අද විශාල ව්‍යාකූලත්වයක් තිබේ: ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිතවාදය යනු කුමක්ද? ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් යනු කුමක්ද? ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් අවශ්‍ය වන්නේ ඇයි? ඒ ගැන මහජන අවධානයට ලක්විය යුතු කරුණු පිළිබඳව සෑම විටම හඬක් නැඟුවේ මේ රටේ වෘත්තිකයන් ඇතුළු සිවිල් සමාජයයි. ඒ සන්දර්භය තුළ නීතිඥ සංගම් ද සෑම විටම පෙරමුණගෙන කටයුතු කර ඇත.

අතීතයේදී තත්ත්වය අද තරම් නරක යැයි මා සිතන්නේ නැත. මන්ද අද වන විට කෙතරම් විපක්ෂ සහ ගැටුම්කාරී දේශපාලනයක් තිබේද යත්, යම් හෙයකින් කිසියම් කරුණක් සම්බන්ධයෙන් විපක්ෂයේ මතය වෘත්තිකයන්ගේ මතය හා සමාන වුවහොත්, වෘත්තිකයන්ගේ සුජාත භාවය අභියෝගයට ලක් කෙරේ. වෘත්තිකයන් ආණ්ඩුවෙන් ප්‍රශ්න කරන විට පවා තම වෘත්තිය වෙනුවෙන් කතා කිරීමට ඔවුන්ට ධෛර්යයක් තිබිය යුතුය.

එබැවින් අප දකින්නේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිතවාදය සහ ව්‍යවස්ථා සම්පාදනය සාර්ථක වීමට නම් ද්වි-පාර්ශ්වික සම්මුතියක් තිබිය යුතු බවයි. එය නොමැති විට, හඬක් නඟන වෘත්තිකයන් පවා ආණ්ඩු විරෝධීන්, ආණ්ඩුවට එරෙහි අය හෝ ඊටත් වඩා නරක ලෙස ආණ්ඩුවේ ගැත්තන් ලෙස හැදින්වේ.

එබැවින් පුරවැසියන් ඒ පිළිබඳව දැනුවත් විය යුතුය. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් තිබීමේ තේරුම කුමක්දැයි නැවත සිතා බැලිය යුතුය. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් යනු අවසාන වශයෙන් රටක ආණ්ඩුකරණ පද්ධතිය පාලනය කරන මූලික නීතියයි. ආණ්ඩුකරණ පද්ධතියක් පාලනය කිරීම සඳහා ආණ්ඩුකරණය සඳහා වූ රාමුවක් තිබිය යුතු අතර, එම රාමුව තුළ ආණ්ඩුකරණ ආයතන ද පැවැතිය යුතුය. එය ආණ්ඩුකරණ පද්ධතිය ලෙස හඳුන්වයි. දැන්, එම ආණ්ඩුකරණ ආයතන ද යම් යම් වටිනාකම් සහ වටිනාකම් රාමුවක් සමඟ බද්ධ විය යුතුය.

එබැවින් 20 වන සහ 21 වන සියවස්වල අපට මූලික වශයෙන් ආණ්ඩුකරණ රාමු වර්ග දෙකක් තිබේ. එකක් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයයි. අනෙක නම් සමහර විට තනි නායකයෙකු සහිත මධ්‍යගත බලයක් පැවැතීමයි. එවැනි ආණ්ඩුකරණයක් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය මෙන් රටේ පුරවැසියන් හෙවත් ජනතාවගේ පරමාධිපත්‍යය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන්නේ නැත. එබැවින්, ව්‍යවස්ථා සම්පාදනයේදී අප සිටින්නේ කොතැනද යන්න අප තේරුම් ගත යුතුය: අප සිටින්නේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය වෙනුවෙන්ද නැතහොත් වෙනත් රාජ්‍ය පාලන ක්‍රමයක් වෙනුවෙන්ද? මා මෙසේ පවසන්නේ අද වන විට ‘ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ඌනතාවය’, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අසාර්ථකත්වයන් පිළිබඳව නිරන්තරයෙන් කතා කරන අතර, ඊට වෙනස්ව ශක්තිමත් නායකත්වයක්, තනි නායකත්වයක් සහිත රටවල් ආර්ථික වර්ධනය සහ පොහොසත් අනාගතයක් කරා සීඝ්‍රයෙන් ගමන් කරන බව කියැවෙන බැවිනි.

මා මෙය පවසන්නේ, අද නිරන්තරයෙන්ම ‘ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ඌනතාවය’ සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අසාර්ථකත්වය පිළිබඳව කතා කරන පසුබිමක, ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව ශක්තිමත් හෝ ඒකීය නායකත්වයක් සහිත රටවල් ආර්ථික වර්ධනය සහ පොහොසත් අනාගතයක් කරා වේගයෙන් ගමන් කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරෙන තත්ත්වයක් පවතින බැවිනි.

එම සන්දර්භය තුළ, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ ඇති වටිනාකම කුමක්දැයි අපෙන්ම අසාගත යුතුය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු පරිණාමීය රාමුවකින් උපත ලැබූවක් බව තේරුම් ගත යුතුය. මන්ද ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය එක රැයකින් පැමිණියේ නැත. රාජාණ්ඩුව සහ තනි නායකත්වය අහෝසි කිරීමට සිදු විය.  අද අප එය දකින්නේ ‘බටහිර ප්‍රබුද්ධත්වය’ ලෙස හඳුන්වන සමයේ සිටය. මන්ද ජනතාවගේ පරමාධිපත්‍යය, ආණ්ඩුව සහ ජනතාව අතර සමාජ සම්මුතිය සහ රටක ජනතාවගේ කේන්ද්‍රීය වැදගත්කම යන සංකල්ප එක් කළේ ‘බටහිර ප්‍රබුද්ධත්වය’ මඟිනි. එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයයි. එය එක රැයකින් ආවේ නැත. ඒ සඳහා සියවස් ගණනාවක් ගත විය. එයට මතවාදයන් අවශ්‍ය විය. චින්තනය අවශ්‍ය විය. ලේ සහ කඳුළු මත උපන් අරගලයන් ද විය.

අද අපි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය බැහැර කරමින් “එය ප්‍රභූ ලිබරල්වාදයක්” යැයි කියමු. නමුත් එය උපන්නේ කෙසේද යන්න අමතක නොකළ යුතුය. එය රාජාණ්ඩුවෙන්, තනි නායකත්වයෙන් පරිණාමය වූවකි. එබැවින් පරමාධිපත්‍යය හිමි ජනතාව යන සංකල්පය පවතී. යුරෝපීය රටවල් සහ එක්සත් රාජධානිය එම ආණ්ඩුකරණ පද්ධතිය සමඟ කටයුතු කළ අතර, 1948 වන විට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් මානව හිමිකම් පිළිබඳ විශ්ව ප්‍රකාශනය කෙටුම්පත් කරන විට ආණ්ඩුකරණය සඳහා වෙනස් ප්‍රවේශයන් දෙකක් තිබුණි.

එකක් බටහිර සම්ප්‍රදාය වූ අතර, එය රාජාණ්ඩුවේ සිට ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් සහ ජනතාවගේ පරමාධිපත්‍යය දක්වා පරිණාමය වීමේ ඔවුන්ගේ අත්දැකීම් වලින් උපත ලැබීය. එය සිවිල් නිදහස කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේය: වධහිංසාවෙන් නිදහස් වීම, භාෂණයේ නිදහස, අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස, විරෝධතා දැක්වීමේ නිදහස— සිවිල් නිදහසයි. නමුත් එතැන දුර්වලතාවයක් තිබුණි, එනම් සමාජ හා ආර්ථික අයිතිවාසිකම් ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් ලෙස පිළිගැනීමක් නොතිබීමයි. එම සම්ප්‍රදාය තුළ එය නොතිබුණි.

අනෙක් අතට, මධ්‍යගත, ඒකාධිපති ආණ්ඩුකරණ පද්ධතියක් තිබූ කොමියුනිස්ට් රටවල් ද විය. ඔවුන් සිවිල් නිදහස පිළිගත්තේ නැත, නමුත් සෞඛ්‍යය, අධ්‍යාපනය, නිවාස වැනි ඔවුන් සියලු ජනතාවගේ සමාජ හා ආර්ථික අවශ්‍යතා අයිතිවාසිකම් ලෙස සපයා දීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළහ.

1966 වන විට [1948 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් සම්මත කරන ලද මානව හිමිකම් පිළිබඳ විශ්ව ප්‍රකාශනයට පසුව] සම්මත කරන ලද ප්‍රධාන ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් දෙකක් තිබූ බව අප මතක තබා ගත යුතුය. එය සීතල යුද සමයයි. නමුත් පසුව වසර ගණනාවක් පුරා වෙනස්කම් සිදු වූ අතර, 1990 ගණන්වලදී මානව හිමිකම් සම්ප්‍රදායේ පිබිදීමක් ඇති විය. එය 1993 වියානා ලෝක සම්මේලනයේදී එකට එක් වූ අතර, මෙම සියලු අයිතිවාසිකම් මානව හිමිකම් විය යුතු බව එහිදී පිළිගැනිණි.

එබැවින් ලිබරල් සිවිල් නිදහස් සම්ප්‍රදාය, සමාජීය හා ආර්ථික අයිතිවාසිකම් පිළිගත් සහ ඒ සඳහා වැදගත්කමක් දුන් පෙරදිග රටවල් කිහිපයක—චීනය, රුසියාව වැනි ජාතීන්ගේ සම්ප්‍රදාය සමඟ සම්බන්ධ විය. එමෙන්ම එහි අදහස වූයේ මෙම සියලු අයිතිවාසිකම් වැදගත් වේ, ඒවා වෙන් කළ නොහැක යන්නයි. 1990 ගණන්වල සිවිල් නිදහස සහ සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් යන දෙකම පදනම් කරගෙන මානව හිමිකම් ප්‍රකාශයට පත් කළ ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් රාශියක් වර්ධනය වීම තුළින් මෙය නැවත දකින්නට ලැබේ.

එයත් සමඟම, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අර්ථය පුළුල් කිරීම සහ සිවිල් නිදහස නොමැති ශක්තිමත් නායකත්වය පිළිබඳ සංකල්පයේ වෙනසක් පිළිබඳව ගෝලීය සම්මුතියක් වනු ඇතැයි කෙනෙකුට සිතෙන්නට ඇත. නමුත් අපට එය ලැබී නැත. ඒ වෙනුවට එක්සත් ජාතීන්ගේ පද්ධතිය තුළ බහුපාර්ශ්විකත්වය පිරිහී, ද්විපාර්ශ්විකත්වයට මඟ පාදමින්, නැවතත් පද්ධති දෙක කෙරෙහි අවධානය යොමු වී ඇත:

දැන්, මෙම සන්දර්භය තුළ, විජිතහරණය ලැබූ, යටත් විජිතවාදයේ බලපෑම හඳුනාගත් අප වැනි රටවල තත්ත්වය සසඳා බලමු. එම රටවල සිදු වූයේ කුමක්ද? අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ගෙන් ලැබුණු මෙම සිවිල් නිදහස සඳහා සහ යටත් විජිතවාදය අහෝසි කිරීමට ඒවා භාවිතා විය. එබැවින් සිවිල් අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ මෙම ලිබරල් සම්ප්‍රදාය “සුද්දාගේ නීතියක්” යන අදහසට අභියෝග කළ යුතුය, දකුණු ආසියාවේ සහ අප්‍රිකාවේ මෙම රටවල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ වටිනාකම්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පද්ධතීන් අන්තර්ග්‍රහණය කර ගත් අතර, සිවිල් නිදහසේ වැදගත්කම පිළිගන්නා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවන් තම ජාතීන් සඳහා ගොඩනඟා ගත්හ. ඉන්දියාවේ, නේපාලයේ, ශ්‍රී ලංකාවේ ඒය දැකිය හැකිය. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිතවාදයේ සිවිල් නිදහසේ වැදගත්කම පිළිබඳ එම සංකල්ප අප සතුව තිබුණි.

එම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිතවාදය යනු කුමක්ද? පරමාධිපත්‍යය හිමි ජනතාව තම අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීමට යටත්ව පාලනය කිරීමට පාලකයන්ට සිය කැමැත්ත ලබා දී ඇත. ඉන් අදහස් වන්නේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිතවාදය විසින් රාජ්‍ය බලය අවභාවිත කිරීම වැළැක්විය යුතු බවයි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිතවාදය යනු එයයි. අද සමහර විට අපි ඒකාධිපති ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිතවාදය ගැන කතා කරමු, අවභාවිත වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිතවාදය ගැන කතා කරමු— එය පරස්පර විරෝධීතාවයකි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිතවාදය යනු බලය අවභාවිත කිරීම වැළැක්වීම නම්, ඒකාධිපති ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක්, අවභාවිත වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් තිබිය නොහැක. අදහස් වන්ෙන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිතවාදය අවභාවිත කිරීමක් පැවැතිය හැකි බවයි;

එබැවින් අද ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ඌණතාවයක් පවතින බව පැවසුවද, අපගේ රටවල් ජනතාවට යහපත් ජීවන තත්ත්වයක් ලබා දීමට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය භාවිතා කර ඇති බව පිළිගත යුතුය. අසාර්ථකත්වයන් තිබිණ; අක්‍රිය වූ ක්ෂේත්‍ර තිබේ, නමුත් එයින් අදහස් කරන්නේ රටක පුරවැසියාගේ වැදගත්කම පිළිගැනීමේ බලවත් ශක්තියක් වූ දෙයකි. ප්‍රතික්ෂේප කළ යුතු බව නොවේ.

එබැවින්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ ඌනතාවය, සංවර්ධනය ලබා දීම සඳහා ඒකපුද්ගල නායකත්වයක සහ ඒකාධිපති පාලනයක වැදගත්කම පිළිබඳ සියලු කතාබහ අභියෝගයට ලක්වන විට, අපි එම මඟෙහිම සිටිමින් මෙසේ පැවසිය යුතුය: “නැත, ශ්‍රී ලංකාව සඳහා 1948 සිට අපට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආණ්ඩුකරණයක් තිබුණි.” බොහෝ ක්ෂේත්‍රවල ප්‍රතිඵල ලබා ගැනීමට අෙපාෙහාසත් විය—එය සත්‍යයකි—එබැවින් අභියෝගය වන්නේ අප සතු අඩුපාඩු සපයාලීමට සහ ජනතාවගේ යහපැවැත්ම තහවුරු කිරීමට නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ගොඩනැඟීමයි. නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් කෙටුම්පත් කිරීමේ පදනම එය විය යුතුය.

ඒ සම්බන්ධයෙන්, “වසර 78 ක ශාපයක්” ඇති බවට නිතර කියැවෙන ප්‍රකාශයට අභියෝග කළ යුතු යැයි මම සිතමි. අඩුපාඩු තිබුණි, නමුත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආණ්ඩුකරණයක් තිබූ අතර, ආණ්ඩුකරණයේ යම් වගවීමක් ඇති බව තහවුරු කිරීම සඳහා මේ රටේ අධිකරණවල සහ නීතිඥයින්ගේ නම්‍යශීලීභාවය සහ දායකත්වය ෙහ්තු විය.

සමහරෙකුට මතක නැතුව ඇති, නමුත් මම අඳුරු කාල පරිච්ඡේදයන් ගෙවා දමා ඇත්තෙමි. එකල ‘දේශප්‍රේමී’  වූ ජවිපෙ  විසින් හිස ගසා ගේට්ටුවේ තිබූ මගේ ආදරණීය ශිෂ්‍යයෙකු මම දැක ඇත්තෙමි. ඔහුට කුඩා දරුවන් සිටියා.

මැතිවරණයේදී පළමුවෙන් ඡන්දය ප්‍රකාශ කළ තැනැත්තා මරා දැමීමේ ප්‍රතිපත්තිය අනුව ජවිපෙ විසින් මරා දමනු ලැබූ  මගේ ඥාතියෙකුගේ දේහය ඉවත් කිරීමට මම මගේ සැමියා සමඟ අඳුරු වූ වීදිවල ගොස් ඇත්තෙමි.

එබැවින් අපි අඳුරු කාලයන් ගෙවා දැමුවෙමු, නමුත් ජේ.වී.පී. ය ද දේශපාලන ක්‍රියාවලියට පැමිණෙන විට අපි එතැනින් ඉදිරියටද ගොස් ඇත්තෙමු. ඔවුහු 1994 දී එසේ පැමිණියහ. ඔවුන් එම දේශපාලන ක්‍රියාවලියට, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රියාවලියට පැමිණ ඇති බැවින්, වෙනත් කිසිදු ආණ්ඩුක්‍රම පද්ධතියක් නොව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ලබා දීමට මෙම ආණ්ඩුව බැඳී සිටින බවට අප තහවුරු කළ යුතුය.

දැන් අපගේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිතවාදයේ ඉතිහාසය දෙස බලමු. අපගේ ඉතිහාසය කුමක්ද? 1948 දී,  අපට පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමය තිබූ අතර, විශේෂයෙන් සුළුතරය සම්බන්ධයෙන්, සුළුතර අයිතිවාසිකම් සලකා බලන්නේ නැති බවට විවේචනයට ලක්වූ අධිකරණ තීන්දු තිබුණි. එබැවින් අඩුපාඩු තිබුණි, නමුත් තවමත් අපට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක්, අධිකරණයක්, ක්‍රියාත්මක වන පද්ධතීන් තිබුණි. එය නිදහසින් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රතිලාභයයි.

ඉන්පසු 1972 දී,  විශාල ජන වරමක් සහිතව, ජනරජ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ගෙන ආ ආණ්ඩුවක් අපට තිබුණි. නමුත් එය කළේ කුමක්ද? ඇත්ත වශයෙන්ම, එය ජනතාවගේ පරමාධිපත්‍යය අර්ථ නිරූපණය කළේ පාර්ලිමේන්තුවේ සහ තේරී පත් වූ අයගේ පරමාධිපත්‍යය ලෙසයි. අධිකරණය සමඟ වූ ගැටුම් ඇතුළුව සිදුවූ බලය අවභාවිත කිරීමේ ඉතිහාසයක් ඇති බැවින් එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අක්‍රිය කිරීමට හේතු විය.

‘ධර්මිෂ්ඨ ආණ්ඩුවක්’ සඳහා නැවතත් දැවැන්ත ජන වරමක් සමඟ ආ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මඟින් එය වෙනස් විය. ඉන්පසු එතැන සිදුවූයේ කුමක්ද? නැවතත්, ලිබරල් සම්ප්‍රදාය තුළ සුපුරුදු පරිදි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආයතන, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පද්ධතිය අපට තිබුණි, නමුත් විශාල පරතරය වූයේ බලවත් විධායක ජනාධිපති ධුරය අතිඋත්කර්ෂයට නැංවීමයි. එමඟින් මේ රටේ බොහෝ ප්‍රශ්න ඇති විය.

1978 විධායක ජනාධිපති ධුරය මඟින් යහපත් රාජ්‍ය ආයතන අස්ථාවර කර ඇත. එය ආයතනවල ‘ලොක්කා’ වන තැනැත්තාට නායකත්වය දිය යුතු අතර අන් කිසිවෙකු ඔහු/ ඇය ප්‍රශ්න නොකළ යුතුය යන මතවාදයට දායක වී ඇත. එය රාජ්‍ය අංශයේ, බොහෝ ආයතනවල පවතින අතර, එය පුද්ගලික අංශයේ ද සමහර විට සිදු වන බව අැෙස්. එබැවින් සමාජයට කාන්දු වන ‘ලොක්කාගේ සංස්කෘතියක්’ අප සතුව ඇති අතර, එබැවින් විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය බොහෝ රාජ්‍ය ආයතන අක්‍රිය වීමට සහ විශාල වශයෙන් දූෂණයට ද හේතු වී ඇත.

