සිද්ධියට අදාල දැරිය වෛශ්‍යාවක් විය හැකියැයි සර්ව ජන පක්ෂයේ නායකයෙකු වන දිලුම් අමුණුගම පැවසූ බවද වාර්තා විය.

ලිංගික අපචාර සම්බන්ධයෙන් චෝදනා එල්ල වී ඇති පළමු හෝ එකම භික්ෂුව අටමස්ථානාධිපති හිමි නොවන බව සත්‍යයකි. මීට පෙර එවැනි චෝදනා එල්ල වී අධිකරණ නඩු විභාගයෙන් පසුව දඬුවම් ලැබු භික්ෂූන් වහන්සේලා ගැන ද අපි දනිමු. සමාජ පෙරළියකට මුල් පියවර තැබු අගමැති බණ්ඩාරනායක මහතා ඝාතනය කෙළේ ද භික්ෂුවකි. එම ඝාතනය සැලසුම් කෙළේ ද කැළණිය රජමහා විහාරයේ අධිපතිව සිටි මාපිටිගම බුද්ධරක්ඛිත හිමි බව තවමත් අප මතකයේ රැඳි ඇත.

ප්‍රශ්නය වන්නේ මෙවැනි සිද්ධීන් ප්‍රතිශතය අනුව ගණන් බලා හෑල්ලුවට ලක් කිරීමේ අවමන් සහගත උත්සාහයයි. සිදුහත් කුමරු බුදු බව පතා රජ මාලිගාවෙන් පිට වූයේ සියලු සැප සම්පත් අතහැර ය. ඉන් පසු සසුන් ගතවන සෑම කෙනෙකුම ලිංගික සම්බන්ධතා ඇතුළු ගිහි ජීවිතයේ සියලු සැප සම්පත් අතහැරිය යුතුය. එය කඩ කරන අයට හිමි දඬුවම් විනය පිටකයේ පැහැදිලිව දක්වා ඇත. එමනිසා අටමස්ථානාධිපති හිමි හෝ වෙනත් භික්ෂුවක් විනය පිටකයේ දක්වා ඇති වැරදිවලට අමතරව රටේ නීතිය අනුව කිසියම් ආකාරයේ වැරැද්දක් කර ඇතිනම් රටේ නීතියට අමතරව සාසනයේ චිරස්ථිතිය සඳහා ඇති නීතියට ද යටත් විය යුතුය. එවැන්නක් බෞද්ධයින් වශයෙන් අප අපේක්ෂා කරන්නේ භික්ෂූන් වහන්සේලා ට පුද සත්කාර කිරීම ඇප උපස්ථාන කිරීම පිළිවෙතක් මෙන්ම චාරිත්‍රයක් ද වන නිසාය. භික්ෂූන් වහන්සේ කෙනෙකු මහ මග හමු වුවත් දොහොත් නමා වැඳීමේ පුරුද්දක් තවම පවතී.

බුද්ධ ධර්මයේ ඉගැන්වෙන දේට අමතරව ඒ හා බැඳුනු චාරිත්‍රවාරිත්‍ර පවතින්නේ භික්ෂුන් වහන්සේලාගෙන් කිසි විටෙක වැරැද්දක් නොවන විශ්වාසයෙනි. ක්ලේශයන් ප්‍රහීන කළ බුද්ධ පුත්‍රයානන් කෙනෙකු අතින් වැරදි වීම කිසි විටෙක අපේක්ෂා නොකෙරේ. රටේ පවතින නීතිය අනුව කිසිම කෙනෙකු අධිකරණ නඩු විභාගයකින් තීරණය වන තෙක් නිවැරදි යැයි පිළිගැනීමක් පවතින නමුත් පූජ්‍ය පක්ෂයට එවැනි තත්වයක් හිමි නොවිය යුතුය. ඒ ඔවුන් සමාජය හික්මවීමටත් නිවැරදි මාර්ගයේ යොමු කිරීමටත් කැපව සිටින නිසාය. ජනතාව ඔවුන් නඩත්තු කරන්නේත් පුද පූජා පවත්වන්නේත් එම නිසාය.

