කාම කතා රැල්ලේ පිහිනමින් ගුණදාස අමරසේකර සිටි පසුගිය සියවසේ හැටේ දශකයේ දී යළි උපන්නෙමි නව කතාව පළ කෙළේය. එම කතා පුවත කෙසේ වුවත් පොතේ නම අපේ දේශපාලකයන් සම්බන්ධයෙන් අදටත් ගැලපේ. පරම්පරා ගණනාවක් බලයේ සිටි අය ජනතාව විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදුව විපක්ෂයේ කල් මරමින් සිටින අතර කරන කතා බහ ඇසෙන විට සහ කියවන විට අපට දැනේන්නේත් සිතෙන්නේත් මෙම දේශපාලකයන් නැවත උපන්නාසේය. බලයේ රස විඳි කාලයේ කළ කී කිසිත් ඔවුන්ට මතක නැත. ඔවුන් අද ගයන්නේ අලුත්ම තාලයේ ගීත ය. නැතිනම් බයිලා ය.

මෙවන් අදහසක් මතු වූයේ විශේෂයෙන්ම ජනපති අසුනට ඉක්මණින්ම ගොඩ වීමට අපේක්ෂාවෙන් සිටින පොදුජන එක්සත් පෙරමුණේ නායක නාමල් රාජපක්ෂ මහතා නිතර පුවත් පත්වලටත් වෙනත් මාධ්‍යවලටත් කරන ප්‍රකාශන කියවීමෙන් සහ සවන් දීමෙනි. පසු ගිය දා ඔහු පොළොන්නරුව හිටපු මංත්‍රී අමරකීර්ති අතුකෝරළ ඝාතනයේ නඩු තීන්දුව ප්‍රකාශයට පත් කිරීමත් සමග එවැනිම වැදගත් ප්‍රකාශයක් කළ බව පුවත් පත්වල පළ විය. අමරකිර්ති ඝාතනය ගැන අධිකරණයෙන් ලබා දුන් විනිශ්චය අගය කළ ඔහු එම ඝාතනයට හේතු වූ තවත් කරුණක් වන 2022 අරගලයට ලැබුණු අරමුදල් ගැන ද පරික්ෂණයක් පවත්වන්නැයි ඉල්ලා සිටියේය. අමරතීර්ති ඝාතනයට ලක් වූයේ 2022 මැයි 9 වැනි දා අරගලය මර්දනය කිරීම සඳහා අරලිය ගහ මන්දිරයේ පැවති සැලසුම් කිරීමේ රැස්වීමකට සහභාගි වී ආපසු පොළොන්නරුව බලා යමින් සිටිය දී නිට්ටඹුවේ දීය. එමනිසා මෙම ඝාතනය සහ අරගලය අතර සම්බන්ධතාවයක් තිබෙන්නට ඇතැයි නාමල් රාජපක්ෂ සිතනවා විය හැකිය.

ඇත්තෙන්ම එවැනි සිතුවිල්ලක් ඇතිවීම සාධාරණය. අරලියගහ මන්දිරයේ පැවති රැස්වීමෙන් පසුව පොලිස් රැකවරණය ලත් පිරිසක් ගාළුමුවදොර අරගල භූමියේ සිටි තරුණ තරුණියන්ට පහර දුන් ආකාරය සජීවී ලෙස විකාශය වීම නිසා රට පුරාම උද්ඝෝෂණ තත්වයක් වර්ධනය වූ බවද රහසක් නොවේ. අමරකිර්ති මරණයට පත් වූයේ ද අරගලයට සහාය පළ කළ පිරිසක් නිට්ටඹුව  නගරයේ විරෝධතා දක්වමින් සිටිය දී ඒ අසළින් ඔහු සිය ආරක්ෂකයාත් මෝටර් රථයෙන් ගමන්ගත්  නිසාය. ගාළුමුවදොර අරගල කරුවන්ට පහර දීම නිසා කෝපයට ලත් පිරිස පොහොට්ටු ආණ්ඩුවේ මංත්‍රී කෙනෙකු වූ අමරකීර්තිට පහර දීමට ඉදිරිපත් වූහ. මරණය සිදු වූයේ එම නිසාය. අමරකීර්තිගේ ආරක්ෂක භටයා ගේ වෙඩි පරින් එතැන සිටි විරෝධතාකරුවන් දෙදෙනෙකුද මරණයට පත් විය.   

