පහත පලවන්නේ තිසරණී ගුණසේකර විසින් Daily FT වෙබ්අඩවියට සම්පාදනය කල ලිපියක Ai පරිවර්තනයකි. සංස්කරණය ‘විවරණ’ විසිනි.

මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ‘බව තරණය‘ රචනා කරන විට 83 වන වියේ පසු වූ අතර, ඔහු ලාංකීය සාහිත්‍ය ලෝකයේ අග්‍රගන්‍ය ප්‍රාඥයා ලෙස දැඩි ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වී සිටි කාලයකි. මිථ්‍යා ප්‍රබන්ධවලින් තොර බුද්ධ චරිතයක් ලිවීමට ඔහු කලක සිට අපේක්ෂාවෙන් සිටි අතර, තම කීර්තිමත් දිවියේ උච්චතම අවස්ථාව ඒ සඳහා සුදුසුම මොහොත ලෙස ඔහු සලකන්නට ඇත.

අවාසනාවකට මෙන්, ඔහුගේ වයස හෝ ඔහුගේ ප්‍රගල්භභාවය, අන්ධ භක්තිකයන්ගේ සහ අවස්ථාවාදීන්ගේ වියරු කෝපයෙන් ආරක්ෂා වීමට පළිහක් නොවීය. ‘භික්ෂු දේශපාලනය පිළිබඳ විද්‍යාලංකාර ප්‍රකාශනය’ හරහා දේශපාලනික භික්ෂුවකගේ උපතට සුවිශේෂී දායකත්වයක් ලබා දුන් යක්කඩුවේ ප්‍රඥාරාම හිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් යුතුව, භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ ගිහි පිරිසක් ‘බව තරණය’ තහනම් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ. ඇතැමුන්ට අවශ්‍ය වූයේ අසූ වියැති මෙම කතුවරයා සිරගත කිරීමටය.

ඇතැම් විපක්ෂ දේශපාලනඥයන් ද මෙම ගැටුමට එක් වූයේ, මෙය බුද්ධාගමට අපහාස කිරීම සඳහා දියත් කළ කොමියුනිස්ට් කුමන්ත්‍රණයක් බව පවසමිනි. එක් අයෙකු මෙම කෘතිය රුසියානු “වොඩ්කා” වලින් මත් වූ මනසක ප්‍රතිඵලයක්යැයි චෝදනා කළේය.

අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් අගමැතිනි සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මහත්මියට ලිපියක් යොමු කළ විට, ඒ පිළිබඳව ක්‍රියා කිරීමට රජයට බලපෑමක් විය. මේ සම්බන්ධයෙන් සොයා බැලීමට කමිටුවක් පත් කරන ලදී. විරෝධතා දැඩි වෙද්දී, හදිසි නීති රෙගුලාසි යටතේ මෙම කෘතිය තහනම් කිරීම පිළිබඳව රජයේ අංශ තුළ කතාබහක් ඇති විය.

එම අවස්ථාවේදී ආරක්ෂක හා විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සහකාර ලේකම්වරයෙකු වූ එරික් ජේ. ද සිල්වා, පොත කියවා ඒ පිළිබඳව දැනුවත් මතයක් ඉදිරිපත් කිරීමට ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් විය. පොත කියවීමෙන් පසු ඔහු නිල සටහනක් තබමින් එය “..බුදුරදුන් පිළිබඳව ගොඩනැඟී ඇති අද්භූත විශ්වාසයන්ගෙන් බැහැරව උන්වහන්සේව විමසා බැලීමට ගත් ඉතා කල්පනාකාරී උත්සාහයක්..” ලෙස අර්ථ දැක්වූ අතර, පොත තහනම් කිරීමට එරෙහිව දැඩිව උපදෙස් දුන්නේය.

අගමැතිනි බණ්ඩාරනායක මහත්මිය එයට එකඟ වූ අතර, එය ඇයගේ කීර්තිනාමයට සදාකාලික ගෞරවයක් එක් කළ තීරණයකි. රජය තම මතයට නමා ගැනීමට දැරූ උත්සාහය අසාර්ථක වීමත් සමඟ එම විරෝධතා ගින්න ක්‍රමයෙන් නිවී ගියේය. ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු කළ බුද්ධිමත් මැදිහත්වීමෙන්, මෙරට බිහි වූ ශ්‍රේෂ්ඨතම ලේඛකයෙකුට පීඩා කිරීම නිසා රටට අත් වීමට ගිය නින්දිත අපකීර්තියෙන් ශ්‍රී ලංකාව ගැලවිණ.