එහෙත් වර්තමානයේ භාවිතය වී ඇත්තේ අධිකරණ නඩු විභාගයකින් තීරණය කරන තෙක් පූජකයන්ද නිදොස්යැයි සැලකීමය. අටමස්ථානයේ අධිපති හිමිට බරපතළ චෝදනාවක් එල්ල වී තිබුණ ද ඔහු තවමත් අටමස්ථානයේ අධිපති ය. තවමත් චීවරධාරීය. (සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි අපරාධයක් පිළිබඳව චෝදනාවක් ලැබු අයෙකු සම්බන්ධයෙන් පොලීසිය ක්‍රියාත්මක වූ ආකාරයට වෙනස්ව නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ වෙනත් ආයතන මැදිහත් වූ ආකාරය ගැන අප මෙහිදී සාකච්ඡා කරන්නේ නැත.) අඩුම වශයෙන් තම නිර්දෝෂී භාවය තහවුරු කරන තෙක් හෝ පූජකවරය අත්හිටුවීමේ ක්‍රමයක් නැත. එවැනි අමතක කිරීම් හෝ මගහැරීම් විවේචනය කිරීම බුද්ධ සාසනයට කරන අපහාසයක් සේ හැඳින්වීම සුලබ කාරණයකි. ඇල්ලේ ගුණවංශ හිමි බුද්ධ සාසනයට අනතුරක් ඇතැයි පවතින්නේ එවැනි චෝදනා බැහැර කිරීමේ අරමුණෙනි.

එමනිසා අටමස්ථානාධිපති හිමි තවමත් නිල වශයෙන් එම තනතුරේම වැඩ සිටිති. එම තනතුරේ ඇති බල මහිමය නිසා පොලිසිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට ළමා ආරක්ෂාව සඳහා ඇති ආයතනවලට මැදිහත් වීමට සිදු විය. ප්‍රමාද වී හෝ යුක්තිය ඉටු වනු ඇතැයි අපි ද බලාපොරොත්තු වෙමු.

මෙම සිද්ධියෙන් මතුවන තවත් වැදගත් කැරුණු රැසකි. ඉන් එකක් වන්නේ දැනට මාස කීපයකට පෙර පසුගිය වසරේ දී පාසල් විෂය මාලාවට ලිංගික අධ්‍යාපනය ලබා දීමේ වැඩ පිළිවෙළක් ගැන සාකච්ඡා වන විට ආගමික පූජකයන්ගෙන් නැගුණු විරෝධයයි. මෙහි දී බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා පෙරමුණේම සිටියහ. ලිංගික අධ්‍යාපනය පාසල් දරුවන්ට ලබා දීමෙන් ඔවුන් දුසිරිත්වලට ඇබ්බැහි වනු ඇතැයි බලවත් චෝදනා එල්ල විය. එම විරෝධතා නිසාම ලිංගික අධ්‍යාපනය පාසල් විෂය මාලාවෙන් ඉවත් කෙරිණ. එම විරෝධතාවය ඉදිරිපත් කළ භික්ෂූන් වහන්සේලා අටමස්ථානයේ අධිපති හිමි ලිංගික චෝදනාවලට ලක්ව සිටීම ගැන රකින්නේ මුනිවතකි. සැබෑ තත්වය නම් පාසල් ළමයින්ට පමණක් නොව පූජකයින්ට ද ලිංගික අධ්‍යාපනය ලබා දීමේ බරපතළ අවශ්‍යතාවයක් පැවතිම ය. වාර්තා නොවන නමුත් පූජකයින් සම්බන්ධයෙන් ලිංගික අපචාර සැලකිය යුතු මට්ටමකින් පවතින බව නොරහසකි.