කුමන තත්වයක් යටතේ වුවද ජීවිත හානි සිදු කිරීම ශිෂ්ට සමාජය පිළිකුල් කරන්නකි. අමරකීර්ති ඝාතනය ද එවැන්නකි. එමනිසා එවැනි ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා සම්බන්ධයෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක වීම රාජපක්ෂ ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිපත්තිය නොවුවත් අනිවාර්යෙන්ම සිදු විය යුත්තකි. රාජපක්ෂ යුගයේත් ඉන් පෙර පැවති පාලන කාල තුළත් ඝාතනය කළ ජනමාධ්‍ය වේදීන් ඇතුළු බොහෝ දෙනෙකු සම්බන්ධයෙන් මෙතෙක් යුක්තිය ඉටු වී නොමැති තත්වයක් යටතේ අමරකිර්ති ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් වසර හතරක් ඇතුළත හෝ විනිශ්චයක් ලැබීම ද අගය කළ යුතුය. රාජපක්ෂ යුගයේ මෙන් නොව දැන් අධිකරණය ආන්දෝලනාත්මක සිද්ධීන් ගැන වඩාත් වේගවත්ව ක්‍රියා කිරීම නාමල් රාජපක්ෂගේ මෙන්ම අපගේ ද ප්‍රසාදයට ලක් වන්නකි.

ඉන් උද්ධාමයට පත් නාමල් රාජපක්ෂ අරගලයට අරමුදල් ලබා දුන් අය ගැන පරික්ෂා කිරීමට කොමිසමක් හෝ කොමිටියක් පත් කළ යුතුයැයි ඉල්ලිම ද සාධාරණය. කිසියම් මුදලක් ලැබුණේ නම් ඒ පාතාලයෙන් ද නැතිනම් වෙනත් මූලාශ්‍රයකින්ද යන්න හෙළි කිරීම වැදගත් ය. අඩුම වශයෙන් එවැනි හෙළිදරව්වක් ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුවට වැදගත් ය. එහෙත් මෙවැනි පරීක්ෂණ කිසිසේත් අරගලයට පමණක් සීමා නොකළ යුතුය. විශේෂයෙන්ම මැතිවරණ සමයේ විවිධ දේශපාලන පක්ෂවලට රාජ තාන්ත්‍රික මූලාශ්‍ර හරහාත් වෙනත් මාර්වලිනුත් ලැබෙන මුදල් හෙළි කළ යුතුය. එසේ ලැබුණු මුදල් වැය කළ ආතාරයත් දැන ගැනීමට ජනතාවට අයිතියක් ඇත. එවැනි හෙළි කිරීම්වලින් අමරකීර්ති ඝාතනය සහ අරගලය අතර ඇති සම්බන්ධතාවය මෙන්ම දේශපාලකයන් සහ ඔවුන්ගේ ජයග්‍රහණයට දායක වූ අය ගැන ද ජනතාවත් අදාල බලධාරීනුත් දැන ගත යුතුය.

කණගාටුව වන්නේ බලයේ සිටින දේශපාලකයන් තමන් බලයට පත් කිරීමට මුදල් ආයෝජනය කළ අය ගැන මර නින්දේ පසුවීමය. නිදසුනක් වශයෙන් නාමල් රාජපක්ෂගේ පියාගේ ජනාධිපතිවරණ ඡන්ද ව්‍යාපාරයට මුදල් ලබා දුන් අය ගැන තොරතුරු ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ නමුත් ඒ ගැන පරීක්ෂණ කොමිසම් හෝ කොමිටි පත් කෙරුණේ නැත. එම තොරතුරු හෙළි කළ අයට එරෙහිව නඩු පවරන බවට තරවටු කළ ද තවමත් එවැන්නක් සිදුව නැත.

