ම පෞද්ගලික අංශ කම්කරුවන්ට  2005 දී සිට ලබා දුන් අයවැය සහන දීමනා පනත් දෙකම වෘත්තීය සමිති විරෝධය නොතකා අහෝසි කර ගැනීමට හාම්පුතුන් සමත් වුනේ ජාතික ජනබලවේග ආණ්ඩුවේ සහාය ඇතිවය.

‘..සෑම ආණ්ඩුවක්ම ගෙන යන්නේ ආයෝජකයන් පමණක් සතුටු කරන නිල නොවන කම්කරු ප්‍රතිපත්තියක්. මේ ගැසට් නිවේදන වලින් පෙනී යන්නේ අලුත් ආණ්ඩුවත් වෙනසක් නැතිවම ගෙනියන්නේ ඒ වැඩපිලිවෙලමයි..’

ඇන්ටන් මාක්ස් පවසයි

1977 විවෘත ආර්ථික ප්‍රතිපත්තියත් සමග මෙරටට ආයෝජකයන් පැමිණි අතර ගැටලුව වුයේ  ලාභයම පදනම් කරගත් ඔවුන් එතරම් ශිෂ්ටබවක් පෙන්නුම් නොකිරීමය. ලංකා බැංකු සේවක සංගමයේ ජේෂ්ඨ උප සභාපති අනුප නන්දුල පෙන්වා දෙන්නේ  ආයෝජකයන් කෙරෙහි මිත්‍රශීලි ප්‍රතිපත්තියක් දරුවද  එවකට ජනාධිපති වූ  ජේ.ආර්. ජයවර්ධන ඔවුන්ට කිවේ ‘මංකොල්ලකාර සිටුවරු’ න් ලෙසය.

‘..මංකොල්ලකාර සිටුවරුන් සමඟ කටයුතු කිරීමේදී කම්කරුවන්ගේ ආරක්ෂාව සැලසෙන පරිදි නීති තියෙන්න ඕනෑ. කම්කරු නීති සංශෝධනයක් අවශ්‍ය වුනත්, ඒවා කළයුත්තේ කම්කරුවා ශක්තිමත් වන අයුරින්. කම්කරුවා දුර්වල කරන නීතිවලට අපි එකඟ නැහැ..’

බැංකු සේවක නායකයා අවධාරණය කරයි.

වියට්නාමය ආයෝජකයන්ට ඇරයුම් කළත් එහි කම්කරු නීති ශක්තිමත්ය.එහෙත් ඔවුන්ට ආයෝජනයන්ගෙන් අඩුවක් නොමැත. වසර 40 ක් පුරා මෙරටට ආයෝජන පැමිණිය ද, ඒ මගින් රටේ ආර්ථිකයට විශාල බලපෑමක් වී නොමැති බව පැහැදිලි වන්නේ රට බංකොලොත් බවට පත්වීමත් සමගය.

බලයට පැමිණි සෑම ආණ්ඩුවක්ම ආයෝජකයන් හා හාම්පුතුන් පිනවීම වෙනුවෙන් කම්කරු නීති සංශෝධනයට හෝ ඒවා අහෝසි කිරීමට උත්සහා දැරූ බොහෝ අවස්ථා එමටය. ජාතික ජනබලවේග ආණ්ඩුව පිහිටුවීමට හාම්පුතුන් සහාය ලබා දුන් අතර ඒ වෙනුවෙන් ඔවුන් ආණ්ඩුවෙන් මෙවැනි කම්කරු නීති සංශෝධනයට හෝ අහෝසි කිරීම දක්වා තල්ලු කිරීමේ වෑයමක් දරමින් සිටින බව පෙනීයයි.

‘..2001 වසරේදී වන්දි සුත්‍රය වෙනස් කිරීම, 2015 දී කම්කරු නීති සංශෝධනය,2023 දී රනිල් -මනුෂ ඒකීය කම්කරු නීතිය වගේ මේ හැම අවස්ථාවකම වෘත්තීය සමිති එක්ව ඒවා පරාජය කළා. ඒ හැම මොහොතකම ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ වෘත්තීය සමිති පෙරමුණ ගෙන සිටියා. එහෙත් මෙවර සේවය අවසන් කිරීමේ පනත අහෝසි කිරීමේ වෑයම ගේන්නේ ඔවුන්ගේ නායකයා. ඒත් එයත් පරාජය කරන්න වෘත්තීය සමිති සමත් වුණා..’

