පහත පලවන්නේ තිසරණී ගුණසේකර විසින් Colombo Telegraph වෙබ්අඩවියට සම්පාදනය කල ලිපියක Ai පරිවර්තනයකි. සංස්කරණය ‘විවරණ’ විසිනි.

වෘත්තීය සමිති නායක මුරුත්තෙට්ටුවේ ආනන්ද හිමියන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් භික්ෂූන් පිරිසක් පෙබරවාරි 20 වන දින සංඝ සම්මේලනයක් පැවැත්වීමට සැලසුම් කරති. බලධාරීන් තමන්ව නොසලකා හරින බවත් තමන්ට නිග්‍රහ කරන බවත් ඔවුහු පවසති. ඔවුන්ගේ අරමුණ වී ඇත්තේ පවතින පාලනයෙන් රට, ජාතිය, ආගම, සංස්කෘතිය සහ හැදියාව බේරා ගැනීමයි.

ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක් බැවින්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 14(1)(ආ) වගන්තිය මගින් සියලු පුරවැසියන්ට සහතික කර ඇති ‘සාමකාමීව රැස්වීමේ නිදහස’ භික්ෂූන් වහන්සේලාට ද හිමි වේ. 2010 වසරේදී රාජපක්ෂ පරපුර සිදු කළාක් මෙන්, පුරවැසියන් ලෙස තම මූලික අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාවට නංවන භික්ෂූන් පිරිසකට බාධා කිරීමට උත්සාහ නොකර, ජාතික ජන බලවේගය/ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ රජය මෙම සත්‍යය සිහි තබා ගනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරමු.

2010 ජනාධිපතිවරණ පරාජයෙන් සති කිහිපයකට පසු රාජපක්ෂ පාලනය විසින් ජනරාල් සරත් ෆොන්සේකා මහතාව අත්අඩංගුවට ගත් අවස්ථාවේදී, මහානායක හිමිවරුන් සිවුදෙනාම එය ‘අසාධාරණ සහ පිළිගත නොහැකි’ ක්‍රියාවක් ලෙස හෙළා දුටහ. ‘ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ යහපාලනය යළි ස්ථාපිත කිරීම සඳහා’ පෙබරවාරි 18 වන දින මහනුවර මහ මළුවේදී පැවැත් වෙන සංඝ සම්මේලනයට සහභාගිවන ලෙස ඉල්ලමින් උන්වහන්සේලා සියලුම භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙත ඒකාබද්ධ ලිපියක් යැවූහ. මෙය ඓතිහාසික අවස්ථාවකි.

එම සම්මේලනය පැවැත්වූයේ නැත. ත්‍රයිනිකායම නියෝජනය කරන ජ්‍යෙෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා තිදෙනෙකු මාධ්‍ය සාකච්ඡාවකදී එය දින නියමයක් නොමැතිව කල් දැමීමට හේතුව පැහැදිලි කළහ.

‘..රජය නියෝජනය කරන බොහෝ පිරිස් මෙන්ම රජය වෙනුවෙන් වැඩ කරන ඇතැම් පැවිදි පාර්ශවයන් ද මෙම රැස්වීම නැවැත්වීම සඳහා අපට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කළහ..,’

යි අතංගනේ රතනපාල හිමියෝ එහිදී මැසිවිලි නැඟූහ.

‘..සංඝ සභාව ආරම්භ වීමට දින දෙකකට පෙර, සම්මේලනයට භික්ෂූන් වහන්සේලා රැගෙන යන බස් රථවලට බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කරන බවට පන්සල්වලට දැනුම් දී ඇති බව ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ ආරංචි මාර්ග හරහා අපට දැනගන්නට ලැබුණි… රජයේ හිතවාදීන් ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ පන්සල් 500ක් ප්‍රධාන බෞද්ධ නිකායන්ගෙන් වෙන් කර, රාජපක්ෂ  උපන් ප්‍රදේශය වන දකුණේ එතරම් ප්‍රසිද්ධ නැති නිකායක් සමඟ එක් කරන බවට තර්ජනය කරමිනි..’
කොළඹ ටෙලිග්‍රාෆ් – 2011.11.29].

එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවේ 2010 ජාත්‍යන්තර ආගමික නිදහස පිළිබඳ වාර්තාවේ මේ පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු දැක්වේ.