එම සිද්ධිය මෙසේය. 2018 ජුනි 17 වැනි දා එකොනොමි නෙක්ස්ට් වෙබ්පුවත් පත ඇමරිකාවේ නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත් පතට මාරියා අබි හබිබ් නම් ජනමාධ්‍ය වේදිනිය සැපයු ලිපියක් පළ කෙළේය. එහි මූලික වශයෙන් සදහන් වූයේ 2015 ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත්ව සිටි මහින්ද රජපක්ෂට චයිනා හාර්බර් කෝපරේෂන් නම් චීනයේ ලියාපදිංචි සමාගමක් ඇමරිකානු ඩොලර් දශ ලක්ෂ 7.6ක් ලබා දී ඇති බවය. එම ලිපියේ මුදල් තැන්පත් කළ බැංකුව සහ ගිණුමේ විස්තර ද ඇතුළත් විය.  මුදල් ප්‍රමාණය රුපියල්වලින් නම් මිලියන 2280 කි. (ඩොලරයක රුපියල් වටිනාකම 300ක් සේ ගණනය කිරීමෙන්)  කුමන ගණන් බැලීමකින් වුවද එම මුදල සුළුපටු නොවේ. මෙම පුවත පළ වූ වහාම ප්‍රතිචාර දැක් වූ මහින්ද රාජපක්ෂ එය සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්‍යයක්යැයි චෝදනා කොට ලිපිය සැපයූ ජනමාධ්‍යවේදිනියට සහ එය පළ කළ පුවත් පතට එරෙහිව නඩු පවරණ බවට තර්ජනය කෙළේය. එම පුවත පළ කිරීමෙන් වසර අටකට ආසන්න කාලයත් ගත වී ඇති නමුත් පැවරූ නඩුවක් ගැන දැන ගන්නට නැත. එවකට බලයේ සිටි යහපාලන ආණ්ඩුව ද ගත් පියවරක් නැත.

මෙය මැතිවරණ සමයේ දේශපාලන පක්ෂවලට සහ ඒවායේ නායකයන්ට විවිධ පුද්ගලයන් සහ සංවිධාන ලබා දෙන ‘‘ආධාර“ වලට සීමා වන්නේ නැත. වංචා සහ දූෂණ කුමන පාර්ශ්වයකින් සිදු වුවත් ඒවා විමර්ශනය කොට චෝදනා එල්ලවී ඇති පුද්ගලයන් නීතිය ඉදිරියට ඉදිරිපත් කිරීමට රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය දක්වන්නේ පුදුම සහගත අලස බවකි. අධිකරණයට ඉදිරිපත් වන නඩු ද තාක්ෂණ අඩුපාඩු නිසා ඉවත් කිරීම සහ ඉල්ලා අස් කිරීම නිතර සිදු වන්නකි. නිදහසින් පසු ගතව ඇති වසර හැත්තැහයක කාලය තුළම සිදුව ඇත්තේ දේශපාලන බලය ලබා ගන්නා තෙක් වංචා දූෂණ ගැන මහ හඬින් කතා තොට බලය ලැබුණ පසු නිහඬව සිටිමය. අරගලයට ලැබුණු මුදල් ගැන පරීක්ෂණ පැවැත්වීමට නාමල් රාජපක්ෂ ඉල්ලා සිටින්නේ තමන් වංචා දූෂණවලට විරුද්ධ බව පෙන්වා දේශපාලන වාසි ලබා ගැනීමට වඩා වැඩි දෙයකට නොවේ.

නාමල් රාජපක්ෂගේ විශේෂත්වය වන්නේ වංචා සහ දූෂණ ගැන සෙවීමට පරීක්ෂණ ඉල්ලා සිටින අතර ඔහුට විරුද්ධව ඉදිරිපත්ව ඇති චෝදනා දේශපාලන පලිගැනීම් සේ බැහැර කිරීමට උත්සාහ කිරීමය. මෙය ද සියලු දේශපාලකයන්ට පවතින මනෝ විකෘතියකි. ඒවාට ප්‍රතිකාර ලබා දිය හැක්කේ ජනතාවට පමණි. ඒ මැතිවරණයක දී ඔවුන් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙනි. 2024 ජනාධිපතිවරණයේ දීත් ඉන් අනතුරුව පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේ දි සිදු වූයේ එයයි. ජනතාව පෙරට වඩා දේශපාලන වශයෙන් සවිඥානක බවට නිදසුනකි. පුවත් පාලනයකින් යටපත් කළ නොහැකි නූතන තොරතුරු සන්නිවේදනයේ පවතින වර්ධනයත් සමග මෙම ප්‍රවනතාවය වඩාත් වැඩි විය හැකිය.  