ලංකා වෘත්තීය සමිති සම්මේලනයේ  නියෝජ්‍ය ප්‍රධාන ලේකම්  චමින්ද පෙරේරා අවධාරණය කරයි.

කම්කරුවාගේ රැකියා සුරක්ෂිත බව තහවුරු කිරීමටත්, වෘත්තීය සමිති තුල සංවිධානය වීමටත් සේවය අවසන් කිරීමේ පනත ඉතාමත් තීරණාත්මකය.

‘..සේවය අවසන් කිරීමේ පනත වරාය නගරයට අදාළ නැහැ කියලා ගෙනාපු ගැසට් වල අවනීතික බව නිසායි ඒක නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව හරහා හකුළා ගන්න වුනේ..’

ලංකා වතු සේවා සංගමයේ  ප්‍රධාන ලේකම් චතුර සමරසිංහට අනුව  කම්කරුවන්ගේ ජීවිත මෙම  පනත සමඟ  වේලි තිබේ.

ජනාධිපතිවරයා විසින් නිකුත් කළ ගැසට් නිවේදන මගින් ආයෝජන කලාප කම්කරුවන් කෙරෙහි නරක පුර්වාදර්ශයක් වන්නේ කම්කරු නීති නොසලකන රටක් ලෙස ලෝ පුරා ප්‍රචලිත වීම යැයි ශ්‍රීලංකා නාවික වෘත්තිකයන්ගේ ජාතික සංගමයේ සහකාර ලේකම්,  චරිත් අත්තනපොල  පෙන්වා දෙයි. කෙසේ වෙතත් අධිකරණ ක්‍රියාවලිය හරහා වැලකී ගියේ  එසේ වන්නට ගිය නරක පුර්වාදර්ශයකි.

‘..වරාය නගරය පිහිටුවීමට එරෙහිව  එදා පැවති දැවැන්ත විරෝධතාවයේ ප්‍රබල කොටස් කාරයෙකු වූ ජනාධිපතිවරයා විසින්ම ඊට සහන ලබා දීම මගින් එක් රටක් තුල තවත් රටක් බිහි කිරීමක් හා නීති දෙකක් ක්‍රියාත්මක වීමක්..’

යැයි නිදහස් වෙළඳ කලාප හා පොදු සේවක සංගමයේ  සම ලේකම්, ඇන්ටන් මාක්ස් පවසයි.

1971 අංක 45 දරන සේවය අවසන් කිරීමේ පනත ගෙන ඒමට පසුබිම 60 දශකයේ අවසන් භාගයත් 70 දශකයේ  මුල් භාගයත් කරා දිවෙන්නෙකි.

එම වකවානුවේදී  නිෂ්පාදනයට අමුද්‍රව්‍ය නොමැති බව පවසමින්, කම්හල් වසා දමමින්, දහස් ගණන් කම්කරුවන් දොට්ට දමමින්, පෞද්ගලික අංශයේ හාම්පුතුන් ගෙන ගිය ක්‍රියා පිළිවෙත වළක්වාලන්නට මෙවැනි පනතක අවශ්‍යතාව මතුවිය.

යැයි  සේවය අවසන් කිරීමේ පනතේ නිධාන කථාව ගැන මතකය ආවර්ජනය කරමින්, ලංකා වෙළඳ, කාර්මික හා පොදු සේවක සංගමයේ ප්‍රධාන ලේකම්, සෙල්ලයියා පලනිනාදන් පවසයි.

සී.එම්.යු.  ප්‍රධාන ලේකම්වරයා අවධාරණය කරන්නේ,  කම්කරුවන්ගෙ  රැකියා සුරක්ෂාවට  හා සාධාරණයක් ඉටු කිරීමට බල කරන වගන්ති ඇතුලත් මෙම පනත සකස් කිරීමට මුල්වූ වෘත්තීය සමිතියක් ලෙස එය තවදුරටත් රැක ගැනීම තම වගකීමක් බවය.

කෙසේ වෙතත් කම්කරුවාගේ රැකියා සුරක්ෂතාව රැකෙන පරිදි දැනට යල් පැන ඇති ඇතැම් කම්කරු නීති සංශෝධනය විය යුතුය. ඒ හාම්පුතුන්ගේ හා ආයෝජකයන්ගේ අවශ්‍යතා පරිදි නොවිය යුතු බවට, මෙම අධිකරණ තීන්දුවෙන් උද්යෝගිමත්වූ  වෘත්තීය සමිති නායකයෝ පවසති.