‘..රජයේ අමාත්‍යවරුන් පිරිසක් මහානායක හිමිවරුන් හමුවී එම සමුළුව පැවැත්වීමෙන් වළකින ලෙස දන්වා සිටියහ. මෙම සමුළුවට සහභාගී වීම සඳහා බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා රැගෙන එන ඕනෑම බස් රථයකට බෝම්බ එල්ල කරන බවට දිවයින පුරා පිහිටි ප්‍රාදේශීය විහාරස්ථාන වෙත නිර්නාමික තර්ජන ලැබුණු බව විවිධ පාර්ශවයන්ගෙන් වාර්තා විය. ඒ අනුව මහානායක හිමිවරුන් විසින් එය දින නියමයක් නොමැතිව කල් දමනු ලැබීය. තවද, මෙම සමුළුව කැඳවීමට කටයුතු කළ මල්වතු පාර්ශවයේ මහානායක හිමිපාණන් වෙත රජයෙන් තර්ජන එල්ල වූ බව වාර්තා විය. එහිදී උන්වහන්සේ නැවත වරක් දේශපාලන කරුණු සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වීමට උත්සාහ කළහොත්, උන්වහන්සේගේ නිකාය බෙදා වෙන් කර එහි බලපෑම සැලකිය යුතු ලෙස අවම කරන බවට රජය පාර්ශවයෙන් දැනුම් දී තිබුණි…’

මෙම කලබලකාරී සමය තුළ මුරුත්තෙට්ටුවේ ආනන්ද හිමියන් සිටියේ කොහේද යන්නත්, රාජපක්ෂගේ උවමනාව මත මහා නායක හිමිවරුන්ට බලපෑම් කර එම සම්මේලනය අවලංගු කරවීමට කටයුතු කළ භික්ෂූන් අතර උන්වහන්සේ සිටියේද යන්නත් පැහැදිලි නැත.

එම අප්‍රසන්න සිදුවීමට උන්වහන්සේ සෘජුව සම්බන්ධ වුවත් නැතත්, “..පසුගිය සෑම රජයක්ම මහා සංඝරත්නයේ හඬට සවන් දුන් බවට..” උන්වහන්සේ කරන ප්‍රකාශය දෙස බලන විට, එම සිදුවීම උන්වහන්සේගේ මතකයෙන් ගිලිහී ගොස් ඇති බවක් පෙනේ.

නාමල් රාජපක්ෂ සහ ඔහුගේ සහෝදරයන්ගේ ප්‍රියතම ව්‍යාපෘතියක් වූ මහනුවර රාත්‍රී මෝටර් රථ ධාවන තරඟ අපකීර්තිමත් ඉතිහාසය ද ඔහුගේ මෙම “අමතක වීම” තුළ වැසී ඇති බව පෙනේ.

2012 වසරේ ප්‍රථම වරට මෙම රාත්‍රී තරඟ පවත්වන විට, මල්වතු පාර්ශවයේ මහානායක හිමියන් එය ‘විකාරයක්’ ලෙස බැහැර කළහ.

“..මහනුවර ජනතාව පීඩාවට පත් කරමින් පවත්වනු ලබන මෙම රාත්‍රී තරඟ මම හෙළා දකිමි. මුළු මහනුවර නගරයම වැලි කොට්ටවලින් අවුරා ඇත, පදිකයන්ට ගමන් කිරීමට ඉඩක් නැත, තවද මෙම කුඩා නගරයේ මාර්ග අද සවස් කාලයේ සිට වසා දැමීමට නියමිතයි… මම ජනාධිපතිවරයා සමඟ කතා කළෙමි, එවිට ඔහු පැවසුවේ තමා මෙම තරඟ ගැන නොදන්නා බවයි…” (ඩේලි මිරර් – 2012.03.17).

2014 වසරේදී, ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරුන් මෙම රාත්‍රී තරඟ නතර කරන ලෙස ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂගෙන් ප්‍රසිද්ධ ඉල්ලීමක් කළහ. එසේ වුවද, තරඟ දිගටම පැවැත්විණි.

2012 වසරේදී, රාජපක්ෂ පරපුර අගවිනිසුරු ශිරාණි බණ්ඩාරනායක එරෙහි නීතිවිරෝධී දෝෂාභියෝගය කඩිනමින් ඉදිරියට ගෙන යමින් සිටියදී, එම දෝෂාභියෝගය නතර කරන ලෙස සියලුම මහානායක හිමිවරු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂගෙන් ‘කාරුණිකව’ ඉල්ලා සිටියහ. එහෙත් එම දිගටම ක්‍රියාත්මක වූ අතර, ශිරාණි බණ්ඩාරනායක ධුරයෙන් ඉවත් කර මොහාන් පීරිස්  අගවිනිසුරු ලෙස පත් කරන ලදී.