අවාසනාවකට මෙන්, තරුණ මෙන්ම වයෝවෘද්ධ දේශපාලකයන් මෙය තේරුම් ගත් බවක් නොපෙනේ. ඔවුන් තවමත් විශ්වාස කරන්නේ ජනතාව ප්‍රතික්ෂේප කළ පැරණි දේශපාලන උපාය මාර්ග බලය ලබා ගැනීම සඳහා නැවතත් යොදා ගත හැකිය යනුවෙනි. කෙටියෙන් ඇහේ ඇති පොල්පරාලය ඔවුන්ට පෙනෙන්නේ නැත. ක්‍රමයේ වෙනසක් අවශ්‍ය වන්නේ එම නිසාය. ක්‍රමයේ වෙනසක් යනු බලයේ සිටින දේශපාලකයන් වෙනුවට වෙනත් කණ්ඩායමක් පත් කර ගැනීම පමණක් නොවේ. දේශපාලන බලය හසුරුවන ආයතනගත නිලධාරි තන්ත්‍රය වෙනස් කිරීමට ද හැකියාව තිබිය යුතුය. එය දේශපාලන බලය අත්කර ගැනිමටත් වඩා දුෂ්කර අසීරු කටයුත්තකි. එහෙත් විකල්පයක් නැත.

ඇත්තෙන්ම ගාළුමුවදොර පිට්ටනියේ අව්වට වේලෙමින් වැස්සට තෙමි තෙමී තරුණ තරුණියන් ඉල්ලා සිටියේ එවැනි වෙනසකි. ගෝටා ගෝ හෝම් සටන් පාඨයෙන් අදහස් වූයේ බලයේ සිටි ගෝඨාභය රාජපක්ෂ බලයෙන් ඉවත් කිරීම පමණක් නොවේ. පුද්ගලයන් ඉවත් කිරීමට වඩා ගැඹුරට යන සිස්ටම් චේන්ජ් එකකි. අරගලයේ යෙදි සිටි තරුණ තරුණියන්ට ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලයෙන් හෝ වෙනත් සංවිධානවලින් මුදල් ආධාර ලැබුණේද යන්න තිරණාත්මක සාධකය නොවේ. එසේ මුදල් ලැබුණාද මුදල් ලබා ගත්තේ කවුරුන්ද යන්න සොයා බැලීමේ කිසිම වරදක් නැත. ඒවා ද හෙළිදරව් විය යුතුය. එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජයක පැවැතිය යුතු ආරක්ෂා කළ යුතු මූලධර්මයකි. වැදගත් වන්නේ ඔවුන් පෙනි සිටි අරමුණයි.

සුවහසක් ජනතාව වීදි බැස්සේ සැබැවින්ම දේශපාලන මෙන්ම සමාජ වෙනසක් අපේක්ෂාවෙනි. ජාතික ජනබලවේගයේ ආණ්ඩුවක් බලයට පත් කිරීමට ඡන්ද බලය පාවිච්චි කෙළේ එම අරමුණෙනි. උතුරේත් දකුණේත් ජනතාව ඡන්දය ලබා දුන්නේ බොහෝවිට තමන් ඡන්දය දෙන අපේත්ෂකයා හෝ නොදැනය. ඔවුන්ගේ විශ්වාසය වූයේ ප්‍රතිපත්තියක් කෙරේය. එනම් දූෂිත පැරණි ක්‍රමය වෙනස් කොට නව ජනතාවාදී පාලනයක් බිහි කිරීමය. එමනිසා ඉදිරියේ දී ජනතා විශ්වාසය දිනා ගැනීම සඳහා වංචා දූෂණ ගැන හෙළිදරවු කිරීමට අමතරව ජනතාව බලගන්වන වැඩ පිළිවෙළක් ඉදිරිපත් කළ යුතුය. එය ඡන්ද පොරොන්දුව ඉක්මවා යන යථාර්ථයක් කරන්නේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කළ යුතුය. එවැනි වැඩ පිළිවෙළක් සහ ක්‍රියා මාර්ග ජනතාව අතට පත් වන තෙක් දේශපාලකයන් මෙන්ම ජනතාව ද සිටින්නේ