දැන් මෙය තේරුම් ගෙන ඇති බැවින්, 2000 වසරේ සිට අපි විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කරන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ඉල්ලා සිටිමු. එබැවින් අවම වශයෙන් චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක ආණ්ඩුව 2000 දී එවැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ගෙන ආ අතර, අවාසනාවකට මෙන්, පසුව පැමිණි විධායක ජනාධිපතිවරයෙකු සහ ඔහුගේ පක්ෂය පාර්ලිමේන්තුවේදී එය ඉරා දැමීය. ඒ 2000 වසරේදීය.

ඉන්පසු 2015 දී—නැවතත්, සුමන්තිරන් මහතා ද එහි කොටස්කරුවෙකු වූ බව මා සිතනවා—ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා පුළුල් ද්වි-පාර්ශ්වික ක්‍රියාවලියක් තිබුණි. රාජ්‍ය සේවය, අධිකරණය යනාදිය පිළිබඳව රාජ්‍ය නිලධාරීන් විසින් අතිවිශිෂ්ට වාර්තා සකස් කරන ලදී. නමුත් එයින් ද කිසිවක් සිදු වූයේ නැත.

ඉන් කිසිවක් සිදු නොවූ විට, පසුව අපට රනිල් වික්‍රමසිංහ ආණ්ඩුව ලැබුණු අතර, 2015 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලියට නායකත්වය දුන්නේ වික්‍රමසිංහ මහතා බව මා සිතනවා. එය අවසන් කිරීමට නියමිතව තිබුණද කිසි විටෙකත් වූයේ නැත. ඉන්පසු පුදුමයට කරුණක් නම්, වික්‍රමසිංහ මහතා තේරී පත් නොවූ ජනාධිපතිවරයා බවට පත් වූ විට, එය දීර්ඝ ඒකාධිපති විධායක ජනාධිපති පාලන සමයක් බවට පත්වීමයි.

එබැවින් විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කිරීම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණවල පදනම, මූලික රේඛාව විය යුතුය. අපට ඊට වඩා දෙයක් අවශ්‍ය නැත. අපට මෙය අහෝසි කිරීමට සිදුවේ. විපක්ෂයක් සහිත පාර්ලිමේන්තුවක අගමැතිවරයෙකු සිටින ආණ්ඩුකරණ පද්ධතියකට යා යුතුය. නමුත් මූලික රේඛාව වන්නේ මෙය පැවැතිය යුතු අතර, අපට දිගින් දිගට සංශෝධන තිබිය නොහැක—2017, 2018, 2019, 2020, 2021 සහ  2022 සංශෝධන.

එබැවින් තවත් සංශෝධන එපා යැයි පැවසීමට කාලය පැමිණ තිබේ! අපට අවශ්‍ය වන්නේ විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කෙරෙන නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවකි. ඒ සඳහා අපට සර්වපාක්ෂික සම්මුතියක් අවශ්‍ය වේ. නැවතත්, එය ඉල්ලා සිටීමට සිදුවන අතර, මෙය ඔවුන්ගේ පොරොන්දුවක් බැවින් ජාතික ජන බලවේගයෙන්  ද  එය ඉල්ලා සිටිය යුතුය. විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කරන නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ගෙන ඒම ඔවුන්ගේ මැතිවරණ ප්‍රකාශනයේ වූ පොරොන්දුවකි.

දැන්, අප සතුව අතිවිශාල තොරතුරු ප්‍රමාණයක්, වාර්තා, කෙටුම්පත් කළ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවන් ඇත— කුඩා පුද්ගල කණ්ඩායමකට වාඩි වී, අපගේ ප්‍රධාන අවධානයට ලක්විය යුතු කරුණු කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් සාකච්ඡාමය මාර්ගයෙන් හොඳ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් කෙටුම්පත් කළ හැකිය. එය කල් දැමිය යුතු දෙයක් නොවේ, එය කළ හැකි දෙයකි. සියලුම තොරතුරු පවතින බැවින් එයට වසර ගණනාවක් ගත වන්නේ නැත. අවශ්‍ය වන්නේ “වාඩි වී එම නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සකස් කරන්න” යැයි පැවසීමට ඇති දේශපාලන උවමනාව පමණි.

තවද එය වත්මන් ආණ්ඩුව සම්බන්ධයෙන් ගැටලුවක් නොවේ, සංක්‍රාන්ති විධිවිධාන පැවැත්විය හැකිය—එනම් ධුර කාලය සඳහා ජනාධිපතිවරයා, ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා වන අගමැතිවරයා බවට පත්වන සංක්‍රාන්ති විධිවිධානයි. ඒවා ක්‍රියාත්මක කළ හැකි ශක්‍යතාවන් වන අතර, ඊට කැපවීය යුතු යැයි මා සිතනවා. පක්ෂයක් ලෙස ජවිපෙ දේශපාලන ක්‍රියාවලියට පැමිණි අතර 1994 සිට ඔවුන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය වෙනුවෙන් කැපවී සිටි බව ද අප තේරුම් ගත යුතු බැවිනි.

ඇත්ත වශයෙන්ම, 17 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයට එදා ජවිපෙ දක්වන ලද දායකත්වය සැලකිල්ලට ගත යුතුයි., ඔවුහු එකල ආණ්ඩුව සමඟ සිටියහ. ඉන් පසුව, නැවතත්, ජවිපෙ විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කිරීම සඳහා 20 වන සංශෝධනයක් ගෙන ආවේය. ඉන්පසු නැවතත් ‘පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීමේ නඩුව’ සමඟ, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිත අර්බුදයක් ඇති වූ විට, ජවිපෙ සර්වපාක්ෂික සම්මුතියකට සහභාගී වූ අතර, පසුව ඔවුන් සියලු දෙනා විසින්ම ගොනු කරන ලද නඩුවක් තිබුණි—එනම් සම්බන්දන් නඩුවයි—ඉන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිත අර්බුදය විසඳන ලදී. එබැවින් එම අතීත වාර්තාව පවත්වා ගත යුතු අතර එය යටපත් නොකළ යුතුය.

මට කරුණු කිහිපයක් පමණක් පෙන්වා දීමට අවශ්‍යයි, මන්ද ඕනෑම නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් එම සියලු ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර සඳහා කැපවිය යුතු බව අප තේරුම් ගත යුතු බැවිනි.

එකක් ඡන්ද බලයයි—එය පැහැදිලියි; ඒ ගැන අපට ප්‍රමාණවත් තරම් අත්දැකීම් තිබේ. නමුත් එම ඡන්ද බලය අපගේ ජාතික ප්‍රශ්නය විසඳීමේ උත්සාහය සමඟ ද සම්බන්ධ විය යුතුය, එනම් බලය බෙදාගැනීමයි. ඒ වගේම අපට විවිධත්වයට, බහුත්වවාදයට සහ මෙම දීර්ඝ කාලීන සාමකාමී සම්බන්ධතාවලට ගෞරවයක් ඇති බව තේරුම් ගැනීමේ කැපවීමක්, එකම රටකට අයිති ශ්‍රී ලාංකිකයන් ලෙස සිතීමට අපට ඉඩ නොදෙන අන්තවාදය සහ මූලධර්මවාදය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ඉන් අදහස් කෙරේ.. එබැවින් එය ප්‍රධාන වේ.

ඉන්පසු, බලතල වෙන්කිරීමයි. 22 වන සංශෝධනයත් සමඟ අපි මෑතකදී ඒ ගැන කතා කළෙමු. බලතල වෙන්කිරීම යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද? සරලව කිව්වොත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක අනෙක් අයට වඩා ඉහළින්  සිටින තනි නායකයෙකු නැත, ව්‍යවස්ථාදායකයක් නැත. එබැවින් අනෙක් අයට වඩා ඉහළින් සිටින ව්‍යවස්ථාදායකයක් හෝ විධායකයක් නැත, අනෙක් කොටස්වල හැසිරීම පරීක්ෂා කළ හැකි අවසාන විනිශ්චයකරුවන් වන අධිකරණයක් ඇත. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ මෙයයි.

අද සමාජ මාධ්‍යවල, ඇමතිවරු, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරු කියනවා, “අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය කියන්නේ මොකක්ද කියලා කවුරුත් අපිට කියන්නේ නැහැ” කියලා. සැබවින්ම අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය යනු බලතල වෙන්කිරීමට ඇති සම්බන්ධය හැර අන් යමක් නොවේ. එසේ නම් අධිකරණ අමාත්‍යවරයෙකුට, පාර්ලිමේන්තුවේ සිටින නීතිඥයන්ට, “මොකක්ද මේ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය?” යැයි පැවසිය හැක්කේ කෙසේද? අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය මේ රටට හොඳින් සේවය කර ඇත. එය දශක ගණනාවක් තිස්සේ එසේ කර ඇති අතර, එය අප තහවුරු කළ යුතු දෙයකි.

දැන්, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයේ සුවිශේෂතා මොනවාද? එනම්, 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ පූර්විකාවේ මෙසේ සඳහන් වේ: “රටේ ජනතාව වන අපි, අපගේ මූලික අයිතිවාසිකම් සහ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය පිළිගනිමින්, අප වෙනුවෙන්ම මෙම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව පිරිනමන්නෙමු.” එබැවින් එය කේන්ද්‍රීය වේ, එය මූලික වේ. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ වෙනම ම විධිවිධාන ඇති විට—මෙම උගත් නීතිඥයන් මේ ගැන තර්ක කර ඇති බව මට විශ්වාසයි—එහි වෙනම විධිවිධාන අතර, “අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය” යනුවෙන් කොටසක් ඇත. එහි මූලධර්ම තුනක් දක්වා ඇත.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටවල අත්දැකීම් වලින් උපත ලැබූ මූලධර්ම තුනකි. එකක්, දැනට සේවයේ නියුතු විනිසුරුවන්ගේ විශ්‍රාම යාමේ වයස වෙනස් නොකරයි; දෙක, ඔවුන්ගේ වේතනය ඒකාබද්ධ අරමුදලෙන් ගෙවන බවට තහවුරු කරයි—එනම්, ඔබට වේතනය වෙනස් කළ හැකිය, නමුත් ඒවා ගෙවීම තහවුරු කළ යුතුය; තුන, ඔබට විනිසුරුවරයෙකු ඉවත් කිරීමට අවශ්‍ය නම් නිසි දෝෂාභියෝග ක්‍රියාවලියක් තිබිය යුතුය.

ඒවා මූලධර්මයි. ‘ලෝඒෂියා’ වැනි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සම්ප්‍රදායන් ඇති අනෙකුත් පාර්ශ්වයන් මෙයට අවධානය යොමු කර ඇත්තේ එබැවිනි, ඉන් යම් අර්ථයක් ගෙන දෙන අතර, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයේ පැතිකඩෙහි ප්‍රධාන මූලධර්මයක් ලෙස එය සලකනු ලබන බැවිනි. අධිකරණය යනු රාජ්‍ය සේවය නොවේ, එය අනෙකුත් ආයතන ද නොවේ, බලතල වෙන්කිරීම සහිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආකෘතිය තුළ, ව්‍යවස්ථාදායකය සහ විධායකය පරමාධිපත්‍යය හිමි ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම්වලට ගරු කරන්නේද යන්න නිරීක්ෂණය කරන සහ තහවුරු කරන ආයතනය එය වන බැවිනි. එබැවින් එය වෙනස් ය. අත්දැකීම් මඟින් පෙන්වා දී ඇත්තේ ඒවා වැදගත් බවයි.

දැන්, මතු වෙමින් පවතින අනෙකුත් සංකල්ප මොනවාද? ‘audi alteram partem’ යනු කුමක්ද? මිනිසුන් කියනවා, “මොකක්ද මේ audi alteram partem?”  සැබවින්ම, එය සවන් දෙනු ලැබීමට අනෙක් පාර්ශ්වයට ඇති අයිතිය යි—එය සැමවිටම තිබුණි! එය ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ පමණක් නොව, වෙනත් පද්ධතිවල පවා තිබුණි.

අනෙක හිතවාදීකම් සහ යුතුකම් අතර ගැටුම පිළිබඳ සංකල්පයයි.  අප සියලු දෙනාම දන්නා පරිදි—ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම සංකල්පය පිළිබඳව පවතින වැරදි අවබෝධය දැක මම බොහෝ විට පුදුමයට පත් වෙමි; මන්ද විශ්වවිද්‍යාලයේ උගන්වන කාලයේදී සිසුන් මෙම සංකල්පය වටහා නොගත්තේ නම්, එය අපට මහත් පුදුමයට කරුණක් වන්නට තිබුණි. මගේ සගයෝ එය මනාව වටහාගෙන සිටියහ.  එබැවින්, යම් මණ්ඩලයක කටයුතු කරන විට තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය තුළ අපට එවැනි විශේෂිත බැඳීමක් තිබුණහොත්, අපි කුමක් කරමුද? අපි මෙසේ කියමු: “මගේ දියණිය මෙම තනතුර සඳහා අයදුම්කරුවෙකි. එබැවින්, මෙහි හිතවාදීකම් සහ යුතුකම් අතර ගැටුම ක් තිබේ. මම මෙයින් ඉවත් වෙමි. .” අපි එසේ පැවසූ අතර, මගේ සගයන් ද එසේම ක්‍රියා කළහ. විවිධ කමිටු වල කටයුතු කරන විට ද පුද්ගලයෝ එසේම ක්‍රියා කළහ. එය සාමාන්‍ය පිළිවෙතක් විය.

එබැවින්, ‘audi alteram partem’—අනෙක් පාර්ශ්වයට සවන් දීමයි. බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළේ භාෂණයේ නිදහස මූලික වේ යනුවෙනි. “මා කී පලියට පිළිගන්න එපා. ඍෂිවරුන් කී පලියට පිළිගන්න එපා. බලන්න, තේරුම් ගන්න, ඉන්පසු විශ්වාස කරන්න” කියායි. එබැවින් එය අප තුළ සිටිමු.: අනෙක් පාර්ශ්වයට සවන් දීමේ, ඔවුන්ට කෑගසා බාධා නොකිරීමේ අදහසයි.

එබැවින් හිතවාදීකම් සහ යුතුකම් අතර ගැටුම ද එයමය. ඉන් අදහස වන්නේ ඔබ අතිවිශිෂ්ට විය හැකිය, අයදුම්කාරිය වන ඔබේ දියණියට වාසි වන පරිදි ඔබ තීරණය නොකරනු ඇත, එය කුමක් වුවත්,, ඔබ එය වෙනස් ආකාරයට කරනු ඇත, නමුත් මහජනා එය දකින්නේ කෙසේද? එම තැනැත්තාට රැකියාව ලැබුණොත්, ඔවුන් මුලින්ම කියන්නේ, “අම්මා වන ඔබ එම ආසනයේ වාඩි වී සිටියා, එබැවින් ඇයට රැකියාව ලැබුණා” යන්නයි. එබැවින් මහජනයා එය දකින ආකාරය වැදගත් වේ.

දැන්, සමහර විට සමාජ මාධ්‍යවල, රූපවාහිනියේ අපට කියනවා”ඔබට මෙම වියුක්ත අදහස් ඔස්සේ යන්න බැහැ. මේවා වියුක්ත අදහස්, මේවා ප්‍රායෝගික නැහැ” කියලා. ඇත්තටම එය වියුක්ත යි! හිතවාදීකම් සහ යුතුකම් අතර ගැටුමක් ඇති බව පැවසීමට හරියටම හේතුව එයයි, මන්ද එය සිදු නොවීමට ඉඩ තිබුණද, එය සිදුවනු ඇතැයි යන්න මහජන මතය වන බැවිනි.

එබැවින් එම මූලධර්ම තිබිය යුතු බව මා සිතනවා. අවසාන වශයෙන්, නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවකින් දැකීමට මා කැමති දේ පැවසීමට මට අවශ්‍යයි: විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කිරීම; ජනතාවගේ පරමාධිපත්‍යය පිළිබඳව පැහැදිලි බවක් තිබීම.

අද අපට 3 වන වගන්තිය ඇත  එය 4 වන වගන්තියට එනම් මූලධර්ම තුනට සම්බන්ධ විය යුතු යැයි අපි සිතමු. මේ සම්බන්ධව නීතිවිද්‍යාවේ පූර්වාදර්ශ ඇත, නමුත් එය අභියෝගයට ලක්ව ඇත. එබැවින් 3 වන වගන්තිය—පරමාධිපත්‍යය—ආයතනික රාමුව වන 4 වන වගන්තියෙන් වෙන් වී ඇත. ඒ පිළිබඳව අපට පැහැදිලි බවක් අවශ්‍ය යැයි මා සිතනවා, එය ඉතා වැදගත්ය. එම වගන්ති ඉතා ප්‍රවේශමෙන් කෙටුම්පත් කළ යුතුය.

ජනමත විචාරණ වගන්තිය පිළිබඳව ද අපට පැහැදිලි බවක් තිබිය යුතු යැයි මා සිතනවා. ව්‍යවස්ථාදායකය සහ විධායකය අතර බල තුලනය පිළිබඳ වැදගත් ක්ෂේත්‍රය කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතුය

ඇත්ත වශයෙන්ම, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය, සංවරණ සහ තුලන සහ විශේෂයෙන් මානව හිමිකම් ක්ෂේත්‍රයේ දී, සමාජ ප්‍රතිපත්තිවල මෙහෙයුම් මූලධර්මවල සිට සමාජීය හා ආර්ථික අයිතිවාසිකම් ඇතුළත් වන පරිදි අයිතිවාසිකම් සකස් කිරීම දක්වා ගමන් කරයි.  තවද, අවසාන වශයෙන්, අවධානයට ලක්විය යුතු කරුණක් වන්නේ: ජනාධිපතිවරයාට නඩුවලින් හිමිවන මුක්තිය සහ ඔහුගේ බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීමේ හැකියාවට අදාළ වන බලතලයි. එබැවින්, එම ප්‍රමුඛතාවයන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කර, විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කරන නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් අපට ලැබෙන්නේ නම්, අසූවෙනි වියේ පසුවන මට සතුටකි. ස්තූතියි.

[සංස්කරණය කරන ලද Gemini සිංහල පරිවර්තනයකි. ]

The post නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් කෙටුම්පත් කිරීමේ පදනම.. appeared first on විවරණ.

මෙවැනි පරිසරයකින් පැහැදිලි වන්නේ ජනාධිපති ඇතුළත් ජාතික ජන බලවේගය විපක්ෂයේ පෙළ ගැස්ම ප්‍රධාන දේශපාලන මාතෘකාව කර ගෙන ඇති බවය. රට වටා රැස්වීම් පවත්වන්නේ එක අතකින් ඔවුන්ට තවමත් ප්‍රබල ජන මතයක් පවතින බව හුවා දැක්විමට සහ ඊට අමතරව වසර දෙකක් ගත වන විට තමන් විශාල වැඩ කොටසක් නිම කර ඇති බව ප්‍රචාරණය කිරීමට ය. ආණ්ඩුව කරන වැඩ රජයේ මාධ්‍යයෙන් සහ වෙනත් ජනමාධ්‍යවලින් අඩුවක් නැතිව ප්‍රචාරණය වන නිසා මෙම රැස්වීම් පවත් වන්නේ ඊට එහා යන අදහසකින් බව පැහැදිලිය.