දැන් 2019 වසර දෙස බලමු. පාස්කු ඉරිදා සමූහ ඝාතනයෙන් පසුව ඇති වූ වාතාවරණය තුළ, ‘වැඩ කරන අපේ විරුවාගේ’ සම්ප්‍රාප්තිය සඳහා මඟ සකසනු වස් ඇතැම් පාර්ශව මුස්ලිම් විරෝධී ගින්න දිගින් දිගටම ඇවිළ වූහ.

“වඳ පෙති” සහ “ගර්භාෂ යුද්ධය” වැනි මාරාන්තික මෝඩකම් රජයමින් තිබූ මෙවැනි වාතාවරණයක් මැදට රජයේ අලුත් චක්‍රලේඛයක් එක් විය. එමඟින් රජයේ ආයතනයක සේවය කරන හෝ එහි පැමිණෙන සෑම කාන්තාවක්ම සාරියකින් සැරසී සිටීම අනිවාර්ය කරන ලදී.

මෙම චක්‍රලේඛය රාජ්‍ය පරිපාලන අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාගේ සංකල්පයකි. ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන සහ අග්‍රාමාත්‍ය රනිල් වික්‍රමසිංහ මෙම චක්‍රලේඛය අත්හිටුවීමට නියෝග කළද, ලේකම් ජේ.ජේ. රත්නසිරි එය ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාව හමුවට කැඳවනු ලැබූ අවස්ථාවේදී, යුරෝපීය ඇඳුමෙන්  සැරසී සිටි මෙම ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියා දේශපාලනඥයන් සමඟ සෘජුව වාද කළේය. කාන්තාවන් සඳහා පැනවූ මෙම “සිංහල-බෞද්ධ ඇඳුම් රීතියේ” ඇති අසාධාරණය, නොගැලපෙන බව හෝ එහි ඇති හාස්‍යජනක බව පිළිගැනීම ඔහු තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

මෙම කෙටි සිදුවීම් ද්විත්වය මගින් දශක කිහිපයක් තිස්සේ අපගේ රාජ්‍ය සේවය කෙතරම් දුරට පිරිහීමට ලක්ව ඇත්ද යන්න මැනවින් පෙන්නුම් කරයි. එමෙන්ම ලාංකීය නිලධාරිවාදයේ තිඹිරිගෙය බඳු වූ අපගේ රජයේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ ඇති දැඩි අවශ්‍යතාවයද මෙයින් අවධාරණය කෙරේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ උපකාරක පන්ති කර්මාන්තය රුපියල් බිලියන 122ක වටිනාකමකින් යුක්ත බව වාර්තා වේ.

බොහෝ රජයේ පාසල්වල (ප්‍රමුඛ පෙළේ යැයි සැලකෙන පාසල් ද ඇතුළුව) උසස් පෙළ සිසුන් වැඩි කාලයෙන් උපකාරක පන්ති සඳහා වැය කරන බව ප්‍රසිද්ධ රහසකි. දිලිනි මධුකා අක්මීමන පවසන ආකාරයට, මෙම තත්වයට බලපා ඇති ප්‍රධාන හේතු වන්නේ පාසල් පන්තිවල ඉගැන්වීමේ ගුණාත්මකභාවය අඩු වීම සහ ඵලදායීතාවය අවම වීම, සමාජ-ආර්ථික බලපෑම් සහ උපකාරක පන්තිවල ඇති වැඩි නම්‍යශීලී බවයි. ඇයගේ සමීක්ෂණයට සහභාගී වූවන්ගෙන් 95% කට වඩා වැඩි පිරිසක්  පාඩම් සූදානම් කිරීම සහ විෂය දැනුම, ඉගැන්වීමේ ගුණාත්මකභාවය, යහපත් ගුරු-සිසු සබඳතා පවත්වා ගැනීම සහ නව්‍ය මෙන්ම ආකර්ෂණීය ඉගැන්වීම් ක්‍රම භාවිත කිරීම යන අංශවලින් උපකාරක පන්ති ගුරුවරුන් වඩාත් සාර්ථකව කටයුතු කරන බව පිළිගත්හ. මෙහි ඇති පරස්පරය  නම්, පාසල් පන්තිවල ගුණාත්මකභාවය ඉහළ ගියත් තමන් පාසලට වඩා උපකාරක පන්තියට ප්‍රමුඛතාව දෙන බව සහභාගී වූවන්ගෙන් 90% කට අධික පිරිසක් අවධාරණය කිරීමයි. ඒ අනුව, මෙම ගැටලුව හුදෙක් භෞතික කරුණු මත පදනම් වූවක් පමණක් නොව, එය ආකල්පමය ගැටලුවක් ද වේ.