මුරුත්තෙට්ටුවේ ආනන්ද හිමියන් සහ පෙබරවාරි 20 වැනිදා පැවත්වීමට නියමිත සංඝ සම්මේලනයේ අනෙකුත් සංවිධායකයන්ට මෙම රාජපක්ෂ අතීතය අමතකවී නව දේශපාලන බුද්ධාගම් රැල්ලක් මතින් නැවත බලයට ඒමට උත්සාහ කරන දේශපාලනයක පඹයන් බවට පත්වීමට කටයුතු කරමින් සිටිති.

 “..1956 සිට, එනම් බණ්ඩාරනායක යුගයේ සිට, මහා සංඝරත්නය රට, ජාතිය සහ ආගම ගැන කතා කළා,” යනුවෙන් මුරුත්තෙට්ටුවේ ආනන්ද හිමියෝ පවසති. “සෑම රාජ්‍ය නායකයෙක්ම, සෑම පාලකයෙක්ම ඒ හඬට සවන් දුන්නා..”

බණ්ඩාරනායක මහතා සැබවින්ම එම ඝෝෂාවට සවන් දුන්නේය. නැතහොත්, ඔහු දේශපාලන භික්ෂූන් පිරිසක් සමඟ ගනුදෙනුවකට එළඹුණේය. ඔහු දේශපාලන භික්ෂූන්ගේ ‘සිංහල පමණක්’ ඉල්ලීම වැළඳගත් අතර, තම ‘පංච මහා බලවේගයේ’ මුදුනටම මහා සංඝරත්නය පත් කළේය.

ඒ සමඟම, ඔහු ආගමික දේශපාලනය’ නමැති භූතයා නිදහස් කළේය. එම භූතයා 1959 දී ඔහුගේ ජීවිතයම බිලිගත්තේය. ඊට පෙර, එය තවත් බොහෝ දේ විනාශ කර තිබුණි.

1957 ජූලි මාසයේදී ඇති කර ගෙන 1958 අප්‍රේල් මාසයේදී ඉරා දමන ලද බණ්ඩාරනායක-චෙල්වනායගම් ගිවිසුම දෙපාර්ශවයේම සිටි මධ්‍යස්ථ මතධාරීන් අපකීර්තියට පත්කොට අන්තවාදීන් ශක්තිමත් කිරීමට සමත් විය.

දේශපාලන භික්ෂූන්ගේ එම අවාසනාවන්ත මැදිහත්වීම සිදු නොවන්නට, බී-සී ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක වීමට ඉඩ තිබුණි — එසේ වූයේ නම් 1958 කෝලාහලවලින් ආරම්භ වී පසුව සිදු වූ ව්‍යසන වළක්වා ගැනීමට ද හැකියාව තිබුණි.

‘සිංහල පමණක්’ ප්‍රතිපත්තියෙන් නිර්මාණය කරන ලද උ ද්වේගී වාතාවරණය, බණ්ඩාරනායක-චෙල්වනායගම් ගිවිසුම ඒකපාර්ශ්විකව අහෝසි කිරීමත් සමඟ තවත් උග්‍ර වූ අතර එය 1958 වාර්ගික ගැටුම් සඳහා මග පෑදුවේය. ඒ. සිවනන්දන්ගේ “When Memory Dies” නවකතාවේ එන දෙමළ කථකයෙකු, සාමාන්‍ය දෙමළ ජනතාවට ඒ මොහොතේ දැනුණු ව්‍යාකූලත්වය සහ පාවාදීමේ හැඟීම ඉතා සංවේදී ලෙස විස්තර කරයි:

“..මේ කිසිවක් සිදු විය නොහැක, මම වරින් වර දෑස් පියාගනිමින් මටම කියා ගත්තෙමි. වසර 2000ක ඉතිහාසය පුරා කිසි දිනක මෙවැනි දෙයක් සිදුවී නැත, විශේෂයෙන්ම මේ ආකාරයෙන් සිදු වූයේ නැත: සිංහල මිනිසුන් මගේ මිතුරන් විය, මම විවාහ වී සිටියේ සිංහල අයෙකු සමඟය, මගේ පුතා සිංහලයෙකි; මේ කිසිවක් සිදු විය නොහැක..”