ප්‍රචාරක රැස්වීම් පැවැත්වීම පක්ෂ දේශපාලන ක්‍රීඩාවේ ප්‍රමුඛ අංශයකි. වේදිකාව දෙදරවන කතා පවත්වන අයට පක්ෂයේ පිළිගැනීමක් සහ නායකත්වයක් හිමිවිම ද මෙම ක්‍රීඩාවේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි. ලංතාවේ මැතිවරණ දේශපාලනයේ ඉතිහාසය දෙස බලන විට සිරිමා බණ්ඩාරනායක සහ ජේ ආර් ජයවර්ධන වැනි නායකයන් චතුර කතිකයන් නොවුව ද ප්‍රබල නායකත්වයක් හිමි කර ගත්තේ වෙනත් කරුණු නිසාය. වර්තමාන පාර්ලිමේන්තු දේශපාලනයේ එවැනි ආකර්ෂණීය නායකත්ව දුලබ ය. එමනිසා කතිකත්වය ප්‍රබල සාධකයක් ලෙස දේශපාලන පක්ෂ තුළ පැවතීම පුදුමයක් නොවේ.

2022 දී විදේශ ණය ගෙවා ගත නොහැකිව රට බංකොළොත්වීමත් ඒ නිසා දිවයින පුරාම ඉන්ධන පෝලිම් ඇතිවීමත් දූෂණ වංචා ගැන විරෝධයක් සහ දේශපාලන නායකත්වය කෙරේ දැඩි අප්‍රසාදයක් මතුවීමත් විසිඑක් වැනි සිය වසේ දෙවන දශකයේ ජන විඥානයේ හැරවුම් ලක්ෂයකි. 22 ජන අරගලය එහි සංකේතයකි. දේශපාලන පක්ෂ සහ ජනතාව නැතිනම් ඡන්දදායකයන් අතර යා කළ නොහැකි පරස්පරයක් පවතින බව දැක් වූ අවස්ථාවකි. මැතිවරණයෙන් ජයගත් පමණින් පක්ෂයකට හෝ දේශපාලන නායකත්වයකට සුජාත භාවයක් අනිවාර්යෙන්ම නොලැබෙන බව විදහා දැක් වූ අවස්ථාවකි. පොදුජන එක්සත් පෙරමුණේ අපේක්ෂකයා ලෙස සියයට පනහ ඉක්මවා ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගත් ගෝඨාභය රාජපක්ෂට අනතුරුව පැවති පාර්ලිමේන්තු ඡන්ද විමසීමෙන් තුනෙන් දෙකකට ආසන්න නියෝජනයත් ලබා ගත හැකි වූයේය. අරමුණක් හෝ වැඩ පිළිවෙළක් නොතිබුණු විපක්ෂය අඳුරේ අතපත ගාන තත්වයට පත්විය. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ වචනාර්ථයෙන්ම විධායක ජනාධිපති වූයේය. ඔහුගේ මුඛයෙන් පිටවන දේ නීතිය ලෙස පිළිගැනීමට බල කෙරිණ. ඒ සියල්ල තිබිය දී ඔහුට අරගලයෙන් මතු වූ ජනතා විරෝධය හමුවේ ජනාධිපති මන්දිරයේ පසු පස දොරටුවෙන් පැන යෑමට සිදු විය.

ඉන් පසුව ජනාධිපති තනතුරට පත් රනිල් වික්‍රමසිංහ ඉටු කළ කාර්ය භාරය ජනාධිපති ආර් ප්‍රේමදාස ගේ අභාවයෙන් පසුව එම තනතුරට පත් ඩී බී විජේතුගෙ ගේ භුමිකාවට වෙනස් නොවේ.

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ සහ ජාතික ජනබල වේගයේ නායක අනුර කුමාර දිසානායක ජනාධිපති තනතුරට පත් වූයේ මෙවැනි දේශපාලන පසබිමකය. ඔහුට ඊට පෙර සිටි ජනාධිපතින්ට මෙන් ප්‍රකාශිත ඡන්දවලින් සියයට පනහ ඉක්මවා යෑමට නොහැකි වුවත් මනාප ඡන්දවලින් තනතුරට පත්විමට හැකි විය. අනතුරුව පැවති පාර්ලිමේන්තු ඡන්ද විමසීමෙන් තුනෙන් දෙකක බලයක් හිමිවීම යන පැත්තට හෝය්යා කියන ජනතා කැමැත්තයි.

මේ කරුණු සැලකිල්ලට ගත යුතු වන්නේ බලයට පත් ජාතික ජනබල වේගයේ දේශපාලන නායකත්වය දේශපාලන භූමියේ සිදු වූ වෙනස්කම් නොසලකා ක්‍රියා කරන බව පෙන්වා දිමට ය.

22 අරගලයේ ප්‍රධාන ඉල්ලීම වූයේ  ක්‍රමයේ වෙනසකි. පහසුවට සිස්ටම් වේන්ජ් නමින් හැඳින් වු ඉන් අදහස් වූයේ ගොඨා ගෝ හෝම් පමණක් නොවේ. ගෝඨා සහ ඔහුගේ නායකත්වයෙන් පැවති පාලන ක්‍රමය දූෂිත කොල්ලකාරි ජනතා ශාපයකි. කුඩු ජාවාරම්කරුවන් ට පාලනයේ රැකවරණය හිමි විය. ජනාධිපති සිරිසේනගේ කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි පවා අල්ලස් ලබා ගන්නා විට අත් අඩංගුවට ගැණින. එහෙත් මෙම අපරාධනරුවන් නීතියේ රැහැනට හසු වූයේ නැත. හසුවූවත් පහසුවෙන්ම ගැලවී යාමට හැනි විය.

කුඩුකාරයින් අත් අඩංගුවට ගැනීම සහ අල්ලස් හෝ දූෂණවලට හවුල් දේශපාලකයන් අත් අඩංගුවට ගෙන නීතිය ඉදිරියට ගෙන ඒම ජනතා අපේක්ෂාව ඉටු කිරීමකි. ඒ ගැන පාලකයන්ට මෙන්ම දූෂිත පාලකයින් පලවා හැරීමට දායක වූ සියලු දෙනාටම ආඩම්බර විය හැකිය. ජනාධිපතිත් ජාතික ජනබලවේගයේ ආණ්ඩුවක් පත් කිරීමටත් අරගල කළ සහ ඡන්දය දුන් ජනතාවගේ අපේක්ෂාව මල්පල ගැන්වීමකි.

එහෙත් ක්‍රමයේ වෙනසක් ඉල්ලා වීදි බට ජනතාව හොරු ඇල්ලීමට එහා යන දෙයක් බලාපොරොත්තු වූහ. ඒ ජනතා දේපොළ තමන්ගේ සහ ඥාතීන්ගේත් හිතවතුන්ගේත් සුඛ විහරණයට යොදා ගැනීමට ඉවහල් වූ ක්‍රමයේ වෙනසකි. එය පාලකයන් වෙනස් කිරීමට වඩා ගැඹුරට යන සමාජ ආර්ථික සහ දේශපාලන වෙනසකි. හොරු ඇල්ලිම සිදු වුවත් පවතින සමාජ දේශපාලන ක්‍රමය වෙනස් නොවන්නේ නම් වෙනත් කොටසක් ඒ තැනට පත්වීම වැළක්විය නොහැකිය. හොරු ඇල්ලිම ගැන උදම් අනන ජාතික ජනබලවේගයේ ආණ්ඩුව හොරුන්ට සහ වෙනත් දූෂිත ක්‍රමවලට ඉඩ සැලසන ක්‍රමයේ වෙනසක් ගැන කතා කරන්නේම නැත. අධිකරණයේ පවතින්නේයැයි කියන අඩුපාඩු පියවීමට 22 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සශෝධන වල සැබෑ තේරුම පවතින ක්‍රමය පිළිසකර කිරීමට ඇති ආශාව සහ නැඹුරුවයි.

රටේ පවතින ආර්ථික සහ දේශපාලන කඩා වැටීමට මූලික හේතුව ජනාධිපතිට ඒකාධිපතියෙකුට සමාන බලතල ලබා දීම බව රටේ ප්‍රබුද්ධ කොටස්වල පිළිගැනීමයි. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ ද විපක්ෂයේ සිටින විට දැරුවේ එවැනි අදහසකි. එය ඔවුන්ගේ මැතිවරණ ප්‍රකාශනයට ද ඇතුළත් කරුණකි. එහෙත් විධායක ජනාධිපති තනතුරට පත් අනුර කුමාර දිසානායක කලින් සිටි විධායක ජනාධිපතිවරුන්ගෙන් වෙනස් වන්නේ නැත. අඩුම ගණනේ ඇමතිකම් ලබා ගැනීම හෝ ප්‍රතික්ෂේප කෙළේ නැත. පාර්ලිමේන්තුවේ සෘජු අධීක්ෂණයට යටත් මුදල් ඇමතිකම හෝ අතහැරියේ නැත. සමහර විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙන ආකාරයට එය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට ද පටහැනිය. විද්‍යුත් සහ මුද්‍රිත මාධ්‍යයෙන් පෙන්වා දෙන ආකාරයට ආණ්ඩුවේ සියලු බලතල හිමි වන්නේ ජනාධිපතිට ය. සියල්ල සිදු වන්නේ ඔහුගේ අධීක්ෂණය යටතේය. ආණ්ඩුවේ ඇමතිවරුන්ම පිළිගන්නා ආකාරයට සියල්ල සිදු වන්නේ ජනාධිපති තුමාගේ උපදෙස් සහ මගපෙන්විම යටතේය. සියලු බලතල එක මිටට ගෙන ඇත.

ජනතාව බලයේ සිටි පාලකයින් පලවා හැර අලුත් පිරිසකට බලය ලබා දුන්නේ පාලන බලය එක මිටට ගැනීම හෙවත් සියලු බලය එක පුද්ගලයෙකු යටතට පත් කිරීමට නොවේ. ජනතා කැමැත්ත වූයේ රාජ්‍යයේ  සියලු අංශ, විධායකය, පාර්ලිමේන්තුව සහ අධිකරණය ස්වාධීන අපක්ෂපාත ජනතාවට වගකියන සහ වගවෙන තත්වයට පත්වනු දැකීම ය. එවැන්නක් සිදු කළ හැක්කේ පවතින බලය ඒකරාශි කර ගත් ක්‍රමය වෙනස් කිරීමෙනි. ජනතාවට පරිපාලනය ගැන වැඩි බලතල ලැබෙන ක්‍රමයක් බිහි කිරීමෙනි. නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ජනතාව ඉල්ලා සිටින්නේ ඒ අදහසිනි.

අනෙක් වැදගත්ම කාරණය වන්නේ නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කිරීම නීති විශාරදයන් ගේ සහ දේශපාලකයන්ගේ අයිතියක් නොවන බව පිළිගැනීමය. ඒ සඳහා ජනතා සහභාගිත්වය ලබා ගැනීමට සියලු ජන කොටස් සහභාගිවන ඔවුන්ගේ මතයට සවන් දෙන ක්‍රමවේදයක් සකස් කල යුතුය. නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යස්ථාව බහුතරයේ කැමැත්ත මත නොව සියලු ජන කොටස්වල කැමැත්ත සහ අනුමැතිය ප්‍රකාශ වන්නක් විය යුතුය. නොඑසේනම් නැවත වරක් රට වාර්ගික ආගමික ගැටුම්වලට පත්වීම වැළැක්විය නොහැකිය.

අපේ දේශපාලකයන් මෙතෙක් හැසිරී ඇති ආකාරයෙන් පෙනෙන්නේ ජන මතය ගරු කරන්නේ මැතිවරණ සමයේ දී පමණකි යන්නයි. පාර්ලිමේන්තු බලය ලබා ගත් පසු ඔවුන් ගරු කරන්නේ ආණ්ඩු බලය නැතිනම් රාජ්‍ය බලය තම ව්‍යාපාරික වුවමනාවන් සඳහා යොදා ගැනිමට තැත් කරන විවිධ ව්‍යාපාරිකයන්ටය. ඔවුන් ඒ බලය අත්කර ගන්නේ තමන් සතු ධන සම්පත් විදහා දැක්වීමෙනි. ඩඩ්ලි සිරිසේනලාට සහ ජෝන් කිල්ස් වැනි මහා ව්‍යාපාරවලට රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තිය තමන්ට රුචි ආකාරයට හැසිරවිය හැකිය. ව්‍යවස්ථා සම්පාදනයේ දී වැදගත් වන්නේ එවැනි බලගතු කණ්ඩායම් ය. එහෙත්  ජනතාවාදි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනයේදී ප්‍රමුඛ තැන හිමි විය යුත්තේ ජනතාවටය. පරමාධිපත්‍යය හිමි ජනතාවට එම බලය හිමිකර ගැනීමට දේශපාලකයන්ගේ බලය අභිබවා යන ශක්තියක් ගොඩ නගා ගත යුතුය. එසේ නොමැති වුවහොත් අපට ලැබෙන්නේ අලුත් බෝතලයකට දැමූ පරණ වයින්ම ය.

මෙම සත්‍යය අවබෝධ කර නොගෙන ජනතාව ප්‍රතික්ෂේප කළ විපක්ෂයේ රඟපෑම්වලට ප්‍රතිචාර දැක්වීම කටු කොහොලින් පිරි වනාන්තරය නොදැක ගස් දැකිමකි.   

The post කැළෑව වෙනුවට ගස් දකින දේශපාලන කලාව appeared first on විවරණ.

සිරිවර්දන: ඔව් පැහැඳිළියි.

පූරක:  එහෙනම් අපි පටන් ගනිමු. 22 කියන්නේ මොකක්ද?

සිරිවර්දන: විසිදෙක කියන්නේ 21 ට පස්සේ එන 23 ඉස්සර එන එක.

පූරක: 21 ට පස්සේ එන 23 ට ඉස්සර දේවල් ගොඩක් තියෙනවනේ. මේ 22 කියන්නේ උත්තරීතර නීතිය. මේ රටේ ව්‍යවස්ථාව. ඒ ගැන මොනවද දන්නේ?

සිරිවර්දන: මගෙන් අහන්නේ ව්‍යවස්තාව ගැනද? විය අවස්තාව සන්දිවෙලා තමයි ව්‍යවස්තාව හැදිලා තියෙන්නේ. මුව පුරා සිනා.

පූරක: පැහැඳිළි මදියි, තව ටිකක් විස්තර කරලා කියන්න.

සිරිවර්දන:  විය අවස්තාව. සමානයි ව්‍යවස්තාව. තමන්ට අවස්ථාවක් විය මේක වෙනස් කරන්න. එහෙම  ඕනෑම අවස්තාවක තමන්ගේ ප්‍රයෝජනය සඳහා වෙනස්කල හැකි එකම පොත. 

පූරක: කාට විය හැකියි කියන අවස්තාවකින් ප්‍රයෝජන ගන්නද?

සිරිවර්දන: ජහමනයා වෙනුවෙන් කියලා ජනාදිපතිට මන්ත්‍රීවරුන්ට, ඇමැතිවරුන්ට. ආන්ඩුවට.

පූරක: එහෙම වෙනස් කරන්න එයාලට තියෙන අයිතිය මොකක්ද?

සිරිවර්දන:  ජහමනයා වෙනුවෙන් කියලා එයාල තමයි ඒක හැදුවේ. ඉතිං හදාපු එකාටනේ ඒකේ අයිතිය. හුණුවටයේ කතාව බැලුවේ නැද්ද? මෙතැනදි තියෙන්නේ අසඩක් නඩුකාරයාගේ නීතිය.

පූරක: මීට පෙර එහෙම වෙනස් කරපු අවස්තා තියෙනවද?

සිරිවර්දන: මේ ලග ලගම තියෙනවා. 17 වැනි ගෙනාවේ ජනාදිපති බලතල අඩු කරන්න. 18  ගෙනාවා බලතල වැඩි කරන්න. 19 ගෙනාවා බලතල අඩු කරන්න. ආයෙමත් 20 ගෙනාවා ජනාදිපති බලතල වැඩි කරන්න. ආයෙමත් 21 ගෙනාවා අඩු කරන්න.

පූරක: 17 ඉදලා 21 දක්වා ඕවා සංශෝධනය කරගන්න පුලුවන් උනාද? 

සිරිවර්දන: ඕනවටත් වැඩිය චන්ද තිබුනා. මුලින්ම අත ශක්තිමත් කරන්න ආන්ඩුව පැත්තට යනවා. ඊට පස්සේ ජනාදිපතිගේ අත ශක්තිමත් වුනාම ඒ පැත්තට පැන්න එකාගේ අතත් පොකට් එකත් දෙකම ශක්තිමත් වෙනවා.

පූරක: එහෙනම්  22 ත් සම්මත වෙයි නේද?

සිරිවර්දන: අපෝ ඔව්. දෑත් තුන්සිය දහඅටයි. දෙකෙන් බෙදුවාම එකසිය පනස් නවයයි. දියවන්නා ඉවුරටත් චූ යයි.

පූරක:  ඕකෙන් මටයි ඔබටයි සිද්දවෙන වාසිය මොකක්ද?

සිරිවර්දන: ඔබතුමාත් විපක්ස නායකතුමා වගේනේ ප්‍රස්නනේ අහන්නේ?

පූරක: කවුද කියන්නේ.

සිරිවර්දන: පාර්ලිමේන්තු කැන්ටිමේ කතා වුණා.

පූරක: ඔය වලපල් කතාකර ඉදලා තමයි කැන්ටින් බිල කෝටි ගානක් වෙලා තියෙන්නේ. දැන් දියවන්නාවේ ඉන්න කට්ටිය හොරකම් කරන්නේම නැද්ද?

සිරිවර්දන:  කරන්නේ නෑ..  කියලා තමයි එයාල කියන්නේ. කරනවා, නෑ..  කියලා තමයි ඇහෙන්නේ.

පූරක: හරි ඔබ කියන්න බලන්න 22 න් කොහොමද හොරු අල්ලන්නේ.

සිරිවර්දන: රංග මහත්තයා හොරු අල්ලනවලු. 22 සමම්ත කරළා පැලවත්ත සේනාවේ සූරයෙක් එදත් සූරයා, අදත් සූරයා කරනවලු. එහෙම කරළා අනෙක් පැත්තේ ලොකු ලොක්කෝ ඔක්කොම බැස්ටීලයට දානවලු. මේක ලෙනින් මොරායස්ලගේ අද්‍යක්සනයක්. යසපාලිත නිර්මානයක්. රස සාගරයක්.

පූරක: ඔබේ පිළිතුර පැහැදිලි මදියි. කවුද සේනාවේ සූරයා කියන්නේ.

සිරිවර්දන: සූරසේන.

The post විනාඩියක් පමණයි… appeared first on විවරණ.

මාධ්‍ය නිවේදනයයි

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අනුකූලතාව ආරක්ෂා කරගමු!

ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධන ඉතිහාසය පරිශීලනය කිරීමේදී, පාලකයන් විසින් සිය දේශපාලන බලය තහවුරු කරගැනීම උදෙසා භාවිත කරන ලද උපායමාර්ගවලට වඩා, එකී සංශෝධනයන්හි අන්තර්ගතය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අගයන් ආණ්ඩුවල පැවැත්ම සහ ස්ථාවරත්වය තීරණය කර ඇති බව ප්‍රජාතන්ත්‍රීය අයිතිවාසිකම් රැකගැනීමේ ව්‍යාපාරය  (MDDR) ලෙස අප දැඩි ලෙස අවධාරණය කරමු.

ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් පිටුපස පවතින පාලකයන්ගේ පෞද්ගලික හෝ දේශපාලනික අරමුණු කවරක් වුවද, එහි අන්තර්ගතය මෙන්ම එය සම්මත කරගනු ලබන ක්‍රියාවලිය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වන විට රට සහ ආණ්ඩුව ස්ථාවර වන බව ඉතිහාසය විසින් සනාථ කර ඇත. එම ක්‍රියාවලිය ප්‍රජාතන්ත්‍ර විරෝධී වන සෑම අවස්ථාවකදීම අදාළ ආණ්ඩු බිඳවැටීමට ලක්වීම අනිවාර් ය සාධකයක් වී තිබේ.

පසුගිය ව්‍යවස්ථා සංශෝධන දෙස බලන විට මෙය තහවුරු වේ:

• 18 වන සංශෝධනය: අසීමිත විධායක බලතල ඒකරාශී කරගනිමින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සීමා අහෝසි කිරීමට දැරූ උත්සාහයේ අවසාන ඵලය වූයේ 2015 වසරේදී එකී ආණ්ඩුව අනපේක්ෂිතපරාජයකට ලක්වීමයි.
• 19 වන සංශෝධනය: විධායක බලතල සීමා කරමින් ස්වාධීන කොමිෂන් සභා බලගැන්වීම හරහා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමතුලිතතාවයක් නිර්මාණය වූවද, එය සම්මත කිරීමේදී කමිටු අවස්ථාවේදී (Committee Stage) ඇතුළත් කළ ඇතැම් ප්‍රජාතන්ත්‍ර විරෝධී වගන්ති පසුව එම ආණ්ඩුවේ බිඳවැටීමටද හේතු විය.
• 20 වන සංශෝධනය: පවතින ජනප්‍රියතාවය මත පදනම්ව නැවතත් අසීමිත විධායක බලතල ඒකරාශී කිරීමේ ප්‍රතිඵලය වූයේ 2022 වසරේදී ආණ්ඩුව සහ රාජ්‍ය පාලනය සම්පූර්ණයෙන්ම කඩා වැටීමයි.
• 21 වන සංශෝධනය: එවකට පැවති ආණ්ඩුවේ දේශපාලන පැවැත්ම සඳහා භාවිත කළ උපක්‍රමයක් වූවද, ස්වාධීන කොමිෂන් සභා නැවත ස්ථාපිත කිරීම හේතුවෙන් පද්ධතිය කෙරෙහි පැවති ජනතා අවිශ්වාසය යම් තරමකින් හෝ පහව ගියේය.

මේ වන විට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ විභාග වෙමින් පවතින 22 වන සංශෝධනය මෙන්ම ඉදිරියට ගෙන ඒමට නියමිත ඕනෑම ව්‍යවස්ථාමය සංශෝධනයක් සම්බන්ධයෙන් අපගේ  ස්ථාවරය වන්නේ:

“දේශපාලන අභිමතාර් ථයන් උදෙසා කවර උපායමාර් ග භාවිත කළද, ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක අන්තර් ගතය  සහ එකී ක්‍රියාවලිය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ප්‍රතිපත්තිවලට අනුකූල වේ නම් පමණක් ආණ්ඩුවල පැවැත්ම සහ සුරක්ෂිතතාව තහවුරු වේ. එසේ නොවන සෑම අවස්ථාවකම එහි අවසාන ප්‍රතිඵලය වන්නේ ආණ්ඩුවල අනිවාර්ය බිඳවැටීමයි.”  

The post ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අනුකූලතාව ආරක්ෂා කරගමු! appeared first on විවරණ.

මෙම සාකච්ඡාවේ දී කෘෂිකර්ම ඇමති සහ ගොවි ප්‍රදේශයකින් පැමිණ සිටින වෙළද ඇමතිත් අමතක කරන වැදගත් කාරණය වන්නේ අස්වැන්න නෙළා ගන්නා ගොවියෙකුට වී අලෙවි මණ්ඩලයේ ගබඩාවකට වී තොග ගෙන යෑමට පහසුකම් තිබේද යන්නයි.  වී අලෙවි මණ්ඩලය හොදින් ක්‍රියාත්මක වූ හැත්තෑවේ සහ අසූවේ දශකයේ මුල භාගයේ තිබු ගබඩාවලින් අද ක්‍රියාත්මක වන්නේ අඩක් වැනි ප්‍රමාණයකි. පැවති ගබඩාවලින් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් ඇඟලුම් කම්හල්වලට පවරා ඇත. ඒ වී ගබඩා කිරීමට වඩා අපනයනය සදහා ඇඟලුම් නිෂ්පාදනය ජාතික ආර්ථිකයට වැදගත් බව එකල සිටි පාලකයන් තිරණය කළ නිසාය. එමනිසා සහතික මිලට වී අලෙවි කිරීමට ගොවියෙකුට සමහර විට කි.මී. 30ක් 40ක් හෝ ඊටත් වැඩි දුරක් යෑමට සිදු වන අතර ඒ සඳහා අනිවාර්යෙන්ම ලෑන්ඩ්මාස්ටරයක් හෝ ට්‍රැක්ටරයක් කුලියට ගැනිමට සිදු වේ. ඒ සඳහා අතිරේක මුදලක් සහ කාලයක් වැය කළ යුතුය. එය ද ගොවියාගේ නිෂ්පාදන වියදමේ කොටසකි. අස්වැනු නෙළන කාලයේ ප්‍රවාහන කටයුතු සඳහා ඇති ඉල්ලුම වැඩි නිසා අවශ්‍ය විට වාහන සොයා ගැනීම ද අසීරුය.

වී කිලෝවක් නිෂ්පාදනය කිරීමේ දී බීජ, පොළොව සකස් කිරීම පොහොර සහ කෘෂි රසායන වැනි යෙදවුම් ගණන් බලන නමුත් අලෙවිය නිෂ්පාදනය කිරීමේ දී දැරීමට සිදු වන ප්‍රවාහනය සහ ශ්‍රමය ඊට ඇතුළත් වන බවක් පෙනෙන්නට නැත. එමනිසා වී කිලෝවක සැබෑ නිෂ්පාදන වියදම ගණන් බලා ඇති ප්‍රමාණයට වැඩි විය හැකිය. ප්‍රවාහනය සහ වී අලෙවි මණ්ඩලයේ ගබඩාවකට වී භාර දීමේදි දැරීමට සිදුවන අතිරේක වියදමත් කාලයත් නිසා ගොවියාට වඩාත් පහසු වන්නේ ගොවිපොළේ දිම නිෂ්පාදනය අලෙවි කිරීමය. සමහර ගොවින් පවසන ආකාරයට වී අලෙවි මණ්ඩලයේ ගබඩාවකට සහතික මිලට අලෙවි කිරීමට වඩා ගොවිපොළේ දීම රු. 80/ හෝ 90/ වැනි මුදලකට විකිණීම කරදර අඩු වැඩකි. ඒ නිසා සහතික මිලට වඩා ශතයක් හෝ අඩුවෙන් විකුණන්න එපායැයි වේදිකාවේ කෑ ගැසීම තවත් හිස් ප්‍රලාපයක් පමණි.

හුදු ප්‍රචාරය සඳහා වූ මෙම රංගනයෙන් පැහැදිලි වන්නේ රටක ආහාර සුරක්ෂිත භාවය පිළිබඳ ක්‍රියාවලියේ වැදගත්ම පුරුකක් වන වී නිෂ්පාදනය ගැන පාලකයන්ගේ ඇති නොදැණුවත්කම හෝ නොසැලකිල්ලයි. වෙළඳ භෝග නිෂ්පාදනය හැර රටේ මුළු ශ්‍රමික සංඛ්‍යාවෙන් සියයට 24ක් වැනි ප්‍රමාණයක ජීවන වෘත්තිය වන වී වගාව හා බැඳී ඇති සමාජ ආර්ථික ක්‍රියාවලියේ ඇති දායකත්වය ගැන පවතින අඩු තක්සේරුවයි. හිටපු පාලකයන් හා වත්මන් පාලකයන් නිතර ජප කරන මංත්‍රය වන්නේ අපනයනය සඳහා නිෂ්පාදනයයි. වී, බීර නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගැනීමට යෝජනා කරන්නේ වී නිෂ්පාදනය හා බැඳී ඇති සමාජ ආර්ථික ක්‍රියාවලිය ගැන ඇති නොදැනුවත්කම සහ රජයේ ආදායම් වැඩි කර ගැනිමට ඇති ඕනෑ කමයි. බියර් නිෂ්පාදනයේ දී සහ අලෙවියේ දී ලබා ගත හැකි බදු ප්‍රමාණය සහල් වෙළඳාමෙන් අය කරන වැට් බද්දට වඩා වැඩිය.

වී වගාව ගැන කතා කරන බොහෝ අය නැවතත් පැරකුම් යුගයකට යෑමේ අවශ්‍යතාවය ගැන කරන දෙසුම් අමතක කළත් වී වගාව නවීකරණය සඳහා මෙම පාලකයන්ගේ සැලැස්මක් නැති බව සහතික මිලට වඩා ශතයක්වක් හෝ අඩුවෙන් වී නොවිකුණන ලෙස ගොවින්ගෙන් කරන ඉල්ලීමෙන් පැහැදිලිය. අප ඉහතින් පෙන්වා දුන් ආකාරයට නෙළා ගත් අස්වැන්න හෝ සහතික මිලට විකුණා ගැනීමේ දී ගොවියා මුහුණ දෙන ප්‍රශ්න ගැන ප්‍රතිපත්ති සම්පාදයන්ට වැටහීමක් නැත. ඔවුන්ට අනාගතය ගැන අදහසක් හෝ අතිතය ගැන අවබෝධයක් නැත. හැත්තෑහතේ බලයට පත් එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ රජයෙන් ලිබරල් ආර්ථික ප්‍රතිපත්තියක් හඳුන්වා දීම නිසා වී අලෙවියේ එතෙක් පැවති ක්‍රියාවලිය සම්පූර්ණයෙන්ම උඩි යටිකුරු කර දැමිණ. කෘෂි ආර්ථිකය ශක්තිමත් කිරීමට නම් එකල පැවති ක්‍රමය වෙනස් වු තත්වයන්ට ගැලපෙන ආකාරයට ප්‍රතිස්ථාපනය කරන්නේ කෙසේද යන්න ගැඹුරින් සලකා බැලිය යුතුය.

ගොවිජන සේවා දෙපාර්තමේන්තුව වී මිලදී ගැනීම සිදු කළ කාලයේ සිටම සහතික මිල යෝජනා ක්‍රමයේ ප්‍රධාන පුරුකක් වූයේ සමුපකාරයයි. ( මෙම ක්‍රමය යටතේ පැවති ගොවිකාරක සභා සහ කුඹුරු නාම ලේඛනය ගැන පැහැදිළි කිරීමට මෙහිදී අපේක්ෂා නොකෙරේ.) සෑම ගමකම සමුපකාරයක් පැවති නිසා ගොවියාට තම අස්වැන්න සමුපකාරයට අලෙවි කිරීමට අපහසුවක් වූයේ නැත. සමුපකාර‍යෙන් සහතික මිලට ගන්නා වී ළඟම ඇති වී අලෙවි මණ්ඩලයේ ගබඩාවට භාර දේ. ඒ සඳහා සමුපකාරයට කොමිස් මුදලක් ගෙවන ලදී. එය සහතික මිලට අමතර ගෙවීමකි. වී අලෙවි මණ්ඩලයේ ගබඩාවට ද ලොරියකින් හෝ එවැනි වාහනයකින් ප්‍රවාහනය කරන වී තොග භාර ගැනීමට අපහසුවක් නොතිබිණ. වී අධික වශයෙන් ලැබෙන දිනවල යම් ප්‍රමාදයක් සිදු වුවද එය බරපතළ ගැටලුවක් වූයේ නැත. ගබඩා පහසුකම් ප්‍රමාණවත් නොවු අවස්ථාවල එළිමහනේ පවා වි ගබඩා කෙරිණ.

මෙම ක්‍රමය යටතේ සමහර දූෂණ වංචා තිබුණ ද ගොවියාට සහතික මුදලට තම නිෂ්පාදනය අලෙවි කිරීමට හැකි විය. නිසි ප්‍රමිතිය රැක ගැනීමට ද ගොවියා උනන්දු විය. එමනිසා සහතික මිල ක්‍රමය යටතේ ගොවියාට තම නිෂ්පාදන අලෙවි කිරීමට නම් ඔහුට වඩාත් සමීප සමුපකාර ක්‍රමය ශක්තිමත් කළ යුතුය. සමුපකාර ක්‍රමය නිසි පරිදි ක්‍රියාත්මක වන්නේ නම් ගොවියාට සාධාරණ මිලක් ලැබෙන අතර පාරිභෝගිකයාට ද සාධාරණ මිලකට සහල් ලබා ගත හැකිය.

පවතින ක්‍රමය යටතේ වී නිෂ්පාදයෙන් අසිමිත ලාභ ලබන්නේ මෝල් හිමියන් ය. දැනට ලංකාවේ සිටින ප්‍රධානතම සහල් මෝල් හිමියෙකු වූ ඩඩ්ලි සිරිසේන පොළොන්නරුව දුම්රිය ස්ථානය නවීකරණය සඳහා  රුපියල් දශ ලක්ෂ 3.5ක් වැය කළ අතර තවත් වසරක නඩත්තු කටයුතු පවත්වා ගෙන යෑමට ද පොරොන්දු වූයේය. දුම්රිය ස්ථානය නවීකරණය ප්‍රශංසා කළ යුතු ක්‍රියාවක් වුවද ඔහුට එවැනි ‘‘සත්‘‘ ක්‍රියාවක් කිරීමට හැකි වූයේ ගොවින්ගෙන් අඩු මිලට ලබා ගන්නා වී, සහල් කොට විශාල ලාභයක් ඇතිව අලෙවි කිරීමෙනි. වී මිලදී ගැනීම සමුපකාර ක්‍රමය යටතේ සිදු වූයේනම් සමුපකාරයටද සමහර දූෂිත තත්වයන් යටතේ පවා ප්‍රමාණවත් ලාභයක් ලබා ගැනීමට හැකියාව පවතී. සහතික මිල යෝජනා ක්‍රමය හොඳින් ක්‍රියාත්මක වූ සමයේ පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ සමුපකාර සමිති ගණනාවක්ම වී මිලදී ගැනීමෙන්  ප්‍රදේශයේ ගොවින්ට සේවයක් කිරීමට අමතරව ලාභ ඉපයීමෙන් සමුපකාර ක්‍රමය ශක්තිමත් කළ බව සිහිපත් කළ යුතුය.

වී මෝල් හිමියන් හිමියන් මෙම කාර්යෙන් ලාභ උපයන ආකාරය සරල ගණන් බැලීමකින් දැක්විය හැකිය.  වී කි.ග්‍රෑ. 100කින් සහල් කි..ග්‍රෑ.65ක් ලැබෙන්නේ නම් එය කි.ග්‍රෑ.එකක් රු. 200 බැගින් අලෙවි කිරීමෙන් රු.13000ක් ලැබේ. එනම් වී මිලදී ගැනීම සඳහා රු. 12000ක් වැය කරන මෝල් හිමියාට සහල් අලෙවි කිරීමෙන් රු.1000ක මුදලක් උපයා ගත හැකිය. ඔහුට අමතරව වැය වන්නේ ,සහල් කිරීම,  ප්‍රවාහන සහ අලෙවි වියදම් පමණි. එය දැනට ගණන් බලා ඇති අකාරයට කි.ග්‍රෑ. එකකට රු.25/ කි. ඩඩ්ලි සිරිසේන වැනි වී මෝල් හිමියන්ට සුඛෝපභෝගි ජීවිතයක් ගත කිරීමට අමතරව දානපතියන් විය හැක්කේ මේ නිසාය. ගොවියාටත් පාරිභෝගිකයාටත් සාධාරණය ඉටු කිරීමටනම් මෙම දුෂ්ට ක්‍රමය වෙනස් කළ යුතුය. ඒ සඳහා ඇති සුදුසුම ක්‍රමය වන්නේ වී මිලදී ගැනීම සහ සහල් කිරීමත් අලෙවි කිරීමත් සඳහා සමුපකාර ක්‍රමය ශක්තිමත් කිරීමෙනි. නිසි පාලනයකින් සහ කළමනාකාරිත්වයකින් තොර වුවද 1977 ට පෙර පැවතියේ එවැනි ක්‍රමයකි.

එහෙත් සමාජවාදියැයි කියා ගන්නා ජාතික ජන බලවේගයේ රජය ගොවියාට වී අලෙවිය පහසු කිරීම සඳහා යොදා ගන්නේ වී මෝල් හිමියන්ය. වී මිලදී ගැනීම සඳහා අඩු පොලී අනුපාතයක් යටතේ ණය ලබා දීමට කටයුතු කරයි. එහි තේරුම ඩඩ්ලි සිරිසේන වැනි මෝල් හිමියන් තවත් බිහි කිරිමට සහනාධාර ලබා දීම ය. ධනවත් බලවත් මෝල් හිමියන් බිහි කිරීමෙන් සෙතක් වන්නේ දේශපාලකයන්ට විනා ගොවීන්ට හෝ පාරිභෝගිකයන්ට නොවන බව තේරුම් ගැනීමට දාස් කැපිටාල් කියවිය යුතු නොවේ.  

The post වී මෝල් හිමියන්ට අඩු පොලියට ණය දීමෙන් ගොවියාට සෙතක් නැත.. appeared first on විවරණ.

1. දැනට ඇති ඓතිහාසික සාධක මත ක්‍රි පූ 3 වෙනි සියවසේදී අශෝක අධිරාජයා විසින් ලංකාවට බෞද්ධ ධර්මදූත පිරිසක් එවූ බව පිළිගන්නේද? මේ පිරිසගේ නායක හිමිනමගේ නම මහින්ද යැයිද, ඒ වනවිට ලංකාවේ රජුව සිටියේ දේවානම්පිය (තිස්ස) යැයිද පිළිගන්නේද?
2. මේ ධර්මදූත පිරිස විසින් එකල ලංකාවේ සිටි ප්‍රධාන රජු හා ඔහුගේ සහපිරිවර බෞද්ධයන් බවට පත්කල පසු ඉතා කෙටිකලක් තුල ලංකාවේ බුදුදහම පැතිරගිය බව  පිළිගන්නේද?
3. එනිසා මේ සිදුවීම ලංකා ඉතිහාසයේ හැරවුම් ලක්ෂයක් ලෙස පිළිගන්නේද?

එසේම මම විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරයෙකු වන එතුමාගෙන් ප්‍රබුද්ධ සාකච්ඡා සිදුවන මාධ්‍යය වන ලිඛිත මාධ්‍යයෙන් පිළිතුරක් වීමි. විද්‍යාර්ථියෙකුගේ මාධ්‍යය වන ලේඛණගත සම්ප්‍රදාය වෙනුවට යූ ටියුබ් වීඩියෝවකින් පිළිතුරක් එතුමා මාගේ ලිපිපෙලට ලබාදී ඇත. එතුමාගේ ඒ දීර්ඝ දේශනය අසා සිටි මා හට මා එතුමාට යොමුකල නිශ්චිත ප්‍රශ්නවලට කිසිම පිළිතුරක් ලබාදුන් බව නම්  වැටහුනේ නැත. මා  ඇසූ ප්‍රශ්ණ බොහොමයකට එතුමා පවසන්නේ “May be, May be not” වැනි පිළිතුරුය.