එහෙත් ඒ සියල්ල ඉවසා වදාරණ සමාජ තත්වයක් පැවතීම ඛේදනීය තත්වයකි. නිසි කලට අව් වැසි නොලැබීම දේශපාලන ප්‍රශ්නයක් බවට පත් කර ගැනීමට තරග කරන දේශපාලකයන් සහ ඔවුන්ගේ පක්ෂ මෙම අපචාරයේ දී සම්පූර්ණයෙන්ම නිහඬය. ඒ ගැන පාර්ලිමේන්තුව කල් තැබීමේ අවස්ථාවේ විවාදයක් කිසිවෙකු ඉල්ලා සිටින්නේ නැත. අප ඉහතින් දැක් වූ ආකාරයට දිලුම් අමුණුගම වැනි දේශපාලකයන් උත්සාහ කරන්නේ එම දැරිය ගණිකාවක් සේ හඳුන්වා සිද්ධිය යටපත් කිරීමටය. ගණිකාවක් වුවත් බාල වයස්කාරියක් සමග ඇයගේ කැමැත්ත ඇතිව හෝ නැතිව ලිංගික සම්බන්ධතා පැවැත්වීම අපරාධයක් බව මෙම තරුණ දේශපාලකයා දන්නේ නැති ද?

මේ සියල්ලෙන් මතුවන්නේ ධනය සහ බලය ඇත්නම් ඕනැම දෙයක් කිරීමට නිදහස පවතී යන්නයි. වාර්තාවන ආකාරයට එම බාල වයස්කාර දැරිය අටමස්ථානාධිපති හිමිගේ භාරයට පත්ව ඇත්තේ ඇගේ මවට මූල්‍යමය පෙළෙඹවීම් ලබා දීමෙනි.  නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන බලධාරීන් පසුබට වී ඇත්තේ ද ධනය සහ බලය යන කාරණා දෙක නිසාය. දේශපාලකයින් මෙම අපචාර චෝදනාව ගැන මුනිවත රකින්නේ   බලය නිසාය. මොවුන් තරහ කර ගත හොත් ඡන්ද ලබා ගැනීමට නොහැකි වනු ඇතැයි යන බිය නිසාය. දේශපාලකයන්ගේ ඒකායන මාර්ගය වන්නේ හොඳින් හෝ නරකින් දේශපාලන බලය අත්පත් කර ගැනීම සහ තමන් අත ඇති දේශපාලන බලය රැක ගැනීම විනා යුක්තිය හා සමාජ ගුණ ධර්ම රැකීම නොවේ. මෙම දේශපාලකයින් දරිද්‍රතාවය ගැන කතා කරන්නේ බලය ලබා ගැනීමට දික් කරන සීනි බෝලයක ආකාරයෙන් විනා දුප්පත්කම තුරන් කිරීමට නොවේ.

අම්මා කෙනෙකු සිය දියණිය මුදලට විකුණන්නේ දුප්පත්කම නිසාය. තරුණියක් වෛශ්‍යා වෘත්තියට පෙළෙඹෙන්නේ දුප්පත් කම නිසාය. ආත්ම ගරුත්වයක් ඇති කිසි කෙනෙකු මෙවැනි දේට පෙළඹෙන්නේ නැති බවට වෙනත් සාක්ෂි අවශ්‍ය නැත. එමනිසා මෙවැනි අපචාර වැළැක්වීමට ඇති සාර්ථකම ක්‍රියා මාර්ගය දුප්පත්කම තුරන් කිරීම පමණි. සමහර අවස්ථාවල නීතිය අනුව වැරදිකරුවන්ට දඬවම් ලබා දීමේ හැකියාව පවතින නමුත් ප්‍රශ්නයට පිළිතුරක් නොවේ.  