රජයේ අධ්‍යාපනය යනු සේවාවකි. එහෙත් උපකාරක පන්ති යනු වෙනත් ඕනෑම ව්‍යාපාරයක් මෙන් පාරිභෝගිකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමට සහ තම නිෂ්පාදනය විකිණීම සඳහා නවීන අලෙවිකරණ උපාය මාර්ග භාවිතා කරන රුපියල් බිලියන ගණනක ව්‍යාපාරයකි. ආචාර්ය ඉසුරු සෙනරත් පෙන්වා දෙන පරිදි,

“…උපකාරක පන්ති මධ්‍යස්ථාන ශික්ෂණ විද්‍යාත්මක නවෝත්පාදන හෝ ඉගැන්වීමේ ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීමට වඩා නවීන අලෙවිකරණ උපාය මාර්ග සඳහා වැඩි වැඩියෙන් ප්‍රමුඛතාවය ලබා දෙයි. ඉහළම සිසුන් ලියාපදිංචි වීමේ අනුපාත සහ ආදායම් වැඩිවීමක් ඇති මධ්‍යස්ථාන නිරන්තරයෙන් තම අලෙවිකරණ ප්‍රචාරණය සඳහා සැලකිය යුතු සම්පත් ප්‍රමාණයක් වෙන් කරන අතර, ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රමුඛයන් ඔවුන්ගේ මෙහෙයුම් අයවැයෙන් 25% ත් 38% ත් අතර ප්‍රමාණයක් ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා වෙන් කරයි..”

උපකාරක පන්ති ක්ෂේත්‍රයේ ඇති මෙම වර්ණවත් හා ආකර්ෂණීය ස්වභාවය හමුවේ, රජයේ පාසල් අධ්‍යාපනය මන්දෝත්සාහි සහ කම්මැලි අවශ්‍යතාවයක් සේ පෙනෙන්නට පුළුවන.

කෙසේ වෙතත්, වඩා හොඳ ප්‍රචාරණයක් තිබූ පමණින් අදහස් වන්නේ එහි නිෂ්පාදනය වඩා උසස් බව නොවේ. උදාහරණයක් ලෙස, ජනප්‍රිය ජීව විද්‍යා උපකාරක පන්ති ගුරුවරයෙකු වන තිස්ස ජනනායක තම පන්තියකදී ප්‍රකාශ කළේ, පැලෝපීය නාලය මිරිකීමෙන් කාන්තාවන් වඳභාවයට පත් කළ හැකි බවයි. ඔහු මෙම ප්‍රකාශය කළේ ‘ෂාෆි උන්මාදය’ රට තුළ දැඩි ලෙස පැතිර තිබූ සමයේදීය. ඒ සඳහා කිසිදු උපකරණයක් අවශ්‍ය නොවන බවත්, නාලය ඇඹරීම පමණක් ප්‍රමාණවත් බවත්, එය තත්පර කිහිපයකින් කළ හැකි ‘ඉතා සරල දෙයක්’ බවත් අවධාරණය කළේය.

සමහර විට ජීව විද්‍යා ගුරුවරයා තමන් උගන්වන විෂය ගැන කිසිවක් නොදනී, නැතහොත් ඔහු දේශපාලන න්‍යාය පත්‍රයක් ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා බොරු කියයි.