මා මහාචාර්ය නිර්මාල් මැතිතුමාගේ මුල් වීඩියෝ දෙකට දීර්ඝ ලිපිපෙලක් ලියුවේ එතුමා හා එතුමා මෙන්ම “..මහාවංශය මිත්‍යා ප්‍රබන්ධ කථා පොතකි. එහි ඇති මිත්‍යාවන්ගෙන් සිංහලයන් මුලාවී ඇත..” යන මතය දරන ලංකාවේ අතලොස්සකගේ අදහස් වෙනස් කිරීමට නොවේ. මූලාශ්‍ර හා සාධක මත පදනම්ව කෙතරම් කරුණු  ඉදිරිපත් කලත් ඔවුන් තම මතය වෙනස් නොකරන බව මම දනිමි. ඒ නිශ්ඵල කාර්යයට මාගේ කාලය වැය කිරීමට මා සූදානම් නැත. මා මාගේ ලිපිපෙල ලියුවේ මහින්දාගමනය සත්‍යයක් යැයි විශ්වාස කරන සුවහසක් දනන්ට එය මිත්‍යාවක් නොවන බවට ඇති ඓතිහාසික සාධක ඉදිරිපත්කර, එතුමාගේ වියවුල් සහගත වීඩියෝ නිසා ඒ විශ්වාසය කඩ නොකරගන්නා ලෙස කීමට පමණි. මා විශ්වාස කරන්නේ මාගේ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් මා ඒ කරුණ ඉටුකල බවයි.

එලෙසින්ම එතුමා ඔහු වීඩියෝවේ ප්‍රදර්ශනය කරන පොත් මා කියවා නැති බවට පූර්ව නිගමනයකට එලඹ ඇත. මා එතුමා ලියූ පොත ඇතුළු බොහෝ පොත්වල පිටකවර පමණක් නොව, අන්තර්ගතයන්ද කියවා ඇත. එතුමා ලියූ පොතේ නම් මා ඇසූ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු නැත. එසේම එතුමාගේ තම වීඩියෝවේදී මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන තමන් මෙන් ඉතිහාසඥයෙක් නොවේ යැයි වැනි  අභීත ප්‍රකාශ රැසක් කරයි.  

එතුමාගේ පොත කියවා තිබූ මා හට, පැයකට අධික කාලයක් තිස්සේ දිගහැරෙන අවසාන වීඩියෝව බැලූ විට විහිළු කථාවක් සිහියට නැගිනි. එය මෙසේය.

“..ලෝක පූජිත චිත්‍ර ශිල්පී පැබ්ලෝ පිකාසෝගේ නිවසට හොරෙක් පැන චිත්‍රයක් හොරකම් කලේය. පිකාසෝ පැන යන හොරාගේ මුහුණ දිටීය. පිකාසෝ හමුවට පැමිණි පොලිස් නිලධාරීන් ඔහුගෙන් හොරාගේ මුහුණ අඳින ලෙස ඉල්ලීය. පිකාසෝ හොරාගේ මුහුණ ඇඳීය. පොලිස් නිලධාරීන් හතර දෙනෙකුට පිකාසෝගේ මේ චිත්‍රය පෙන්වා හොරා අල්ලාගන්නා ලෙස නියෝග කෙරිණි. එක නිලධාරියෙක් පිරිමියෙකු අල්ලාගෙන ආ අතර අනෙකා ගැහැණියක අල්ලාගෙන ආවේය. තුන්වැන්නා බල්ලෙකු අත් අඩංගුවට ගත් අතර හතරවෙනි නිලධාරියාගේ මතය වූයේ චිත්‍ර සොරකමක් සිදුනොවූ  බවයි..”

පිකාසෝගේ චිත්‍ර ගැන දන්නා අයට මේ විහිළුව තේරුම් යනු ඇත. ඒ චිත්‍රයකින් යමෙකු හඳුනාගැනීම තැතනීම උමතුවකි. මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් මහතාගේ පොත්ද, වීඩියෝද එලෙසය. එතුමා ඒවායේ යමක් කියයි, ලියයි. ඒවායේ පවසන්නේ කුමක්දැයි තේරුම් ගන්නට උත්සාහ කරන අයට සිදුවන්නේ පිකාසෝ ඇඳි චිත්‍රයෙන් හොරා අල්ලාගැනීමට ගිය පොලිස් නිලධාරීන්ට වූ වින්නැහියයි. එතුමාගේ වීඩියෝ අසන්නෝ ඒවායේ එතුමා පවසන දේ තම තමන්ට වැටහෙන අයුරින් තේරුම් ගනිති.

මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරි මහතාගේ පිළිතුරේ මා ඇසූ නිශ්චිත ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු නැත්තේ, මා හට එතුමා ඒ ප්‍රශ්නවලට උත්තර දුන්නත්, ඒ බව නොවැටුහුණු නිසා වන්නට ඇත.

එසේම මා සිතන්නේ මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් මැතිතුමා මූලාශ්‍ර, සාධක  මත නිගමනයන්ට එලඹිය යුතු ඉතිහාසය වැනි විෂයයකින් ඉවත්ව ස්වයංභූ ඥාණයෙන් (තම සිත තුලින් පමණක්ම පැනනගින මතයන්ගෙන්) මත ප්‍රකාශ කිරීමේ නිරතවුවහොත්, එතුමාට කෙටි කලක් තුල දාර්ශනිකයෙකු විය හැකි බවයි. තමන්ම නිකුත් කරන වීඩියෝ නරඹමින් ස්වයං වින්දනයක් ලබනවාට වඩා, එතුමාගේත්, ලාංකික ඉතිහාස අධ්‍යයනයේත්,  රටේත් යහපතට හේතුවනු ඇති ඒ යෝජනාව කරමින්, මම මේ විවාදය සුහදව අවසන් කරමි. 

මහින්දාගමනය විද්‍යාත්මක සත්‍යයකි..[මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරිට පිළිතුරක්] – පලමුකොටස

මහින්දාගමනය විද්‍යාත්මක සත්‍යයකි..[මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරිට පිළිතුරක්] – දෙවන කොටස

The post මහින්දාගමනය විද්‍යාත්මක සත්‍යයකි..[අවසන් ලිපිය] appeared first on විවරණ.

මහාචාර්ය නිර්මාල් මහතා මහාවංශයේ මහින්දාගමනය පිලිබඳව ඇති විස්තරය “මිත්‍යාවක්” යැයි හඳුන්වමින් එය ලංකාවේ බුදුදහම පැතිරුණු පසු පසුකාලීනව තනාගන්නා ලද ප්‍රබන්ධයක් යැයි ඍජුව හෝ ව්‍යංගයෙන් පවසන නිසා ඉහත ලියූ ප්‍රශ්නවලට ඓතිහාසික සාධක ඉදිරිපත් කිරීමේදී මහාවංශයේ මහින්දාගමනය පිළිබඳව ඇති කිසිදු සඳහනක් මේ ලිපිපෙලේ භාවිතා නොකෙරේ. මේ ලිපි පෙලේ භාවිතාකරනු ඇත්තේ මහාවංශයෙන් පිටත ඇති මහින්දාගමනය ඔප්පුකරන ඓතිහාසික සාධක පමණි. එසේම මේ ලිපිපෙලේදී භාවිතාකරනු ලබන සියළු සාධක පාඨකයන්ටද සොයා බැලිය හැකිවන පරිදි මූලාශ්‍ර සහිතව පලකෙරෙනු ඇත.

උතුරු ඉන්දියාවේ නැගෙනහිර දෙසට වන්නට ක්‍රි.පූ හයවෙනි සියවස වනවිට මගධ නම් රාජ්‍යයක් තිබිණි. බුදුරජානන් වහන්සේගේ සූත්‍ර දේශනාවලද සඳහන්වන මේ රාජ්‍යය උන්වහන්සේ පිරිනිවන්පාන කාලයේදී පමණ තමන් අවට රාජ්‍යයන් යටත්කර ගනිමින් අධිරාජ්‍යයක් බවට පත්වෙමින් තිබිණි. මුලින් රජගහ නුවර තම අගනුවර ලෙස පැවති මේ අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර පසුව පාඨලීපුත්‍ර (වත්මන් පැට්නා) විය. මේ අධිරාජ්‍යයේ රාජවංශ කිහිපයක් පැවති අතර එහි තිබූ නන්ද රාජවංශය බලයෙන් පහකොට මෞර්ය රාජවංශයේ ප්‍රථම රජුවූ චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය පාඨලීපුත්‍ර නගරයේ බලයට පැමිණියේය. ග්‍රීසියේ සිට පැමිණි මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජු ක්‍රි පූ 324 දී ඉන්දියාව ආක්‍රමණය කලේ මෞර්ය රාජවංශයත් එයට පෙර පැවති නන්ද රාජවංශයත් අතර වකවානුවේදී පමණය.

අන් සියළු කරුණු අමතක කලත්, ඇලෙක්සැන්ඩර් රජුගේ  ඉන්දියානු ආක්‍රමණය ඉතිහාසය හදාරන්නන්ට වැදගත් වන එක් හේතුවක් ඇත. ඒ වනවිටත් ග්‍රීකයෝ තමන්ගේ වැදගත් සිදුවීම් ඉතා සැලකිල්ලෙන් ඔවුන්ගේ වර්ෂ ක්‍රමයකට ලේඛනාරූඪ කරමින් සිටියහ. පසුව රෝමානු වර්ෂ ක්‍රමයටත් ඉන්පසු ක්‍රිස්තු වර්ෂ ක්‍රමයටත් පරිවර්තනය වූයේ බටහිරයන්ගේ මේ වර්ෂ ක්‍රමයයි. ඇලෙක්සැන්ඩර් රජුගේ ආක්‍රමණයෙන් පසු මේ දෙපිරිස අතර සිදුවූ අන්තර් ක්‍රියා නිසා, ඉන්දියාවේ සිදුවූ සිදුවීම් බටහිර වර්ෂ ක්‍රමයෙන් ගණනය කිරීමේ හැකියාව ලැබිණි. ලෝකයේ  දැනට ව්‍යවහාර වන වර්ෂ ගණනය කිරීමේ ක්‍රමය වන ක්‍රිස්තු වර්ෂ ක්‍රමයෙන් ඉන්දියාවේ හා  ඒ හා බැඳුණු රටවල සිදුවූ සිදුවීම් යම් පමණකින් හෝ විග්‍රහ කිරීමේ හැකියාව ලැබුනේ ඉන්පසුය. මෙය පැහැදිලි කිරීම මහින්දාගමනය සිදුවූ වසර නිර්ණය කරගැනීමට ඉවහල්වේ.

අශෝක රජු චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය රජුගේ මුණුබුරාය. ඔහු රජ පැමිණ වසර  අටකට පසු නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ කාලිංග දේශය ආක්‍රමණය කලේය. මේ ආක්‍රමණයේදී සිදුවූ ජීවිත හා දේපොල හානිය දුටු ඔහු මහත් කම්පාවට පත්විය. ඉන්පසු තමන් තවදුරටත් ආක්‍රමණවල නොයෙදී ධර්මය පැතිරවීමට තීරණය කල බව ඔහු ඉන්දියාව පුරා පිහිටවූ සෙල්ලිපි රාශියක ඇත. මෙයින් අශෝක රජුගේ 13 වෙනි සෙල්ලිපිය ලෙස පුරාවිද්‍යාඥයන් නම්කොට ඇති සෙල්ලිපිය අපගේ මාතෘකාවට අතිශයෙන් අදාලය.

මේ සෙල්ලිපිය පකිස්ථානයේ ශාබාසාර්ගි හා මන්සේරාහි කරෝස්ති අක්ෂරයෙන් ද, ඉන්දියාවේ උත්තරකාන්ද්, ගුජරාට් හා ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් හි බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයෙන්ද, ඇෆ්ගනිස්ථානයේ කන්දහාර්හි ග්‍රීක් අක්ෂරයෙන්ද පිහිටුවා තිබී සොයාගෙන ඇත. මේ 13 වෙනි සෙල්ලිපිය ගැන විශාල වශයෙන් පොත් හා ලියැවිලි පළවී ඇතත් යමෙකුට ඒ ගැන ඉතා ඉක්මනින් හැදෑරීමට අවශ්‍යනම් “Puratattva: Inscriptions of Ashoka” නම් විද්වත් විමසුමට පාත්‍රවන (Peer Reviewed) වෙබ් අඩවියට පිවිසීමෙන් එසේ කල හැක.

මේ සෙල්ලිපියේ අශෝක රජු තමන් යවන දේශයේ අම්ටියෝග, ටුලමායා, අන්ටෙකිනා, මාකා හා අලික්ශුන්ඩලා යන රජවරුන් හමුවීමටද, චෝල, පාන්ඩ්‍ය, තම්‍රපානියා, කාම්බෝජ, නභපක්ම්කි, නබාක, භෝජ, ආන්ද්‍ර හා පුලින්ද දේශයන්ටද ධර්මය පිලිබඳ පණිවිඩය රැගෙන දූත පිරිස් යැවූ බව ලියයි.  

මේ ලිපියේ සඳහන් අම්ටියෝග සිරියාව පාලනය කල ඇන්ටියෝකස් නම් ග්‍රීක රජු ලෙසත්, ටුලමායා ඊජිප්තුව පාලනය කල ටොලමි නම් ග්‍රීක රජු ලෙසත්, අන්ටෙකිනා මැසිඩෝනියාව පාලනය කල ඇන්ටිගෝනස් නම් ග්‍රීක රජු ලෙසත්, මාකා ලිබියාව  පාලනය කල මාගාස් නම් ග්‍රීක රජු ලෙසත් හා අලික්ශුන්ඩලා ග්‍රීසිය පාලනය කල ඇලෙක්සැන්ඩර් නම් ග්‍රීක රජු ලෙසත් ඉතිහාසඥයන් විසින් හඳුනාගෙන ඇත. මොවුහු මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජු මියයාමෙන් පසු කොටස්වලට කැඩීගිය ග්‍රීක අධිරාජ්‍යයේ රජවරු වූහ. සමකාලීන ග්‍රීක ලේඛනවල මේ රජවරුන් රජකම් කල වර්ෂ සඳහන්ව ඇති නිසා ඒ රාජ්‍යකාල සැසඳීමෙන් මේ දූත පිරිස් ධර්මදූත ගමන් ගිය කාලවකවානුව කුඩා වෙනස්කම් සහිතව විවිධ ඉතිහාසඥයන් විසින් ක්‍රි. පූ. 250 ත් , ක්‍රි. පූ. 255 ත් (ක්‍රි පූ 3 වෙනි සියවස)  අතර කාලයකට සසඳා ඇත.

මේ දූත පිරිස් ඉන්දියාවෙන් යැවූ කාලය ඒ ඒ ග්‍රීක රජවරුන් රජකම්කල කාල වකවානු අනුව මාගේ කෘතියේ Finding Sinhabahu 28 වනි පිටුවේ වගුවකින් මෙසේ සඳහන්කර ඇත. මාගේ නිගමනය වූයේ මේ ධර්මදූත මෙහෙවරන් සිදුවූයේ ක්‍රි පූ 250-240 වැනි කාලවකවානුවක බවයි.

මේ 13 වෙනි සෙල්ලිපියේ ඇති වැදගත්ම සටහන නම් අශෝක රජුගේ දූත පිරිස්  “තම්‍රපානියා”  නම් දේශයකටද ඒ වකවානුවේදීම ගිය බවයි. ලංකාවට මිහිඳු මහරහතන්වහන්සේ වැඩි වර්ෂය ලෙස මහාවංශය, දීපවංශය හා නිකාය සංග්‍රහය ග්‍රන්ථයන්හි සඳහන්වන්නේ ක්‍රි.පූ 308 යි (බුද්ධ වර්ෂ 236). එනම් අශෝක රජුගේ 13 වෙනි සෙල්ලිපියේ සඳහන්වන ඔහු ධර්මදූත පිරිස් යැවූ වර්ෂ හා අපේ වංශකථාවල සඳහන් වසර අතර අවුරුදු  40-50 ක පමණ කුඩා කාල වෙනසක් ඇත. එනිසා අපට මේ සරල නිගමනයට එලඹිය හැක. එනම් “ලංකාවේ වංශකථාවල සඳහන්වන අන්දමට මිහිදු මහරහතන් වහන්සේ ලංකාවට වැඩියේ යැයි සඳහන්වන ක්‍රි. පූ. 3 වෙනි සියවසේදී පමණ අශෝක අධිරාජයා “තම්‍රපානියා” නම් දේශයකට ධර්මදූත පිරිසක් යැවීය යන්නයි.”

ඊලඟට වැදගත්වන්නේ 13 වෙනි සෙල්ලිපියේ සඳහන් “තම්‍රපානියා”  ලංකාවද යන්න විමසීමයි.

මේ සඳහා අවශ්‍ය මඟපෙන්වීම ලැබෙන්නේ අශෝක අධිරාජයාගේ මුත්තණුවන්වූ චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය රජුගේ රාජසභාවේ සේවය කල ග්‍රීක ජාතික තානාපතිවරයෙකුවූ මෙගස්තනීස්ගේ “ඉන්ඩිකා” නම් ග්‍රන්ථයෙනි. මගධ මෞර්ය අධිරාජ්‍යයේ පාඨළීපුත්‍ර නගරයේ වැඩි කාලයක් විසූ ඔහු, ග්‍රීක භාෂාවෙන් ලියූ මේ පොතෙහි කොටස් ආචාර්ය ශ්වෝන්බෙක් විසින් එක්කල අතර, එය ජේ. ඩබ්. මැක්ක්‍රින්ඩල් විසින් 1877 දී ඉංග්‍රීසි භාෂාවට පරිවර්තන කලේය. මේ පරිවර්තනය  “Ancient India as described by Megasthenês and Arrian”  යැයි අන්තර් ජාලයේ ටයිප්කර ඕනෑම අයෙකුට බාගත හැක.

ඉතිහාසය හදාරන්නන් විසින් කියවිය යුතුම පොතක් වන පිටු 224 කින් යුක්ත මෙහි 169 සිට 172 පිටුව දක්වා ඇත්තේ තැප්‍රොබෑන් යැයි ග්‍රීකයන් හැඳින්වූ ලංකාව නම් දිවයින පිලිබඳ දීර්ඝ විස්තරයකි. අශෝක රජුගේ මුත්තණුවන්ගේ ලියැවුණුු මේ පොතේ සඳහන්වන ග්‍රීක උච්ඡාරණයට ලියැවුනු “තැප්‍රොබෑන්”  නම් මේ දිවයින අශෝක රජුගේ සෙල්ලිපිවල සඳහන් “තම්‍රපානියා” බවට කිසිම සැකයක් නැත. මේ පොතේ “චන්ද්‍රගුප්ත” හැඳින්වෙන්නේ “සන්ද්‍රකොට්ටා” ලෙසිනි.