පවතින ලිබරල් ධනවාදි ආර්ථික ක්‍රමය අනුව දරිද්‍රතාවය තුරන් කිරීම සිහිනයක් වුවද මෙවැනි අපචාර සහ දුරාචාර වැළැක්වීමට (නතර කිරීමට නොවේ) ප්‍රබල අවිය වන්නේ මහජන මතයයි. කෙතරම් දුෂ්කර තත්වයන් යටතේ වුවද යුක්තිය සහ සාධාරණය සඳහා ජනතාව පෙළ ගැසෙන ආකාරය මානව ඉතිහාසයේ නිතර සිදුව ඇත. නීතියේ කුමක් සඳහන් වුවද කුරිරු පාලකයන්ට රජ මැදුරේ පස්සා දොරින් පැන යැමට සිදු වූයේ ද අයුක්තියට සහ අසාධාරණයට එරෙහිව ජනතාව පෙළ ගැසුණ නිසාය. එමනිසා ආගමේ නාමයෙන් සසුනට මුවා වී කෙරෙන විවිධාකාරයේ නොපනත්කම්වලට පිලිතුරු ලබා දීමටත් ඒවා නිවැරදි කිරීමටත් මුල පිරුම ජනතාව අතට ගත යුතුය. විශේෂයෙන්ම සසුන නඩත්තු කිරීමේ වගකීම ජනතාවට පැවරී ඇති නිසා එවැනි පියවරක් තර්කානුකූලය. එවැනි අවස්ථා ද බෞද්ධ ඉතිහාසයේ විරල නොවේ. නමුත් අද සමහර භික්ෂූන් වහන්සේලා. බුදුන් වහන්සේ අනු නොදැක් වූ ආකාරයට විශාල ධනයක් පරිහරණය කරන නිසා ගිහියන්ගේ අනුග්‍රහය අවශ්‍ය නැත. විහාර දේවාලගම් පනත සංශෝධනය කිරීමෙන් හෝ වෙනස් කිරීමෙන් සමහර පන්සල් සතුව ඇති දේපොළ අයිතිය වෙනස් වන්නේ නැත. ඉන් නැවත තහවුරු වන්නේ බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළ ආකාරයට සියලු ලෞකික සැප සම්පත් අත්හැරීමක් සිදුව නැතිවීමය.

මෙහිදී තවත් කරුණක් සිහිපත් කිරීම වැදගත් ය. කිරි කළයට ගොම බිදක් වැටීමෙන් කිරි කළයම අපවිත්‍රවන්නේය යන්න ගැමි පිරුළකි. කිරි කළයක් වන සාසනය එක පුද්ගලයෙකුට සම්පූර්ණයෙන්ම අපවිත්‍ර කළ හැකි ය. එය වසා ගැනීමට ප්‍රතිශතය පිරුවටක් නොවේ.      

The post කිරි කළයක් අපවිත්‍ර කිරීමට ගොම බිඳක් .. appeared first on විවරණ.

අධිෂ්ඨානශීලී තරුණ තරුණියන් නායකත්වය දුන් එම අරගලයට සී අයි ඒ හෝ වෙනත් ඔත්තු සේවා මගින් විවිධාකාර සහාය ලබා දුන් බවට අරගලයෙන් බැට කෑ අය චෝදනා කළත් ඉන් ඔවුන්ගේ පාලන කාලය තුළ අමු අමුවේ සිදු වූ නොපනත්කම් වසා ගැනීමට නොහැකිය. අරලයෙන් ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ පලවා හැරීමෙන් පසුව ද ඔහුගේ දේශපාලන වේදිකාව වන පොහොට්ටුව වසර තුනකට ආසන්න කාලයක් ව්‍යවස්ථාදායක සහ අනියම් ආකාරයෙන් විධායක බලය මෙහෙයුව ද අරගලයට විදෙස් ඔත්තු සේවාවලින් ලැබුණු ආධාර අනුබල ගැන විමර්ශනයක් කෙරුණේ නැත. විදෙස් ඔත්තු සේවාවල බලපෑම නිසා විමර්ශන කටයුතු නොකළ බව හෙළිවීමට තවත් කලක් ගත විය හැකිය.