එකල පැවති කාලසීමාව සහ සන්දර්භය සිහියේ තබා ගන්න. මුස්ලිම්වරුන් සිංහල බෞද්ධ කාන්තාවන් වඳභාවයට පත් කරන බව පැවසීම ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර වැනි අයගේ ප්‍රධාන සටන් පාඨයක් වී තිබිණි. 2013 වසරේ සිට සිංහල බෞද්ධ අන්තවාදීන් ‘වඳ කොත්තු’ සහ ‘වඳ බ්‍රෙසියර්’ වැනි විෂබීජ සමාජගත කරමින් සිටියහ. 2018 අම්පාරේ ඇති වූ කුඩා කෝලාහලයට හේතු වූයේ ද මුස්ලිම් ආගමිකයෙකු සතු ආපනශාලාවකින් මිලදී ගත් කොත්තුවක ‘වඳ පෙත්තක්’ හමු වූ බවට පාරිභෝගිකයෙකු නැගූ හාස්‍යජනක චෝදනාවයි. උපකාරක පන්ති ක්ෂේත්‍රය තුළ පවතින කිසිදු පාලනයක් හෝ මැදිහත්වීමක් නොමැති තත්ත්වය නිසා, තිස්ස ජනනායක වැනි අයට මනස විකෘති කරන සහ ප්‍රචණ්ඩත්වයට මඟ පාදන අසත්‍ය ප්‍රචාර ජනප්‍රිය කිරීමට නිදහස් වේදිකාවක් දිගින් දිගටම ලැබී තිබේ. 2019 දී ඉලක්කය වූයේ මුස්ලිම් ආගමිකයන්ය; 2029 වන විට එය දෙමළ හෝ කිතුනු ජනයා විය හැකිය.

අද අපි ලාංකීය නිදහසේ 78 වැනි සංවත්සරය සමරමු. 1948 පැවති ලංකාවට වඩා 2026 ශ්‍රී ලංකාව බොහෝ සෙයින් යහපත් මෙන්ම බොහෝ සෙයින් අයහපත් ද වෙයි. දැන් දරිද්‍රතාවය අඩුය, නිවාස නොමැති පිරිස අඩුය, සාක්ෂරතාවය වැඩිය, එමෙන්ම වඩා හොඳ ජීවන තත්ත්වයක් ද ඇත. නමුත් අපි ජාතික හා ආගමික වශයෙන් වඩාත් බෙදී වෙන්වී සිටිමු; එකිනෙකා පිළිබඳව වඩාත් නොදැනුවත්ය, සැක සහිතය, බියෙන් පසුවෙමු. අපි වඩාත් මිථ්‍යාදෘෂ්ටික වී ඇති අතර, ඊළඟට පැමිණෙන ඕනෑම ‘දිවඔසුවකට’ හෝ ‘ගැලවුම්කරුවෙකුට’ ඉතා පහසුවෙන් රැවටීමට ලක්විය හැකි තත්ත්වයක සිටිමු.

අපි එකිනෙකාගේ ආගම් සහ ඉතිහාසය පිළිබඳව දන්නේ ඉතා අල්ප වශයෙනි. මෙම වැරදි වැටහීම් නමැති අඳුරු පටලය දුරු කිරීමට අපගේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය කිසිදු උත්සාහයක් ගෙන නොමැත. උපකාරක පන්ති ක්ෂේත්‍රයේ බලවත් පිරිසක් මෙම වැරදි අවබෝධ තවදුරටත් උග්‍ර කිරීමට කටයුතු කරන බව පෙනේ. නියාමනයන් මගින් පමණක් මෙය නිවැරදි කළ නොහැකි වුවත්, ඒවා අත්‍යවශ්‍ය පළමු පියවරකි.