එසේම මේ පොතේ 105 වෙනි පිටුවේ මිනිසුන් දෙවිකෙනෙකු මෙන් අදහන (Boutta) නම් අයෙකුගේ අනුගාමික දාර්ශණිකයන් එකල ඉන්දියාවේ විසූ බවත් සඳහන්වේ. අශෝක රජුගේ මුත්තණුුවන්ගේ කාලයේ ලියැවුණුු මේ පොතේ බුදුන් වහන්සේ ගැන ඇති මේ සඳහන, මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් මහතාගේ මහින්දාගමනය ගැන සැක උපදවන ප්‍රකාශයන් නිසා කුල්මත්වී සිටින, බුදුන් වහන්සේ ඉන්දියාවේ ඉපදීම අශෝක රජු විසින් ගොඩනගන ලද ප්‍රලාපයක් යැයි පවසන “මෙරට බුදුන්වාදීන්” ගේ  නොසතුටට හේතුවන කරුණක් වනු ඇත.

මේ සියළු කරුණු එක්කොට සළකනවිට ඉන්දියාවේ අශෝක රජු ක්‍රි. පූ 3 වෙනි සියවසේදී ලංකාවට ධර්මදූත පිරිසක් එවීය යන්න ගැන කිසිදු සැකයක් ඇතිවිය නොහැක.

මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් මහතා නොපැවසුවත් එතුමා මෙන්ම මහින්දාගමනය අමූලික අසත්‍යයක් හෝ නොවැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සලකන එතුමාගේ  පුරණාචාර්‍යවරුන් විටින් විට, වටින් ගොඩින් ලියූ තවත් කරුණක් ඇත. එනම් අශෝක රජු සියළු ආගම් වලට ගරු කලත්, බෞද්ධයෙකු නොවූ බවයි. වටහාගැනීමට පහසු අයුරින් පවසන්නේ නම් ඔහු වත්මන් පරම විඥානාර්ථවාදියෙකුට සමාන අයෙකු වූ බවයි.

මෙය යමෙකු බෞද්ධයෙකු වන්නේ කෙසේදැයි හරිහැටි නොදැන කරන ප්‍රකාශයකි. යමෙකුට බෞද්ධයෙකු වීමට ශුද්ධවූ ජලයෙන් සේදීමක්, ශුද්ධවූ නූලක් ගැටගැසීමක් හෝ චර්ම ඡේදනයක් වැනි විශේෂිතවූ ආගමික චාරිත්‍රයක් සිදුකිරීම අවශ්‍ය නොවේ. කිසිදු සැබෑ බෞද්ධයෙකු ඒ ඒ ආගම්වල මේ චාරිත්‍රයන් හෙලාදැකීමක් කිසිසේත් සිදුනොකලයුතු නමුත්, තමන් බෞද්ධයෙකු යැයි විශ්වාස කිරීම හෝ පැවසීම බෞද්ධයෙකුවීමට ඇති එකම අවශ්‍යතාවයයි. බෞද්ධයෙකු කිසියම් ආගමික කටයුත්තක් නොකලත් ඔහුගේ බෞද්ධ බව නැතිවී නොයයි. එසේම සැබෑ බෞද්ධයා අන් සියළු ආගම්වලට ගරුකරන අතර, අන් ආගම්වලට ගරු කිරීම හෝ උදව්කිරීම තුලින් බෞද්ධයෙකුගේ බෞද්ධ බව නැතිවී නොයයි. මේ සියළු අරුත්වලින් අශෝක රජු බෞද්ධයෙකු වෙයි.

කර්නාටක ප්‍රාන්තයෙහි මස්කි, බිහාර් ප්‍රාන්තයෙහි සාසාරාම් හා මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයෙහි රූපනාත් යන ස්ථානවල තිබී සොයාගෙන අශෝක රජුගේ කුඩා සෙල්ලිපි අංක 1 ලෙස නම් කරන ප්‍රාකෘත භාෂාවෙන්  ලියැවුනු සෙල්ලිපියේ තමා තමන් බුදුන්,දහම් හා සඟුන් සරණ ගිය “උපාසකයෙකු”  බව පවසයි. (“Puratattva: Inscriptions of Ashoka”) මෙයට අමතර තවත් සෙල්ලිපි රැසක තොරතුරු මගින්  අශෝක රජු බෞද්ධයෙකු වූ බව පැහැදිලි වූවත් මේ බව සනාථ කිරීමට තවත් සාක්ෂි අවශ්‍යද? 

මේ සියළු සාධක මත ක්‍රි පූ 3 වෙනි සියවසේදී ඉන්දියාවේ මගධ අධිරාජ්‍යයේ බෞද්ධ අධිරාජයාවූ අශෝක රජු  ලංකාවට බෞද්ධ ධර්මදූත පිරිසක් එවූ බව සනාථවේ.

මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් මහතා මිත්‍යාවක් හෝ මිත්‍යා කතන්දරයක් හෝ නොවැදගත් සිදුවීමක් හෝ යැයි පවසා, මහාවංශ කතුවරයාගේ ප්‍රබන්ධයක් යැයි සඳහන් කරන්නේ මහාවංශයෙන් පරිබාහිර ඓතිහාසික සාධක වලින් ඔප්පුවන මේ සත්‍යයයි.

මහින්දාගමනය විද්‍යාත්මක සත්‍යයකි..[මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරිට පිළිතුරක්] – පලමුකොටස

මහින්දාගමනය විද්‍යාත්මක සත්‍යයකි..[මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරිට පිළිතුරක්] – අවසන් කොටස

The post මහින්දාගමනය විද්‍යාත්මක සත්‍යයකි.. [දෙවන කොටස] appeared first on විවරණ.

මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් මහතාට අනුව මහාවංශයේ සඳහන්වන අන්දමට ධර්මාශෝක අධිරාජයාගේ පුතෙකුවූ මහින්ද නම් මහරහතන්වහන්සේ නමක්, උතුරු ඉන්දියාවේ සිට අහසින් මිස්සක පවුවට වැඩ, ඒ වනවිට ලංකාවේ රජකම්කල දේවානම්පියතිස්ස රජු බෞද්ධයෙකු කලපසු, ලංකාව බෞද්ධ රටක් වූයේ යැයි යන්න මිත්‍යාවකි. අද මහින්දාගමනය ලෙස හඳුන්වනු ලබන මේ සිදුවීම මිත්‍යා කතන්දරයෙකි. ඔහුට අනුව මේ කථාව පසුකලක ලංකාවේ බහුතර ජනතාව බෞද්ධයන්වූ පසු මහාවංශය රචනා කල හිමිනම විසින් හුදී ජනයාගේ පහන් සංවේගය පිණිස, තමන් සිංහල බෞද්ධයන් වීම සාධාරණීකරණය කිරීම පිනිස ගොඩනැගූ මිත්‍යා කතන්දරයකි.

මහින්දාගමනය සිදුවීද නැත්ද පිළිබඳව නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරි මහතා ප්‍රකාශකර ඇත්තේ විද්‍යාත්මක ඉතිහාසකරණය මත පදනම්ව සිදුකල මතයක් නොව, ඔහුගේ පුද්ගලික මතය බව මේ සිදුවීම පිළිබඳව අදාල ඉතිහාස සාධක විමසනවිට පැහැදිළිවේ.

කකුල් දෙකකුත්, අත් දෙකකුත්, කඳකුත්, හිසකුත් ඇති මිනිස් ලක්ෂණ ඇති සප්‍රානික ජීවියෙකුට අපි මිනිසෙකු යැයි කියමු. මේ මිනිසාගේ කකුලක් හෝ දෙකක් හෝ අතක් හෝ අත් දෙකක් නැති නිසා ඔහු සප්‍රානික වුවත් ඔහු මිනිසෙකු නොවේයැයි කීම වැරදිය. එසේම ඔහුගේ කඳ හෝ හිස නොමැතිනම් ඔහු සප්‍රානික වීමට නොහැකි නිසා ඔහුට අපට මියගිය මිනිසෙකු යැයි කීමට සිදුවේ. මේ අවස්ථාවේදී ඔහු සප්‍රානික මිනිසෙකු යැයි හෝ ඔහු මිනිසෙකු නොවේ යැයි පැවසීම වැරදිය. කකුල් දෙකකුත්, අත් දෙකකුත්, කඳකුත්, හිසකුත් ඇති නමුත් මිනිස් ලක්ෂණ නොමැති සප්‍රාණික අලියෙකුට  මිනිසෙකු යැයි කීමද වැරදිය

ඉතිහාස ප්‍රවෘත්ති පිලිබඳ විමසීම්වල හා විග්‍රහයන්ගේ අවසානයේදී එලඹිය හැකි නිගමනයන්ගේ ස්වභාවයද එයයි. ඉතිහාසයේ සිදුවීම් සිදුවී අවසානය. ඉතිහාසයේ යම් කරුනක් සම්බන්ධයෙන් සිදුවන්නට ඇත්තේ එක් දෙයකි. මේ ප්‍රස්තුත මාතෘකාවේද සිදුවන්නට ඇත්තේ එක් දෙයකි. එනම් ඉතිහාසයේදී මහින්දාමනය නම් සිදුවීමක් සිදුවන්නට හෝ නොවන්නට ඉඩ  ඇත.

මහාවංශයේ මේ සිදුවීම පිළිබඳව ඇති සියළු කරුණු පසෙකට දැමූවත් මේ  සම්බන්ධයෙන් සියළු ඓතිහාසික සාධක මත ඔප්පු කලහැකි දෙයක් ඇත. එනම්

“..ඉන්දියාවේ පැවති මගධ අධිරාජ්‍යයේ මෞර්ය වංශයේ තුන්වෙනි රජු දවස, ඒ අධිරාජ්‍යයේ මඟපෙන්වීම මත ලංකාවට පැමිණි බෞද්ධ ධර්මදූත පිරිසක් එකල ලංකාවේ විසූ ප්‍රධානම රජු හා ඔහුගේ සහපිරිවර බෞද්ධයන් බවට පත්කල පසු, ඔවුන්ගේ අනුග්‍රහයෙන් ලංකාව තුල සීග්‍රයෙන් බුදුදහම ව්‍යාප්තවී එය සිංහලයන්ගේ ප්‍රධානම දහම විය..” යන්නයි.

මේ සිදුවීමට පසුකාලීනව “මහින්දාගමනය”  යැයි නමක්  තැබිණි. මේ නමේ නිරවද්‍යභාවය කෙසේ වෙතත් ඉහත කී වාක්‍යය අදට හෙලිදරව්වී තිබෙන ඓතිහාසික සාධක මත විද්‍යාත්මකව මැනවින් ඔප්පුකිරීම මේ ලිපි පෙලේ පරමාර්ථයයි.

ලංකාවට පැමිණි දූත පිරිසේ නායක හිමියන්ගේ නම මහින්ද නොවීම නිසා හෝ මේ මහින්ද නම් බෞද්ධ හික්ෂූන්වහන්සේ ධර්මාශෝක රජුගේ පුතෙකු නොවීම නිසා හෝ ඒ පිරිස ලංකාවට පැමිණියේ ඍධි බලයෙන් අහසින් නොවීම නිසා හෝ ඔවුන් වැඩියේ මිස්සක පව්වට නොවීම නිසා හෝ ඔවුන් පැමිණෙන විට ලංකාවේ රජු මුව දඩයමේ නොගොස් සිටීම නිසා හෝ ඉහත වාක්‍යයේ හරය වෙනස් නොවේ. එසේ පවසන්නා කකුල් අතපය නැති නිසා මිනිසා මිනිසෙකු නොවේයැයි තර්ක කරන අයෙකුට සමානය.

මේ මාතෘකාව පමණක් නොව මහාවංශයේ විජයාවතරණය හා බැඳුණු ප්‍රවෘත්ති, පණ්ඩුකාභය පුරාවෘත්තය, ලංකාවට දන්ත ධාතුව ගෙන ඒමේ පුවත විද්‍යාත්මක ඓතිහාසික සාධක මත ඔප්පුකිරීම මා විසින් 2019 වසරේ ලියා පලකරන ලද “Finding Sinhabahu” නම් කෘතියේ සවිස්තරාත්මකව ලියා ඇත. මේ දක්වා ලංකාවේ හා ඉන්දියාවේ පළවී ඇති සෙල්ලිපි වල මුල් කියැවීම්, තඹපත්, ඓතිහාසික ග්‍රන්ථ, ජාන විද්‍යාත්මක කරුණු පමණක් නොව ඒ ඒ ස්ථාන වලට මා ගොස් සොයාගත් කරුණු මේ ඓතිහාසික සාධක විග්‍රහයට මා ඇතුළුකොට ඇත. මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් මැතිතුමාද ඔහුගේ වීඩියෝවේ 41 වෙනි විනාඩියේදී මාගේ මේ පොත  පිළිබඳව කෙටි සඳහනක් කරයි.

මේ පොත 2020 වසරේ රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන උළලේදී හොඳම පර්යේෂණ ග්‍රන්ථය ලෙස නිර්දේශිතව සම්මාන ලැබූ බව නිරහංකාර ලෙස මෙහි සඳහන් කරන්නේ, ඒ සම්මානය පිරිනැමීමට පෙර ඉතිහාස ගවේශණ පිළිබඳ විෂය ප්‍රවීනයන් මාගේ කෘතියෙහි ඇති කරුණුවල විද්‍යාත්මකබව විමසීමට විසින් ලක්කල බව මා හොඳින් දන්නා නිසාය. වෘත්තියෙන් වෛද්‍යවරයෙකු වන මම ඉතිහාස විෂය පිළිබඳව සම්මත ඉගැනීමක් හෝ පුහුණුවක් ලබා නැතිමුත්, ඉතිහාසය හා විද්‍යාත්මක ඉතිහාසකරනය පිලිබඳව බොහෝ පතපොත කියවීමෙන් පසුව ස්වෝත්සාහයෙන් ලබාගත් දැනුම තුලින් හැකිතාක් නිරවද්‍ය ලෙස හා අවංකව ඉතිහාස පුවත් අධ්‍යයනයේ හා ලිවීමේ නිරතවන්නෙක්මි. මා එසේ නිර්භයව ඒ කාර්යයේ නිරතවන්නේ අද ලංකාවේ ඉතිහාසය සොයාගැනීමට මුල්වූ බොහෝ දෙනෙකු මා මෙන්ම ඉතිහාස විෂය පිළිබඳව සම්මුති ඉගැනීමක් හෝ පුහුණුවක් ලබා නැති අයවූ බව දන්නා නිසාය. ලාංකික පුරාවිද්‍යාවේ හා ඉතිහාසයේ පෙර ගමන්කරුවන්වූ එච්. සී. පී බෙල්, ඩබ්ලිව් කොඩ්‍රිංග්ටන්, සර් එමර්සන් ටෙනන්ට්, සී ටර්නර්, පෝල් ඊ පීරිස් රාජ්‍ය සිවිල් සේවකයන් වූ අතර, හෙන්රි පාකර් ඉංජිනේරුවෙකු විය. සී. ඩබ්ලිව් නිකොලස් මහතා විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ඉවතට වැටී වනසත්ව දෙපාර්තමේන්තුවේ සේවය කල අයෙකු විය. ඊ. එල්. බ්‍රෝහියර් මිනුම්දෝරුවෙකු විය. ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාවේ හා ඉතිහාස ගවේශනයේ පියා ලෙස සැලකෙන සෙනරත් පරනවිතාන මහතාද විශ්වවිද්‍යාලයකින් මූලික උපාධියක් ලැබූවෙකු නොවීය. මේ  ඉතිහාස විෂය පිළිබඳව සම්මුති ඉගැනීමක් හෝ පුහුණුවක් නොලැබූවන් නොවන්නට අද අප දන්නා ඉතිහාසයේ බොහෝදේ අප නොදැනගැනීමට ඉඩ තිබිණි.

මා මේ දීර්ඝ විස්තරය කලේ ඉතිහාස විෂය පිළිබඳව සම්මත ඉගැනීමක් හෝ පුහුණුවක් නොලැබීම පිළිබඳව මා තුල ඇති හීනමානයක් නිසා නොව, පුරාවිද්‍යාත්මක නොවන නව ඓතිහාසික විමසීම්  හා නව සොයාගැනීම් ලංකාවේ ඉතිහාසය පිළිබඳ විද්‍යාර්ථීන් අතින් නොසිදුවෙන, නොලියවෙන මෙවන් යුගයක, ස්වෝත්සාහයෙන් හෝ ඉගෙන ඉතිහාස ගවේශනයන්හි විද්‍යාත්මකව නියැලීමට අන් අය  පෙළඹවීමටයි. අද ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ගවේෂණ සිදුවූවත් නව ඉතිහාස පර්යේෂණ හා සොයාගැනීම් සිදුවන්නේ අල්ප ලෙසය.  

මහාවංශය විචාරාත්මකව නොකියවා, එහි ඇති කරුණු පිළිබඳව නිසි ගවේශනයන් නොකොට එහි ඇති කරුණු ගැන මත පලකිරීම විද්‍යාර්ථියකු විසින් නොකොට යුතුය.  මහාවංශයට බැටදෙන බොහෝ අය වරදවා වටහාගෙන නැවත නැවත පවසන කරුණක් ඇත. එනම් එය 5 වෙනි සියවසේදී මහානාම හිමියන් විසින් ලියූ නිසා එහි ක්‍රි. පූ. යුග පිළිබඳව එනම් එය ලියා වසර 800 කට පෙර සිදුවූ කරුණු ගැන ඇති විස්තර නිරවද්‍ය නොවන බවයි.

පොතක් කියවීමට පෙර අප එහි පෙරවදන කියවිය යුතුය.  මහාවංශයේ මුල් භාගය 5 වෙනි සියවසේදී ලියූ මහානාම හිමිපාණෝ එහි පෙරවදනේ මෙසේ ලියයි.

“..මේ මහාවංශය පෝරාණයන් විසින් කරන ලද නමුත් එය ඇතැම් තැනක අධික විස්තර සහිතවද, ඇතැම් තැනක අතිශයින් සංක්ෂිප්තවද, බොහෝ පුනරුක්ත දෝෂ සහිතවද, කරන ලදී. එම දොස්වලින් තොරවූ, පහසුවෙන් තේරුම් ගතහැකිවූ, ප්‍රසාදය හා සංවේගයද උපදවන, ශෘතිමය වශයෙන්ද ආචාර්ය පරම්පරාවෙන් පැවත එන මෙය ප්‍රසාදය උපදවන තැන්වලදී ප්‍රසාදයද, සංවේගය උපදවන තැන්වලදී සංවේගයද උපදවමින් පවසන්න..” (මහාවංශය පළමුවෙනි හා දෙවෙනි ගාථා)

මේ අනුව 5 වෙනි ශතවර්ෂයේදී මහානාම හිමියන් විසින් කරන ලද්දේ එතෙක් පැවති මහාවංශය උනන්දුවෙන් අසා සිටිය හැකි අයුරින් අද ව්‍යවහාර භාෂාවෙන් පවසන පරිදි  “සංස්කරණය” කිරිම පමණි. මහානාම හිමියන් මහාවංශයේ කතුවරයා බවත්, එනිසා 5 වෙනි සියවසේදී හදිසියේ පහලවූ  බවත් පැවසීම ඉතිහාසය ගැන නොදන්නා අයෙකු මිස විද්‍යාර්ථියෙකු විසින් නොකල යුතුය. මහාවංශය එයට වඩා පැරණි ග්‍රන්ථ එක්කොට සංස්කරනය කර ලිවූවක් මිස, මහානාම හිමියන් විසින් හදිසියේ 5 වෙනි සියවසේ ලියූවක් නොවේ.

ඇත්ත වශයෙන්ම මහාවංශ සංස්කරණ එකක් නොව කිහිපයක් ලංකාවේ පැවතිණි. මෙයින් කම්පුචියාවේ තිබී සොයාගන්නා ලද මොග්ගල්ලාන හිමියන් 8 වෙනි සියවසේදී කරන ලද සංස්කරණයේ අවසාන පරිච්ඡේදයේ ඇති මේ ප්‍රකාශය තමන් පෙනී සිටින මතය කිසිම නව සාධකයක් මත වෙනස් නොකිරීමට සූදානම් උගතුන්ට මනා පාඩමකි.