වේලුපිල්ලේ ප්‍රභාකරන් ගේ ප්‍රථම සම්මුඛ සාකච්ඡාවේදී, අනීටා ප්‍රතාප් ඔහු අන්තවාදී වීමට සහ අවි අතට ගැනීමට 1958 ගැටුම් බලපෑ ආකාරය විමසුවාය. ඊට පිළිතුරු ලෙස ඔහු පවුලේ හිතවතෙකුගේ පෞද්ගලික අත්දැකීමක් සඳහන් කරයි.

“..ගැටුම් සමයේදී, සිංහල මැර පිරිසක් කොළඹ පිහිටි ඇයගේ නිවසට පහර දුන්නා. මැර පිරිස් නිවසට ගිනි තබා ඇගේ සැමියා ඝාතනය කළා. ඇය සහ දරුවන් දැඩි පිළිස්සුම් තුවාල සහිතව බේරුණා. ඇයගේ සිරුරේ තිබූ කැළැල් දුටු විට මම බෙහෙවින් කම්පනයට පත් වුණා..”

එම සිදුවීම සහ පානදුරේදී දෙමළ පූජකයෙකු තම කෝවිලෙන් එළියට ඇද දමා, මැර පිරිසක් විසින් පෙට්‍රල් වත් කර ගිනිතබා ඝාතනය කිරීමේ පුවත, තරුණ වේලුපිල්ලේගේ පසුකාලීන ගමන්මග තීරණය කිරීමට තදින්ම බලපෑ සාධක බව පෙනේ.

දේශපාලන භික්ෂූන් සමඟ ඇති කරගත් ගිවිසුම සහ ඔවුන්ගේ අන්තවාදී ඉල්ලීම්වලට යටත් වීමේ බණ්ඩාරනායක පුරුද්ද, දිගුකාලීන ඊළාම් යුද්ධයට මග පෑදුවා පමණක් නොවේ; එය අවම වශයෙන් ප්‍රායෝගික හේතූන් මත හෝ සිංහල භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට බොහෝ දෙමළ ජනතාව තුළ තිබූ ස්වභාවික නැඹුරුව ද අවසන් කළේය.

දකුණු කොරියාවේ යොන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාසය පිළිබඳ මහාචාර්ය එම්. එල්. රත්නපාලන් විසින් රචිත (ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ගික ප්‍රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ එක්සත් රාජධානියේ සංක්‍රමණික දෙමළ ජනයා ගේ මතකයන් නම් ලිපිය සඳහා සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට එක් වූ ‘රාසන්’ නම් දෙමළ ජාතිකයෙකු මෙසේ පැහැදිලි කළේය:

“..සිංහල භාෂාව පිළිබඳ දැනුම ලබා ගැනීම ඉතා ප්‍රායෝගික දෙයක් විය. ඔබ සිංහල ප්‍රදේශයක වෛද්‍යවරයකු ලෙස කටයුතු කරන්නේ නම්, සිංහල නොදැන සිටීම මෝඩකමකි, මන්ද එවිට ඔබට ඔබේ රැකියාව නිසි ලෙස කළ නොහැකි බැවිනි. ප්‍රශ්නය වූයේ සිංහල භාෂාව ප්‍රගුණ කිරීම ඔබේ වෘත්තීය දියුණුව සඳහා අනිවාර්ය කොන්දේසියක් බවට පත් වූ විටය… 1956 දී සිදු වූයේ එදිනෙදා ජීවිතයේදී සාමාන්‍යයෙන් සිදු වෙමින් පැවති දෙයක්, හදිසියේම නීතියක් බවට පත් කිරීමට උත්සාහ කිරීමයි… එය අප්‍රසන්න දෙයක් බවට පත් වූයේ එතැනදීය..”

‘සිංහල පමණක්’ පනත නොතිබුණේ නම් අප ස්වභාවිකවම පත්වන්නට තිබූ තත්ත්වය—එනම් බහුතරයක් භාෂා තුනම දන්නා ජනතාවක් බවට පත්වීම—සාක්ෂාත් කර ගැනීමට වසර 70කට පසුව, අපි අද දැඩි උත්සාහයක නිරත වෙමු. දේශපාලන භික්ෂූන්ගේ මැදිහත් වීම අප අද මුහුණ දෙන අධ්‍යාපන අර්බුදයට ද දායක විය.

මෙම ඉතිහාසය නැවත කිසිදාක නොවිය යුතුය. කිසිසේත්ම නොවිය යුතුය.