අධ්‍යාපන වෙළඳාමේ මුල්ගාමියෙකු වූ බන්දුල ගුණවර්ධන දෙවතාවක් මෙරට අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයාව සිටියේය. (මෙය වාණිජ මණ්ඩලයේ ප්‍රධානියෙකු කම්කරු අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කිරීම වැනි ඉහළම පරස්පරතාවයකි). බස්නාහිර පළාතේ රාජ්‍ය අංශයේ ගුරුවරුන්ට තමන්ගේම සිසුන්ට පෞද්ගලික උපකාරක පන්ති පැවැත්වීම තහනම් කරමින් අග්‍රාමාත්‍ය අමරසූරිය විසින් නිකුත් කරන ලද චක්‍රලේඛයක් පැය 24ක් යන්නටත් පෙර ඉල්ලා අස්කර ගන්නා ලදී. උපකාරක පන්ති ක්ෂේත්‍රයේ පවතින බලවත් හස්තය හේතුවෙන්,  අවසානයේ සියල්ල පෙර පරිදිම පවතී.

ඩාවෝස් (Davos) නුවරදී අග්‍රාමාත්‍ය හරිනි අමරසූරිය දැක්වූ විශිෂ්ට දායකත්වය රජයට මෙන්ම රටට ද ගෞරවයකි. එවැනි බුද්ධිමතෙකු ‘විද්‍යාත්මක වර්ගවාදය’ නමැති විනාශකාරී මතවාදය පිළිබඳව මනාව දැනුවත් වනු ඇත. ස්වභාව ධර්මවේදී සත්ත්ව විද්‍යාඥයෙකු වූ ජෝර්ජ් කුවියර්  විසින් උසස් සහ පහත් වර්ගයන් පිළිබඳ විශ්වාසයට ව්‍යාජ විද්‍යාත්මක පදනමක් ලබා දුන් ආකාරයත්; වෛද්‍යවරයෙකු මෙන්ම ස්වභාව ධර්මවේදියෙකු වූ ජොහාන් ෆ්‍රෙඩ්රික් බ්ලුමෙන්බැක්  මෙම සාවද්‍ය අදහස්, විද්‍යාත්මකව බැහැර කොට ‘භෞතික මානව විද්‍යාව’ බවට පත් කළ ආකාරයත් ඇය නිසැකවම දන්නවා ඇත.

ප්‍රශ්නය වන්නේ, සුප්‍රජනක විද්‍යාවට (eugenics) පදනම වූ සහ වහල්භාවය මෙන්ම වර්ගභේදවාදය  වැනි ඓතිහාසික අපරාධ සාධාරණීකරණය කිරීමට යොදාගත් මෙම වර්ගවාදී වර්ගීකරණයන් 6 වැනි ශ්‍රේණියේ ඉතිහාස පාඩම් මාලාවේ අඩංගු බව ඇය දන්නවාද යන්නයි.

‘ලෝකයේ වෙසෙන විවිධ මානව වර්ග’ මැයෙන් යුත් කොටස බලන්න. කොකේසොයිඩ්, ඔස්ට්‍රලොයිඩ්, මොන්ගොලොයිඩ්, නෙග්‍රොයිඩ්: 19 වැනි සියවසේදී බොහෝ කලකට පෙර ප්‍රතික්ෂේප වූ මෙම වර්ගීකරණයන්, 21 වැනි සියවසේ අපේ දරුවන්ට උගන්වනු ලබන්නේ සත්‍යය, හා සහතික වශයෙන්ම සත්‍යය ලෙසය. මෙම පාඩම් මාලාව අපට පවසන පරිදි ‘නීග්‍රෝ’ වර්ගයට මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ පැතලි නාසයක්, විශාල පළල් තොල් සහ තද රැළි ගැසුණු කෙස් ඇත. ලෝකයේ  කොතැනක හෝ මෙම වර්ගවාදී වර්ගීකරණය කිසිදු අභියෝගයකට ලක් නොවී පවතින බව බැරන් කුවියර් (Baron Cuvier) දැන සිටියේ නම් ඔහු බෙහෙවින් සතුටු වනු ඇත. ඔහු ‘නීග්‍රොයිඩ්’ වර්ගය විස්තර කළේ මෙසේය:

‘..නීග්‍රෝ වර්ගය; කළු පැහැති සම, රැළි සහිත හෝ ලොම් වැනි කෙස්, පටු වූ හිස්කබලක් සහ පැතලි නාසයක්… මෙන්ම ඝන තොල්වලින් ලක්ෂණ වේ..’