“..බුද්ධවංශයද, මහාවංශයද, ථූපවංශයද, අප්‍රකට තොරතුරුද ගලපා පිඬුකොට අර්ථයෙන්ද, යුක්තියෙන්ද, ගොතා කළ මෙහි අකටයුත්තක් හෝ නොගැලපෙන්නක් වේ නම් පූර්වාපර සන්ධි ගලපා, නැවත නැවත විමසා නුවණැතන් මෙය ගතයුතුය. දොස් සහිතව නොගත යුතුය..” (පි 514 – මහා වංශය පළමු වෙලුම- බෞද්ධ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය)

අටවෙනි සියවසේ විසූ මොග්ගල්ලාන හිමියන් තමන් ඉදිරිපත් කරන කරුණු පවා වැරදි නම් ඒවා පිළිනොගන්නා ලෙස කියවන්නන්ට පැවසීම, ඒ  යුගයේ උගත් සිංහල බෞද්ධයන්ට තිබූ ශික්ෂණය හා තම මතයට පවා නොඇලුනු ස්වභාවය මැනවින් පිලිබිඹු කරයි. නව සාක්ෂි සාධක සහිතව පෙන්වා දුනහොත් තමන් මහින්දාගමනය ගැන දැනට දරන මතය වෙනස් කිරීමට සූදානම් බව මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරි මැතිතුමා මීට දින කිහිපයකට පෙර නිකුත්කල පුද්ගලික වීඩියෝවක කියයි. මහින්දාගමනයේ සැබෑ සාධක “පූර්වාපර සන්ධි ගලපා” ඉදිරි ලිපිවලින් සිදුකලවිට එතුමාට තමන් ගැන දරන මතය වෙනස්කිරීමට සිදුවන බව නිසැකය. 

මහින්දාගමනය විද්‍යාත්මක සත්‍යයකි..[මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරිට පිළිතුරක්] – දෙවන කොටස

මහින්දාගමනය විද්‍යාත්මක සත්‍යයකි..[මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරිට පිළිතුරක්] – අවසන් කොටස

The post මහින්දාගමනය විද්‍යාත්මක සත්‍යයකි.. [පලමුකොටස] appeared first on විවරණ.

පහත පලවන්නේ ආචාර්ය අමීන් අලි Colombo Telegraph වෙබ් අඩවියට සැපයූ ලිපියක Ai පරිවර්තනයකි. සංස්කරණය ‘විවරණ’ විසිනි.

2019 අප්‍රේල් 21 පාස්කු ඉරිදා සංහාරයෙන් සති තුනකට පසු, මෙම තීරු ලිපි රචකයා විසින් රචිත කොටස් තුනකින් යුත් ලිපියක් ‘Anatomy of an Islamist Infamy’ (ඉස්ලාමීය අපකීර්තියක ව්‍යුහ විච්ඡේදනය) යන මැයෙන් මෙම සඟරාවේ පළ විය. 2019 මැයි 5 වන දින පළ වූ එහි පළමු කොටසින්, ජේ. ආර්. ගේ විවෘත ආර්ථිකය පිළිබඳ අදහස් කිහිපයක් දැක්වීමෙන් අනතුරුව පහත සඳහන් කරුණු ප්‍රකාශ කර තිබුණි:

මෙම ද්වි-මාර්ගික ආර්ථික ක්‍රියාවලියේ නොසිතූ ප්‍රතිඵලය වූයේ වහාබි/සලාෆි මූලධර්මවාදයට මෙරටට ඇතුළු වීමට පුළුල් ලෙස දොරටු විවර වීමයි. මෙරට මුස්ලිම් ස්ත්‍රී පුරුෂ ඇඳුම් පැලඳුම් සහ බාහිර පෙනුමේ පැහැදිලි වෙනසක් දැකගත හැකි වූයේ 1980 ගණන්වල සිට වන අතර, විචිත්‍රවත් මෝස්තරවලින් යුත් පල්ලි සහ මද්‍රසා පාසල්වල සීඝ්‍ර ව්‍යාප්තියක් මෙන්ම ඉස්ලාමීය ආගමික චාරිත්‍ර ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රදර්ශනය කිරීමක් ද එම වකවානුවේ සිට දැකගත හැකි විය. ඇඳුම් පැලඳුම් අරාබිකරණය වීම හරහා ශ්‍රී ලංකාවේ මුස්ලිම් අනන්‍යතාවයට සම්පූර්ණයෙන්ම නොසිතූ ලෙස නව බාහිර ලක්ෂණයක් එක් වූ අතර, ශබ්ද විකාශන යන්ත්‍ර හරහා යාඥාව සඳහා කැඳවීම වැනි ආගමික චාරිත්‍ර ප්‍රසිද්ධියේ සිදු කිරීම සෙසු ජන කොටස් අතර යම් මැසිවිලි සහ නොසන්සුන්තාවන් නිර්මාණය කිරීමට පටන් ගෙන තිබුණි. මුස්ලිම් නායකත්වය මෙම වෙනස්කම් පිළිබඳව එතරම් අවධානයක් යොමු නොකළ අතර, ඔවුන් පසුවූයේ එම යථාර්ථය පිළිගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරන තත්ත්වයක ය.

පාස්කු ඉරිදා සංහාරයට වසරකට පෙර, එනම් 2018 අප්‍රේල් 22 වන දින, නැගෙනහිර පළාතේ ත්‍රිකුණාමලයේ පිහිටි ෂන්මුගා හින්දු කාන්තා විද්‍යාලයේ මුස්ලිම් ගුරුවරියන් පස් දෙනෙකු සිය විදුහල්පතිවරියට දැනුම් දුන්නේ, මින් ඉදිරියට ඔවුන් පාසලට පැමිණෙන්නේ මුස්ලිම් ඇඳුමෙන් හෙවත් අබායාවෙන් (abaya) පමණක් බවයි. (මෙම විද්‍යාලය තංගම්මා ෂන්මුගම් පිල්ලෙයි විසින් තම ස්වාමිපුරුෂයා සිහිවීම පිණිස 1923 දී ආරම්භ කරන ලදුව, 1996 දී රජයේ ආයතනයක් බවට පත් වූවකි). මෙය විවිධ ජාතීන්ට අයත් දෙමාපිය කණ්ඩායම් අතර විරෝධතා සහ ප්‍රති-විරෝධතා ඇතිවීමට හේතු වූ අතර, අවසානයේ මෙම ගැටලුව අධිකරණය දක්වා ගියේය. එහිදී මානව හිමිකම් පදනම් කරගනිමින් අදාළ ගුරුවරියන් එම නඩුවෙන් ජයග්‍රහණය කළහ.

ඉන් ටික කලකට පසු, මෙම තීරු ලිපි රචකයා දේශීය පුවත්පතක් හරහා අදහස් දක්වමින් ප්‍රකාශ කළේ, ආයතනවලට ද ඔවුන්ගේම වූ අයිතිවාසිකම් ඇති බවත්, එම ආයතනවල සේවය කරන කාර්ය මණ්ඩලය විසින් ඔවුන්ගේ නීතිරීති සහ සම්මතයන් පිළිගෙන ඒවාට ගරු කරනු ඇතැයි එම ආයතන අපේක්ෂා කරන බවත්ය. දැන්, එම පළාතේම පිහිටි කල්මුණේ මූලික රෝහල තුළ ද මුස්ලිම් ඇඳුම් පැලඳුම් ක්‍රමය ගැටලුවක් බවට පත්ව ඇත. ඊට හේතුව, රෝහල් පරිපාලනය විසින් කාර්ය මණ්ඩලයට අබායාවෙන් සැරසී සේවයට පැමිණීම තහනම් කර තිබීමයි. මුස්ලිම් දේශපාලඥයින් සහ ඔවුන්ගේ ආධාරකරුවෝ ඊට දැඩි සේ විරෝධය පළ කරමින්, පරිපාලනයේ එම තීරණය අවලංගු කරන ලෙස රජයෙන් ඉල්ලා සිටිති.

මෙම දේශපාලඥයින් තර්ක කරන්නේ අබායාව මගින් මුහුණ ආවරණය නොවන බැවින්, මුස්ලිම් වෛද්‍යවරියන්, හෙදියන් සහ අනෙකුත් නිලධාරිනියන්ගෙන් අපේක්ෂිත රාජකාරි ඉටු කිරීමට එය බාධාවක් නොවන බවයි. කෙසේ වෙතත්, මානව හිමිකම් තර්කය මත පදනම් වූ විට, දිනෙක කාන්තාවක් දෑස් පෙනෙන කුඩා විවරයක් පමණක් ඉතිරි කර මුහුණ ද ඇතුළුව සම්පූර්ණයෙන්ම කළු පැහැති ඇඳුමකින් ආවරණය වී සේවයට පැමිණීම වැළැක්වීමට ඇති බාධාව කුමක්ද? මෙම මතභේදාත්මක ඇඳුම් පැලඳුම් ක්‍රමය බහු-සංස්කෘතික රටවල් කිහිපයකටම රිංගමින් පවතින අතර, එය අනවශ්‍ය කරදර සහ ගැටුම් අවුලුවමින් තිබේ.

බෞද්ධ ශ්‍රී ලංකාව තුළ වසර දහසකට වැඩි කාලයක් මුස්ලිම්වරුන්ට තම ඇඳුම් පැළඳුම් විලාසය පිළිබඳව කිසිදු ගැටලුවක් නොවූ අතර, එය සෙසු ජන කොටස්වලට අයත් සාමාජිකයන්ගේ ඇඳුම් පැළඳුම්වලින් එතරම් වෙනස් වූවක් ද නොවීය. එමෙන්ම සියලුම දේශීය ප්‍රජාවන් අතර නොබිඳුණු සමාජ සහජීවනයක් ද පැවතුණි. දේශීයව වියන ලද සෝමන්, කම්බා හෝ චේලය සහ කාන්තාවන් සඳහා වූ ආනයනික සාරිය මෙන්ම, පිරිමින් සඳහා වූ සරම සහ වේට්ටිය මෙම රටේ සංස්කෘතික පරිසරයට මනාව ගැළපුණු අතර, එය මෙරට ජීවත් වූ ප්‍රජාවන් අතර පැවති සමාජ සහජීවනයට ද කිසිදු බාධාවක් ඇති කළේ නැත.

වඩාත් වැදගත් කරුණ නම්, ඕනෑම රටක ඕනෑම ප්‍රජාවක් අඳින ඇඳුමක් සඳහා වන මූලික නිර්ණායකයක් වන, නිවර්තන කලාපීය ශ්‍රී ලංකාවේ දේශගුණික තත්ත්වයට ද මෙම ඇඳුම් පැළඳුම් උචිත වීමයි. මුස්ලිම් කාන්තාවෝ තමන් හැඳ සිටි ඇඳුමේ එක් කෙළවරකින් තම හිස ආවරණය කර ගත් අතර, උණුසුම් සහ ආර්ද්‍රතාවය සහිත මාසවලදී එම ඇඳුම මගින් ඔවුන්ට මනා සිසිල් සුවපහසුවක් ද ලබා දුන්නේය.

කෙසේ වෙතත්, තබ්ලිගි ජමාත් (Tablighi Jamaat) සංවිධානයේ බලපෑම හේතුවෙන් 1950 ගණන්වල සිට පිරිමින්ගේ ද, වහාබි දෘෂ්ටිවාදයේ ආක්‍රමණය හේතුවෙන් 1980 ගණන්වලින් පසුව කාන්තාවන්ගේ ද ඇඳුම් පැළඳුම් රටාව වෙනස් වීමට පටන් ගත්තේය. එම කාලවකවානුවේදී, විශ්වවිද්‍යාල තුළ සිටි රැවුල වවාගත් මුස්ලිම් ශිෂ්‍යයන්, ආගමික ඇඳුම් නියාමකයන් ලෙස ක්‍රියා කරමින්, අබායාව නොඇඳීම හේතුවෙන් තම සමකාලීන මුස්ලිම් ශිෂ්‍යාවන්ට හිරිහැර කළ බවට පැමිණිලි ද වාර්තා විය. ඇඳුම යනු කෙනෙකුගේ ආගමික භක්තිය මනින මිනුම් දණ්ඩක් ද?

මුස්ලිම්වරුන්ගේ වෙනස් වන ඇඳුම් පැළඳුම් විලාසය සහ අරාබි සංස්කෘතික සම්මතයන් අනුකරණය කිරීම, දේශීය මුස්ලිම් නායකයින්ගේ අවධානයට ලක් නොවූ තවත් අවාසනාවන්ත වර්ධනයකට හේතු විය. සමාජ විද්‍යාත්මකව පැවසුවහොත්, මුස්ලිම් ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයේම මෙම අභියෝගාත්මක ඇඳුම් පැළඳුම් විලාසය, සෙසු වාර්ගික-සංස්කෘතික ප්‍රජාවන්ගෙන් මුස්ලිම් ප්‍රජාව දුරස් කිරීමේ නොසිතූ ප්‍රතිඵලයකට හේතු විය. එය ස්වයං-හුදෙකලා වීමක් (self-alienation) කරා යන ප්‍රවණතාවයක් නිර්මාණය කළ අතර, දේශීය මාධ්‍යවේදියෙකු සමඟ පැවති සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී ද මා මෙම කරුණ අවධාරණය කළෙමි. මෙය වෙනත් බහු-සංස්කෘතික සමාජයන් තුළ ද සිදුවෙමින් පවතින තත්ත්වයකි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, පෙර පැවති සමාජ සහජීවනය දුර්වල වීමට පටන් ගත් අතර, මුස්ලිම්වරුන් සහ අනෙකුත් ප්‍රජාවන් අතර සමාජ දුරස්ථභාවය ක්‍රමයෙන් පුළුල් වීමට පටන් ගත්තේය.

මෙම ස්වයං-හුදෙකලා වීම, මුස්ලිම් අනන්‍යතා දේශපාලනයේ නැගී සිටීමට වේදිකාව සකසා දුන්නේය. ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොංග්‍රසය (SLMC) සහ එයින් කැඩී ගිය සමස්ත ලංකා මහජන කොංග්‍රසය (ACMC) යනු, තම ඡන්ද බැංකු තර කර ගැනීම සඳහා මෙම හුදෙකලා වීම මැනවින් ගසාකන ලද දේශපාලන පක්ෂ වේ. මුල්ලාහ්වරුන් මෙම පක්ෂ වටා රොක් වූ අතර, මුස්ලිම් සංස්කෘතික ගැටලු මුස්ලිම් දේශපාලන ව්‍යාපාරවල ප්‍රධාන තේමාව බවට පත් වීමට පටන් ගත්තේය. වර්තමානයේදී, කලකිරීමට පත් දේශපාලන විපක්ෂයක් විසින් පාලක රජය අස්ථාවර කිරීම සඳහා ජාතිවාදී ආතතීන් අවුලුවාලිය හැකි ගැටලු ද ඇතුළුව පවතින ඕනෑම ක්‍රමයක් ගසාකෑමට දැඩි උත්සාහයක නිරත වන විට, අබායාව සම්බන්ධයෙන් ඇති වී තිබෙන මෙම ආන්දෝලනය මුස්ලිම් දේශපාලඥයින්ගේ පාර්ශ්වයෙන් ඊට ලැබුණු කදිම අතිරේක වාසියකි.

කෙසේ වෙතත්, මෙම අනන්‍යතා දේශපාලනයේ පවතින එක් උත්ප්‍රාසාත්මක කරුණක් වන්නේ, මෙම දේශපාලඥයින් අබායාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමට සූදානම් වුවද, පුරුෂ මූලික මුස්ලිම් විවාහ සහ දික්කසාද නීතිය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම කෙරෙහි ඔවුන් එතරම් කැපවීමක් පෙන්නුම් නොකිරීමයි.

ආසියාවේ හෝ වේවා, වෙනත් ඕනෑම තැනක හෝ වේවා, කිසිදු මුස්ලිම් සුළුතර ප්‍රජාවක් බෞද්ධ ශ්‍රී ලංකාව තුළ මෙන් වසර දහසකට (සහස්‍රයකට) වැඩි කාලයක් පුරා මෙතරම් සාමකාමී, උදාර සහ ආගන්තුක සත්කාරශීලී පරිසරයක් භුක්ති විඳ නොමැති බව ඉතිහාසයේ අභියෝගයට ලක් කළ නොහැකි සත්‍යයකි. රෙදි කැබැල්ලක් මුල් කරගත් දේශපාලනයට මෙම අභිමානවත් ඉතිහාසය කෙලෙසීමට ඉඩ නොදෙමු.

The post අබායාව සහ මුස්ලිම් අනන්‍යතා දේශපාලනය.. appeared first on විවරණ.

නීතිඥ සංගමය හා සාකච්ඡාවේදී ජනාධිපතිවරයා  කියනවා විධායක බලය හෝ ඔවුන් සතුව තිබෙන වෙනත් බලයක් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් ඔබ්බට පාවිච්චි කරන්නේ නැහැ කියලා. ජනාධිපතිවෙලා ලබන සැප්තැම්බර් 22 වෙනිදාට අවුරුදු දෙකක් සම්පූර්ණ වෙද්දීත් එහෙනම් අහවල් එකකටද ඒක තියාගෙන ඉන්නේ?

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කිරීමේ සටන් පාඨය පළමු වරට අලෙවි කළේ 1994 දී. එම ජනාධිපති මැතිවරණය අතරතුරදී විධායක ජනාධිපතිධූරය අවසන් කරන බවට චන්ද්‍රිකාගෙන් ලිඛිත පොරොන්දුවක් ලබාගත්තා. එසේ ලබාගනිමින් සිය අපේක්ෂකයා වූ නිහාල් ගලප්පත්ති ජනපති සටනින් ඉවත් කර ගත්තා.  

 2022 මාලිමා මැතිවරණ ප්‍රකාශනයේත් එය එක් පොරොන්දුවක්. “විධායක බලතල අහෝසි කර නාමික ජනාධිපතිවරයෙක් සහ විධායක අගමැතිවරයෙක් සහිත නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ගෙනෙනවා” කියන එකට තමයි ජනවරම තිබෙන්නේ.

ජනවරමට යටත්ව වැඩ කරනවානම් පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකේ බලය ලබාගෙන ඒ හයිය විධායකය අහෝසි කරන්නත් යොදාගන්න පුළුවන්නේ. එසේ නොකර දශක තුනකටත් වඩා පැරණි ඡන්ද පොරොන්දුව ඉටු කිරීමේ ස්වර්ණමය අවස්ථාව මාලිමාවට මග පෙන්නන ජවිපෙ අහිමි කිරීම රටේම අවාසනාවක්.

සත්‍යය තිබෙන්නේ කියන දේ නෙමේ. නොකියන දේ. 1978 දී විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය ලංකාවට හඳුන්වා දුන්නේ ජේආර් ජයවර්ධන. ගම හා නගරය අතර තිබෙන ආර්ථික විෂමතාවය අහෝසි කරන්න තමයි මේ ජනපති ක්‍රමය ගෙනාවේ  කියලා ජේ ආර් ජයවර්ධන හිටපු ජනාධිපතිවරයා කිව්වලු.