2007 අගෝස්තු මාසයේදී, එවකට ජාතික හෙළ උරුමයේ නායකයාව සිටි පූජ්‍ය එල්ලාවල මේධානන්ද හිමියන් සුවිශේෂී ප්‍රකාශයක් කළහ. මූලධර්මවාදී ක්‍රිස්තියානීන් විසින් බෞද්ධ භික්ෂූන්ට ඒඩ්ස් රෝගය බෝ කිරීමට සැලසුම් කරමින් සිටින බව ප්‍රකාශ කළහ.

“..කුරුණෑගල පැවති රැස්වීමකදී මූලධර්මවාදීන් මේ රටෙන් බුද්ධාගම තුරන් කිරීමට තීරණය කර ඇති බවට තොරතුරු ලැබුණා. ඔවුන්ගේ සැලැස්මේ එක් කොටසක් වන්නේ භික්ෂූන්ට HIV වෛරසය ආසාදනය කිරීමයි… භික්ෂූන් වහන්සේලා රුධිර පරීක්ෂණයකට හෝ රුධිර පාරවිලයනයකට යන අවස්ථාවලදී මෙම වෛරසය ආසාදනය විය හැකියි..” (ලංකා නිව්ස්පේපර්ස් – 2007.08.18).

කාලය ගෙවී ගියේය. ඒඩ්ස් පතුරුවන “ක්‍රිස්තියානි මූලධර්මවාදියා” වෙනුවට “නොමළ කොටි” ද, ඉන්පසු “වන්ධී කරන මුස්ලිම්” ද ආදේශ විය. සුළුතර තර්ජනයක් සහ සුළුතර සතුරෙකුගේ අවශ්‍යතාවය යනු දේශපාලන භික්ෂූන් සහ රාජපක්ෂ පරපුර එකට බැඳ තබන පොදු හුයයි. ඔවුන්ගේ පැවැත්ම සහ සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ සිංහල-බෞද්ධ ජනතාව අතර බිය සහ සැකය වැපිරීම මතය. කාලයෙන් කාලයට සතුරාගේ මුහුණුවර වෙනස් වුවද, එවැනි සතුරෙකු සිටීමේ වුවමනාව කිසිදා වෙනස් නොවේ. ඇත්ත වශයෙන්ම, සතුරෙකු නොමැති නම් “ගැලවුම්කරුවන්” අවශ්‍ය වන්නේ කාටද?

යුද්ධය ජයග්‍රාහී ලෙස අවසන් වී මාස කිහිපයකට පසු, 2009 වසරේදී නැවතත් “කොටි” භීතිකාව කරළියට ගෙන ඒමට උත්සාහයක් ගන්නා ලදී. මරාගෙන මැරෙන මෙහෙයුමක් සඳහා කොළඹට එවීමට සූදානම් කර තිබූ පුපුරණ ද්‍රව්‍ය පිරවූ වෑන් රථයක් සොයාගත් බව කොළඹ අපරාධ කොට්ඨාසය නිවේදනය කළේය. එවකට උතුරු පළාතේ නියෝජ්‍ය පොලිස්පති නිමල් ලෙව්කේ පැය 24ක් ගතවීමටත් පෙර මෙම පුවත “සැක සහිත සහ ගැටලු සහගත” එකක්යැයි බැහැර කළේය. එම සිදුවීම මුළුමනින්ම ගෙතූ එකක් බව තහවුරු වූයේ, කොළඹ අපරාධ කොට්ඨාසය වෑන් රථය අත්අඩංගුවට ගත්තද එහි රියදුරු නිදහස් කර ඇති බව හෙළිවීමත් සමඟය! එතැන් සිට 2012 අගභාගය දක්වා “සතුරා” යන අනන්‍යතාවය දෙමළ සිට ක්‍රිස්තියානි දක්වාත්, පසුව මුස්ලිම් දක්වාත් වරින් වර වෙනස් වූ අතර අවසානයේදී එය මුස්ලිම් විරෝධය මත ස්ථාවර විය.

2015 වසරේ අගභාගයේදී සහ 2016 වසරේ මුල් භාගයේදී ‘සිංහ ලේ’ ව්‍යාපාරය කරළියට පැමිණියේය. ඇතැම් මුස්ලිම් නිවාසවල ගේට්ටුවල ‘සිංහ ලේ’ යන පාඨය පින්තාරු කර තිබූ අතර, ත්‍රිරෝද රථවල ද ‘සිංහ ලේ’ ස්ටිකර් අලවා තිබෙනු දක්නට ලැබුණි. ආරම්භයේදී පැවති දැඩි උද්‍යා්ගයෙන් පසුව එම ව්‍යාපාරය ක්‍රමයෙන් අභාවයට ගියද, 2017/18 කාලසීමාවේ ඇති වූ ‘වඳ පෙති’ සමග ‘මුස්ලිම් සතුරා’ පිළිබඳ සංකල්පය යළි මතු කිරීමට එය සැලකිය යුතු දායකත්වයක් සැපයීය.