ඒ අතරම, එම කොටසේ පළමු අභ්‍යාසයෙන් සිසුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ එක් එක් (වාර්ගික) කාණ්ඩය රටක් සමඟ ගැලපීමටය: ශ්‍රී ලංකාව, චීනය, ජර්මනිය – සහ – අප්‍රිකාව. පැහැදිලිවම පෙනෙන කරුණ නම්, මෙම ආකෘතිය සකස් කළ අධ්‍යාපනඥයින් හෝ එම කාර්යය අධීක්ෂණය කළ විද්වතුන් අප්‍රිකාව යනු රටක් නොව මහාද්වීපයක් බව නොදන්නා බවයි.

සමහරවිට අග්‍රාමාත්‍ය අමරසූරිය මහත්මිය ට මෙම පාඩම් මාලා අධ්‍යයනය කිරීමට තරම් කාර්යබහුල වන්නට ඇත. නමුත් ඇය ඒවා දකින්නට ඇති අතර, ඉතිහාස මොඩියුලයේ කවරය දුටු විගසම ඒ පිළිබඳව ඇගේ අවධානය යොමු විය යුතුව තිබිණි (නැතහොත් ඇයට අනතුරු ඇඟවීමක් විය යුතුව තිබිණි). එහි හෝමිනින් විශේෂ (හෝමෝ-සේපියන්ස්වරුන්ට පෙර විසූ මානවයන්) සහ මුල්කාලීන හෝමෝ-සේපියන්ස්වරුන් කිහිප දෙනෙකු නිරූපණය කර ඇති අතර, ඔවුන්ට ඉහළින් ජයග්‍රාහී විලාසයකින් නැගී සිටින මනා දේහධාරී සුදු ජාතික පිරිමි මලල ක්‍රීඩකයෙකු දැක්වේ. එය ඕනෑම සුදු ජාතික ආධිපත්‍යවාදියෙකුගේ හදවත පිනවන සුලු දසුනකි.

මෙම පාඩම් මාලා කියවන ඕනෑම අයෙකුට, මතභේදාත්මක වෙබ් අඩවියකට අදාළ සබැඳිය  මෙයට ඇතුළත් වූයේ කෙසේදැයි වටහා ගැනීම අපහසු නැත. මෙම නිර්මාණ ඉතා බාල මට්ටමේ, නොදැනුවත්කමින් යුතු සහ දුර්වල ලෙස ලියැවුණු ඒවාය. අවම වශයෙන් එහි සොදුපත් කියවීම  පවා ඉතාමත් අසතුටුදායකය. මෙම කාර්යයේ ඇති අතිශය දුර්වල මට්ටමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ  රජයේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය කළමනාකරණය කරන ආයතන කෙතරම් පහළ අගාධයකට ඇද වැටී ඇත්ද යන්නයි. අර්ථවත් විෂයමාලා ප්‍රතිසංස්කරණයකට පෙර ආයතනික ප්‍රතිසංස්කරණ සිදු විය යුතුය. එසේ නොවුවහොත්, නව අධ්‍යාපන ක්‍රමය මගින් පැරණි බරපතළ වැරදි නැවත ඇති කරනවා පමණක් නොව, අලුත් වැරදි ද නිර්මාණය කරනු ඇත.

සුදුසුකම් ලැබීමේ විභාගයකින් තොරව රජයේ ගුරුවරුන් වශයෙන් බඳවා ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සංවර්ධන නිලධාරීන් පිරිසක් පවත්වන අඛණ්ඩ වැඩ වර්ජනය මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ, දේශපාලන නායකයන් විසින් ගනු ලැබූ අවස්ථාවාදී තීරණ වර්තමාන පරිහානියට දායක වී ඇති ආකාරයයි. 2011 වසරේදී 50,420කට පත්වීම් ලබා දීමෙන් රැකියා විරහිත උපාධිධාරීන් සමූහ වශයෙන් බඳවා ගැනීම මහින්ද රාජපක්ෂ විසින් ආරම්භ කරන ලදී. එම ක්‍රමයම ගෝඨාභය රාජපක්ෂ විසින් තවත් බඳවා ගැනීම් 50,000ක් සමඟ නැවත ක්‍රියාත්මක කරන ලදී. මෙවැනි ක්‍රියාමාර්ග රජයේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය පිරිහීමටත්, ඊට සමගාමීව උපකාරක පන්ති ක්ෂේත්‍රය ඉහළට එසවීමටත් හේතු විය.