නමුත් විධායක ජනාධිපති ක්‍රමයට අවුරුදු 48 ක් ගතවෙලා ඒ විෂමතාවය තවම අහෝසිවෙලාත් නැතිලු. මෙහෙම කියන්නේ දීප්ති කුමාර ගුණරත්න. සමබිම පක්ෂයේ නායකයා මේ ප්‍රකාශය කළේ නාරද බක්මීවැව මාධ්‍යවේදියා මෙහෙයවන වැඩ සටහනකදී.

ගම හා නගරය අතර තිබෙන ආර්ථික විෂමතාව අහෝසි කරන්න බැරි වුණත් වර්ජකයන් 40,000 ක් ගෙදර යවන්න, සොත්ති උපාලිලා, අග්ගොන චන්දරේලා, තට්ට සෝමෙලා. ගෝණවල සුනිල්ලා රජකරවන්න ඒ විධායක බලයට පුළුවන් වුණා.

ජේ ආර් කිව්වා වගේම බැරි වුණේ ගෑණියෙක් මිනිහෙක් කරන්නත්, මිනිහෙක් ගෑණියෙක් කරන්නත් විතරයි. ඒනිසා එදා මෙදාතුර විධායක බලයේ රහ ඒක විඳින එකා දන්නවා.

ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය වෙනුවෙන් අවදානමක් ගන්න සූදානම් කියලා දිසානායක ජනාධීපතිවරයා බොහොම හැගීම්බරව කියනවා. “තමන්ගේ ආරක්ෂාවට වගකියන බුද්ධි අංශ සාමාජිකයන්ට විරුද්ධව පාස්කු පරීක්ෂණය දියත් කරලා තිබෙන්නේ. ඒ නිසා මතු වී තිබෙන අවදානම රටේ ජනතාව වෙනුවෙන් ගන්න සුදානම්” යි කියලාත් ජනාධිපතිවරයා උදාහරණ ලෙස පෙන්වනවා.

නමුත් මේ පරීක්ෂණයේදී චූදිතයන් බවට පත්වන්නේ රාජපක්ෂ – මෛත්‍රීවාදී බුද්ධි අංශ සාමාජිකයන් මිස සමස්ත බුද්ධි අංශය නොවන  බුද්ධි අංශයේ නොසිටින ඇත්තකුට පවා තේරෙනවා

උතුරේ සිදුවුනු යුද අපරාධ සොයන්න,  IMF ලෝක බැංකු නියෝග නොතකා ජනතාවට සහන දෙන්න, බදුබර අඩුකරන්න, ඉංදියාව එක්ක ගහපු රහස් ගිවිසුම් අහෝසි කරන්න පාස්කු විමර්ෂණය කරනවා වගේ  ජනතාව වෙනුවෙන් ජීවිත අවදානමක් අරගන්නත් ජනාධීපතිවරයාට  පුළුවන්නේ.

පුටුවෙන් බැහැලා යන්නත් බලාගෙන එහෙව් තීන්දුවක් ගනීවිද?  එහෙනම් කළු කපුටා සුදුවෙලා, මෝල් ගහේ විතරක් නෙවයි නෙලුම් කුලුනෙත් දළු ඒවි.

 “චෝදනා 23,000යි, සාක්ෂිකරුවන් 3,000යි. මේ නඩුව කවුද ඇවිල්ලා ආයේ අහන්නේ? කවදද යුක්තිය දෙන්නේ මිනිස්සුන්ට? “

වින්දිතයන්ට යුක්තිය ලබාදීම වෙනුවෙන් ජනාධිපතිවරයා මෙතරම් සංවේදීවීම අගය කළයුතුයි. නමුත් බටලන්දේ, මාතලේ සමූහ මිනීවලේ වින්දිතයන්ට, වසරක් පාසා සමරණ තම සදාදරණීය නායකයා ඇතුළු 60,000 ක යුක්තිය වෙනුවෙන් වසර දෙකක් බලයේ සිටියදීත් ජනාධිපතිවරයා මෙතරම් සංවේදී නොවුණේ ඇයි? ගැටළුව තිබෙන්නේ එතැනයි.

උතුරු නැගෙනහිර අතුරුදහන්වූවන්ගේ ඥාතීන්ගේ අඛණ්ඩ උපවාසයට මේ ලිපිය ලියන අගෝස්තු මාසයට දින 3465 යි. අවුරුදු 09 යි මාස දෙකක්. මේවනවිට ජනාධිපතිවරයා උතුරට කී පාරක් ආවගියාද? ඒ එක් වරකදී හෝ මේ උපවාසකරුවන් මුණ ගැසෙන්න තරම් සංවේදී නොවුණේ ඇයි?  “කවදද යුක්තිය දෙන්නේ ඒ මිනිස්සුන්ට? ”  රහස ඒකයි.

අනෙක් අතට උසාවියේ කරගෙන යන යහපත් කටයුතු දිගටම කරන්න පරිණත, බහුශ්‍රැත නඩුකාර හාමුදුරුවරු වැඩි කාලයක් ඉන්න ඕනලු. මේ තර්කය අනුසාරයෙන්ම තුනෙන් දෙකේ බලයෙන් සන්නද්ධව රටේ කරගෙන යන සද්කාර්යයන් සඳහා මේ ජනාධිපතිම මැරෙනතුරා රට කරවන්න, මේ පාර්ලිමේන්තුවම ඕනේ කියලා තර්කයක් හදාගන්නත් බැරි නෑ.

ඒ වෙනුවෙන් තවත් ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් ගේන්න ඕන කියලා කාට හරි හිතෙන්නත් පුළුවන්. මොකද “ජනතාව මේ අධිකරණ පද්ධතිය අදත් විශ්වාස කරන්නේ සුවඳදායකම කරුණු විසින්මද? නැහැනේ”. මල් බයිසිකල් එන්නේ පෙරහැර එනබව කියන්නනේ.

ජනාධිපතිවරයා මේ සියල්ල කියන්නේ “ඕනෑම අවදානමක් අරගෙන අධිකරණ ප්‍රතිසංස්කරණයකට යනවා.” යි කියන එක සාධාරණීයකරනය කරගන්න. බරපතල අවධානමක් අරගෙන හෝ ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයකට යන්න අද මේ ආණ්ඩුවට බලකෙරිලා තිබෙන නිසා. ඒ ඇයි?

ඕනෑම තීන්දුවක, ප්‍රපංචයක පැවැත්ම හා විනාසය තිබෙන්නේ එහි තුළම වෙන්කළ නොහැකි ලෙස එකට. එය වෙන වෙනම එන්නේ නැහැ. ඒක විශ්වීය ධර්මතාවයක්. මාක්ස්වාදයේ මෙය හඳුන්වන්නේ ප්‍රතිවිරුද්ධයන්ගේ ඒකාබද්ධතාවය හා ගැටුම කියලා.

උපතත් මරණයත් එකට අරගෙන එන්නා වාගේ   “පොහොසත් රටක්. ලස්සන ජීවිතයක්” මැතිවරණ පොරොන්දු ආණ්ඩු ජයග්‍රහනයත්, ආණ්ඩුවේ අවසානයත් සනිටුහන් කරගෙන තමයි මුද්‍රණය වෙන්නේ. චන්දය දිනා ගැනීම වෙනුවෙන් අනෙක් සියළු පක්ෂ අබිබවා ජනතාවට දිව්‍ය ලෝකයක් මැව්වා. නමුත් දැන් ඒ පොරොන්දු ඉටු වන්නේ පළමුව IMF.  දෙවනුව ලෝක බැංකුව, තෙවනුව ඉන්දියා කියන තුන් සරණින්.

රාජපක්ෂලා විදෙස්වල සැඟවූ මුදල් ගැන, එම මුදල් ගෙනැවිත් භාණාඩාගාරය පුරවනබව, මාලිමාවට පිටරටින් එනවා කිව්ව ඩොලර් ගැන, බිලියන 30 ක් ණයක්ද කියපු ඒවා, බදු සහන, සහානාධාර අද මේවා කිසිවක් ඉටුකරළා නැහැ. එමනිසා තැනින් තැන ජනතා විරෝධය මෝදුවෙමින් එන්නේ. ආණ්ඩුව පිළිබඳ තැබූ විශ්වාසය අයිස් කන්දක් මෙන් දියවෙමින් යන්නේ. ඒවා ඒකාබද්ධ වී පුපුරා යෑමට පෙර වෑල්ව් එකක් සවි කරන්න ඕන.

ධනපති ක්‍රමයේදී චන්ද පැවැත්වීම එවැනි එක් උපායික ක්‍රියාමාර්ගයක්. නමුත් පළාත් පාලන චන්දයේදී මාලිමාවට රතු එළියක් දැල්වුණා. එහෙනම් ඊළග චන්දයකට යෑමට පෙර පිටිය සකස්කර ආර්ථික, සමාජීය සහනයක් දෙන්න බැරිවුණු ඡන්දදායකයාට හිතට හෝ සහනයක් දෙන්න ඕන. ගහපු කතිරයට අපට සහනයක් නැති වුණා වාගේම විරුද්ධ පක්ෂෙ එවුන්ටත් සහනයක් නෑ කියලා පෙනෙන්න ඕන.

කිරි දීගන්න බැරිනම් අඬන පොඩි එකා නළවා ගන්න සූප්පුවක් හරි කටේ ගහන්න ඕන උර උරා ඉන්න. අන්න ඒවගේ උගන්ඩාව ඇතුළු විදෙස්වල සැඟ වූ කෝටි ගණන් මුදල් අද නෑ. ඒ වෙනුවට මහජන දේපළ සුළුවෙන් හෝ අවභාවිතා කළ සියළු මහජන නියෝජිතයන්, රාජ්‍ය නිලධාරීන් අල්ලාගන්න ඕන.

ඊළඟ මැතිවරණයකට පෙර ඔවුන්ට අච්චු කරන්න බැරිනම් අඩුම තරමින් නඩු පැවැරීම් හෝ කරන්නම වෙනවා. ඔවුන් සමාජයේ සැකපිට, ඇපපිට ඉන්නා පුද්ගලයන් බවට පත්කරන්න ඕන. 

ඒවෙනුවෙන් අවසාන තීන්දුව දෙන ශ්‍රේෂ්ඨාධීකරණයේ විනිසුරුවන් නම්මවා ගත්තොත් තමන්ට කැමති තීන්දුක් ප්‍රකාශයට පත්කර ගන්න පුළුවන් කියලා ජවිපෙ තීන්දු කරන්න ඇති. මාංචුදාලා තමයි රේස් එක දුවන්න අභියෝග කරන්නේ.   

එවගේම පාස්කු ප්‍රහාරයේ අපරාධකරුවන් සොයා දඬුවම් කිරීමත් මාලිමා ආණ්ඩුවේ පැවැත්ම හෝ අවසානය තීන්දු කරන තවත් ප්‍රධාන සාධකයක්. ඒ වෙනුවෙන් වූ විමර්ශන නිලධාරීන් පවා පත් කළේ කාදිනල්වරයාගේ ඉල්ලීම මත වීම එහි ප්‍රබලත්වය මොනවට විදහා දක්වන්නක්. පාස්කු නඩුව අවසන් කිරීම වෙනුවෙන් අධිකරණයේ පුරප්පාඩු පිරවීම පවා නොතකා හරින්නේත් ඒනිසයි.

ජනාධිපතිවරයාට අනතුරක් තිබුණත් එය නොතකා විමර්ශන අවසන් කළයුතුයි. අපරාධකරුවන් හැටියට කාව හරි එල්ලුම් ගස් යැව්වොත් ආණ්ඩුවේ අපලය පහව යනවා. ඒ වෙනුවට ඉස්ලාම් විරෝධී සිංහල බෞද්ධ, සිංහල කතෝලික චන්ද ගොඩත් දළු ලනවා.

තනතුර අහිමි වෙලා යන්න සූදානම් කියලා ජනාධිපතිවරයා කිව්වාට අපි තේරුම් ගන්න ඕන ඒකෙන්ම තමයි චන්ද පදනම බේරාගෙන තව කාලයක් ඉන්න පුළුවන් වෙන්නේ කියලා. එහෙම බැරි වුණොත් ව්‍යවස්ථාවෙනුත් ඔබ්බට ගිහිල්ලා විධායක බලය පාවිච්චි කරන හැටිත් අනාගතේ දවසක කාට කාටත් බලාගන්න පුළුවන් වේවි.

ආණ්ඩුවට ලබා තිබෙන මෙන්න මේ මාරක අපලයන්ගෙන් බේරීම සඳහා බෝධි පූජා ලෙස තමයි අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභා කාර්යාල රටපුරා ඉක්මනින් පිහිටුවන්නේ.  ‘වානම් වා පෝනම් පෝ’ කියලා 22 වැනි සංශෝධනය ගෙනෙන්නේ. අනතුරෙන් ගැලවීමේ එකම මාර්ගය තිබෙන්නේත් අනතුර ඇතුලේමයි.

අනතුර ජනාධිපතිවරයාට පුද්ගලිකව හෝ ඔහුගේ ජීවිතයට නෙමේ. ඔහුගේ පක්ෂයට. ජවිපෙ ආණ්ඩුවට. මම එහෙම කියන්නේ ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය ජවිපෙ තීන්දුවක් බව ලාල් විජේනායකගේ කතාවෙන් කදිමට ඔප්පු වෙන නිසා.  

නීතිඥ ලාල් විජේනායක ජාතික ජන බලවේගයේ නායකත්ව මණ්ඩලයේ, ජාතික විධායක සභාවේ මෙන්ම මෙහෙයුම් මණ්ඩලයේද සාමාජිකයෙක්. ඔහු කියා සිටියේ එවැනි කිසිම මණ්ඩලයක විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්‍රාම වයස් සීමාව වසර දෙකකින් දීර්ඝ කිරීමේ සාකච්ඡාවක් සිදුකළේ නැහැ කියලා.

ලාල් විජේනායක ජවිපෙ සාමාජිකයෙක් නෙවෙයි. එසේනම් මේ තීන්දුව ජවිපෙ දේශපාලන මණ්ඩලයේ හෝ ජවිපෙ විශේෂ සභාවක තීන්දුවක් බව බඩේ බත්වගේ ස්ථිරයි. එනිසා තමයි ජවිපෙ ලාල් කට වහගෙන ඉන්න කියපු කතාව පානදුරේ ලාල් ඇසුවාම මාලිමා ලාල්ට කේන්ති ගියේ.

ජවිපෙ ගත්ත තීන්දුවක් නිසා තමයි කිසිදු පාර්ශ්වයක් සමග පූර්ව සාකච්ඡාවකින් තොරව ගැසට් කළේ. ජවිපෙ කියන්නේ සාකච්ඡාවෙන්, සම්මන්ත්‍රණයෙන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තීන්දු ගන්නා, අනෙකාගේ මතයට ඉඩදෙන, අනෙකාගේ මතය විමසා බලන පක්ෂයක් නෙමේ.

රාජ්‍ය බලය නොමැතිව පක්ෂය හැරගිය කුමාර් ගුණරත්නම් දක්වා තාඩන පීඩනයන්ට ගොදුරු වුණා, ගුටි කෑවා, නන්දන මාරසිංහලා වෙඩි කෑවා. පළාත් සභාවන්ට ජවිපෙ විරුද්ධ වූ නිසා එයට පක්ෂවූවන් ඝාතනය කර දණෙන් පහළ එල්ලාගෙන ගොස් පොළොවෙන් උඩට පස් නොදමා වළලන්න වුණා. දේශප්‍රේමී ජනතා ව්‍යාපාරයේ නීති කැඩූවන් දැඩි දඩුවම්වලට ලක්වුණා.

මොකද ඔවුන් සිතනවා ඔවුන්ට වඩා නිවැරදි තීන්දුවක් ගැනීමේ හැකියාවක් වෙන කාටවත් නැහැ කියලා. මහ ධනේෂ්වර චින්තනයේම කොටසක් වූ සුළු ධනේෂ්වරය කියන්නා වූ මේ සමාජ තීරුව සෑම විටම ඔවුන් පිළිබඳ සිටින්නේ අධිතක්සේරුවක. ඒ තමයි මේ සමාජ තීරුවේ හැටි.

ජනාධිපතිවරයාගේ අභිමතය පරිදි අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාවේ සභාපති හැර එකී ක්ෂේත්‍රයේ  තනතුරු පත්කිරීමේ බලතල කප්පාදු කරලා තිබෙන්නේ. 19 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මේ සංශෝධනයට කියන්නේ “අභිමතානුසාරී බලතල සංවරනයට ලක් කිරීම” කියලා. එයට අනුව   ජනාධිපතිවරයාට කළ හැකිවන්නේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට නම් යෝජනා කර යැවීම පමණයි.

එනමුත් නීතිඥ සංගමයේ සාමාජිකයන් ඉදිරියේ ජනාධිපතිවරයා කියා සිටියේ අධිකරණයේ සියළු පත්වීම්, තබා ගැනීම්, ඉවත් කිරීම්, පුරප්පාඩු පිරවීම් අභිමතානුසාරී බලතල අනුව කරනවා කියලා. එසේනම් එහි අනාගත අනතුරුදායක හැගවුමක් තිබෙණවා නේද?

“ජනතාව මේ අධිකරණ පද්ධතිය අදත් විශ්වාස කරන්නේ සුවඳදායක කරුණු  විසින්මද? නැහැනේ” යි දිසානායක ජනාධිපතිවරයා ප්‍රසිදධියේ විමසන්නේ අන්න ඒනිසයි. 76 වසරක් තිස්සේ දූෂණයට ලක් වූ නීතීයේ දෙවඟන අපේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් දූෂණය කළාම තමයි උඹලාට අමාරු නේද? යි කියලා ඒ කතාවේ එක්තරා තර්ජනාත්මක අන්තර්ගතයක් තිබෙනවා.

මෙනිසා ජවිපෙ ගත්තා වූ තීන්දුව ඔවුන් ආපස්සට ගන්නේ නැහැ. ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සම්මත වූවාට පසු අනාගතයට පමනක් මේ නීතිය බලපවත්නා ලෙස ආණ්ඩුවට ඕන නම් 22 වැනි සංශෝධනය ගේන්න පුළුවන්. එතකොට අගවිනිසුරුවරයා තබා ගැනීමට මේ වෙනස කරනවා කියන චෝදනාවෙන් නිදහස් වෙන්නත් පුළුවන්. එසේ නොකිරීමෙන් ආණ්ඩුව කරන්නේ එම වුමනාව බව මනාව පැහැඳිළි වෙනවා.

මේ අර්බූදය නිසා අනුර කුමාර දිසානායක ජනාධිපතිවරයා පිළිතුරු දුන්නේ නීතිඥ සංගමයට නෙමේ. පිළිතුරු දුන්නේ පක්ෂ කේඩරයට සහ තමන්ගේ චන්ද පදනමට. එමනිසා තමයි ජනාධිපතිවරයාගේ කතාව පමණක් ප්‍රචාරය කරළා නීතිඥ සංගමයේ කතාව නොදැම්මේ. එකී කතා අවුල් කරන්නේ.
අපේ පියවි ඇසට පෙනෙන්නේ, බොහෝ දෙනා දන්නේ උදේට නැගෙනහිරෙන් ඉර පායලා හවසට බස්නාහිරෙන් බැස යනවා කියලා. නමුත් ඇත්තටම සිදුවන්නේ පෘථිවිය තමන්ගේ අක්ෂය වටා භ්‍රමණය වෙමින් සූර්යයා වටා ද පරිභ්‍රමණයවීමයි.

The post පියවි ඇසට, කණට වඩා කක්ෂය වටා අනුර ගේ පරිභ්‍රමණය.. appeared first on විවරණ.