2020 වසරේදී A5 News නාලිකාව සමඟ පැවැති සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී, සිංහ ලේ ව්‍යාපාරයේ ප්‍රමුඛ  සාමාජිකයකු වූ මැඩිල්ලේ පඤ්ඤාලෝක හිමි, එම ව්‍යාපාරයේ ආරම්භය සඳහා ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඉටුකළ කාර්යභාරය හෙළිදරව් කළහ. තමන්ට ලැබිය යුතු අනුග්‍රහය සහ අවධානය අඩුවීම හේතුවෙන් ජනාධිපතිවරයා සමඟ අමනාප වී සිටි උන්වහන්සේ, එම අවස්ථාවේ සිටියේ සියල්ල හෙළිදරව් කරන මනෝභාවයකිනි.

සිංහ ලේ සංවිධානය පිහිටුවනු ලැබුවේ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ මඟපෙන්වීම යටතේ බව උන්වහන්සේ එහිදී අනාවරණය කළහ. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඒ වෙනුවෙන් ‘දීර්ඝ සාකච්ඡාවලට’ සහභාගී වූ බවත් තමන්ට ‘ඇතැම් මාර්ගෝපදේශ’ ලබා දුන් බවත් උන්වහන්සේ පැවසූහ. “පැය එකහමාරක් තිස්සේ ඔහු අපට උපා මාර්ග  කියා දුන්නා,” යැයි උන්වහන්සේ වැඩිදුරටත් සඳහන් කළහ.

පැවැත්වීමට නියමිත භික්ෂු සමුළුව සම්බන්ධයෙන් ඇති දැවැන්ත ප්‍රචාරණයත් සමඟ එක්තරා ප්‍රශ්නයක් පැන නැගීම නොවළැක් විය හැක: මෙය ‘සිංහ ලේ දෙවන අදියර’ ද? එසේ නම්, මෙම මෙහෙයුම පිටුපස සිටින සැබෑ සූත්‍රධාරියා කවුද?

භික්ෂු සමුළුවේ ප්‍රධාන සංවිධායක මුරුත්තෙට්ටුවේ ආනන්ද හිමියන් පවසන්නේ, තමන් සහ නම් කර නොමැති මෙම ව්‍යාපාරයේ සෙසු සාමාජිකයන් තම අභිලාෂයන් සමඟ එකඟ වන ඕනෑම දේශපාලනඥයෙකුට සහාය දෙන බවයි. “අතීතයේ සිටි සෑම රජෙකුම මහා සංඝරත්නයට මැනවින් සැලකූහ” යැයි උන්වහන්සේ පවසන නමුත් එය පූර්ණ සත්‍යයක් නොවේ; මන්ද, අතීත රජවරුන් බොහෝ දෙනෙකු තමන්ට විරුද්ධ වූ භික්ෂූන්ට අනුකම්පා විරහිතව හා දැඩි ලෙස සලකා ඇති බැවිනි.

මෙම භික්ෂූන්ට පැහැදිලිවම අවශ්‍ය වී ඇත්තේ තමන්ට අවශ්‍ය පරිදි නමාගත හැකි නායකයෙකි. එහෙත්, ඔවුන් ස්වාධීන පිරිසක් නොව කිසියම් දේශපාලන නායකයෙකුගේ අතකොළු වීමේ සැබෑ ඉඩක් ද පවතී.

මෙම දේශපාලන භික්ෂූන් අපායට තවත් දොරක් විවෘත කිරීමට ප්‍රථම, ඔවුන් මොහොතක් නැවතී කණ්ණාඩියකින් තමන් දෙසම බැලිය යුතුය. බලය සහ ධනය කෙරෙහි ඇති කෑදරකම නිසා, මේ රටත් මෙහි ජනතාවත් නැවත නැවතත් විනාශකාරී මාවතකට තල්ලු කළ සැබෑ සතුරාගේ මුහුණ එහිදී ඔවුන්ට දැකගත හැකි වනු ඇත.

තිසරණී ගුණසේකර