අමාලි වෛද්‍යසේකර විසින් සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයකින්, උපකාරක පන්ති පාලනයකින් තොරව  වර්ධනයනීම, වෙනස් දේශපාලන වාතාවරණයක් යටතේ නිදහස් අධ්‍යාපනය අහෝසි වීමට මඟ පෑදෙන බව පෙන්වා දේ.

සමීක්ෂණයට සහ නියැදිවලට ඇතුළත් වූ, උපකාරක පන්ති පවත්වන සියලුම ගුරුවරුන් මෙන්ම ‘ටියුෂන් ගොඩනැගිලි’ හිමිකරුවන් ද ඇත්ත වශයෙන්ම යෝජනා කළේ ‘මවාපෑම නතර කර’ පාසල් පද්ධතිය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි කරන ලෙසයි. එක් අයෙකු පවසන ආකාරයට, ‘රජය විසින් දෙමාපියන් උපකාරක පන්ති සඳහා වැය කරන මාසික මුදල ගණනය කර, එය කූපන් ක්‍රමයක් හරහා සෑම සිසුවෙකුටම මාසිකව ලබා දෙන්නේ නම්, ඔවුන්ට එය සෘජුවම උපකාරක පන්ති සඳහා භාවිතා කළ හැකිය. ඇත්තම, එය සිසුන්ට, දෙමාපියන්ට, ගුරුවරුන්ට මෙන්ම අප වැනි අයට ද කරන සේවයක් වනු ඇත.’ තවත් සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී වෙනත් අයෙකු මෙවැනිම ක්‍රමයක් යෝජනා කරමින් අදහස් දක්වා සිටියේ, ‘අවම වශයෙන් පාසල් පද්ධතිය පවත්වාගෙන යාමට වැය වන මහජන බදු මුදල් හෝ ඉතිරි වනු ඇති’ බවයි.

මෙවැනි අදහස් බැරෑරුම් ලෙස සලකා බැලිය නොහැකි තරම් ආන්තික ලෙස පෙනෙන්නට පුළුවන. එහෙත්, නිදහස් අධ්‍යාපනය යන සංකල්පය ද එලෙසම ආන්තික අදහසක්ව පැවතුණි. අද  අසම්භාව්‍ය හෝ සිතාගත නොහැකි ලෙස පෙනෙන අදහස් හෙට දිනයේ සාමාන්‍ය සම්මතය බවට පත්විය හැකිය. රජයේ පාසල් පද්ධතිය ප්‍රතිසංස්කරණය නොකළහොත් සහ උපකාරක පන්ති  නියාමනය නොකළහොත්, රජයේ අධ්‍යාපනය සඳහා ලබා දෙන ප්‍රතිපාදන කපා හැරීම මගින් බදු මුදල් ඉතිරි කර ගැනීමේ හඬ කෙඳිරි ගෑමක සිට මොරගැසීමක් දක්වා වර්ධනය විය හැකිය. කෙසේ වෙතත්, සිසුන් පාසල් පන්තිවලට වඩා උපකාරක පන්තිවලට ප්‍රමුඛතාවක් දක්වන්නේ නම්, කිසිවෙකුට අනවශ්‍ය නිදහස් අධ්‍යාපනයක් වෙනුවෙන් බිලියන ගණනින් මුදල් වැය කිරීමට දෙමාපියන්ගෙන් බදු අය කරන්නේ කුමටද? මෙවැනි අදහසක් නව පිළිගැනීමක් බවට කිරීමේ හැකියාව උපකාරක පන්තිවලට ඕනෑවටත් වඩා තිබේ.

වහාම පිළියම් නොයෙදුවහොත්, ශ්‍රී ලංකාව සිය 100 වන නිදහස් දිනය සමරනු ලබන්නේ නිදහස් අධ්‍යාපනය අතීතයට පමණක් සීමා වූ, අනාගත පරපුර හැඩගැස්වීමේ කාර්යය පාලනයකින් තොර කොල්ලකාරී උපකාරක පන්ති ඒකාධිකාරයට යටත් වූ රටක විය හැකිය.

තිසරණී ගුණසේකර