ඒ කෙසේ වුවත් නිතිය ක්‍රියාත්මක නොවීම යුක්තිය ඉටු නොවීමක් සේ ජනතාව තුළ තදබල හැගීමක් තිබු බව පැහැදිලිය. සමාජ ක්‍රියාකාරීන් අධිකරණයේ පිහිට පැතීමට ඉදිරිපත් වූයේ ද එම නිසාය. එවකට හිටපු සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය කෙහෙලිය රඹුක්වැල්ල ට එරෙහිව පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් වූ විශ්වාස භංග යෝජනාවෙන් ජය ගත් නමුත් සිවිල් ක්‍රියාකාරීන් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ පෙත්සමක් අනුව ඔහු අත් අඩංගුවට ගැනීමට අධිකරණයෙන් නියෝග කෙරිණ. ඉන් පැහැදිලි වන සරල සත්‍යය නම් පාර්ලිමේන්තු යෝජනාවලින් කෙනෙකුගේ වංක අවංක භාවය තිරණය කළ නොහැකි බවය. කෙහෙලියගේ නිර්දෝෂී භාවය වෙනුවෙන් ආණ්ඩු පක්ෂයේ මැති ඇමතිවරුන් මහත් උද්‍යෝගයෙන් ඉදිරිපත් වුවද එය යුක්තිය ඉටු කිරීමක් වූයේ නැත. කෙහෙලිය රඹුක්වැල්ල ජනතාවගේ සෞඛ්‍ය අයිතිවාසිකම් කඩ කර ඇතැයි පසුගිය දා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් තීරණය කෙළේද සමාජ ක්‍රියාකාරීන්ගේ පෙත්සමක් අනුවය.

මින් පැහැදිලි වන්නේ ව්‍යවස්ථාදායකය සහ විධායකය මගින් යුක්තිය සහ සාධාරණත්වය ඉටු නොවන්නේ නම් ඒවා අභිබවා යෑමට ජනතාව පසු බට නොවන්නේය යන්නයි. පරිපාලන නීති රීති සහ චක්‍රලේඛවල කුමක් සඳහන් වුවත් තමා කියන දේ නීතිය සේ සලකන්නයි නියෝග කළ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ බලයෙන් පලවා හැරීම විනා වෙනත් විකල්පයක් නැති බව ජනතාව තීරණය කළ නිසා ඔහුට ජනපති මැදුරේ පස්සා දොරින් පැන යෑමට සිදු විය. අවි රැගත් සන්නද්ධ සේවාවල රැකවරණය ඔහුට ලැබුණත් බලයේ රැඳී සිටීමට එය ප්‍රමාණවත් වූයේ නැත. ඉතිහාසය නැවත වරක් ඒ ආකාරයෙන්ම ඉටු නොවන බව සත්‍යයක් වුවත් යුක්තිය සහ සාධාරණත්වය උදෙසා ජනතාව තුළ පවතින කැපවීම සහ අධිෂ්ඨානය කිසිසේත් අඩුවෙන් තක්සේරු කිරීම කිසිම පාලකයෙකු ගේ සෞඛ්‍යයට හිතකර නොවන බව තේරුම් ගැනීම වැදගත් ය.

නිතිය උසස් පහත්කම් නොබලා සැමට සාධාරණව ඉටු කිරීමට කැප වී සිටින ජාතික ජන බලවේග රජයෙන් වැරදි කරන අයට දඬුවම් දීමට නීතියෙන් බාධාවක් නොවන බව අවධාරණය කළ ද සෑම අවස්ථාවකම එසේ සිදු නොවන බව දැකිය හැකිය. දැනට සිටින බලශක්ති අමාත්‍ය කුමාර ජයකොඩිට එරෙහිව අල්ලස් හෝ දූෂණ විමර්ශන කොමිසම මගින් නඩුවක් පැවරීම නිතිය උස් පහත්තම් නොබලා ක්‍රියාත්මක වන අවස්ථාවක් සේ අධිකරණ අමාත්‍යවරයා පාරම් බෑවේය. එම කොමිසම මගින් කරන ලද විමර්ශනයක් අනුව අදාල පුද්ගලයාට එරෙහිව අධිකරණයේ නඩුවක් පැවරීමට දේශපාලන බාධා තිබුණත් නැතත් ඒවා නොසලකා පියවර ගැනිමට හැකි වීම ආයතන ව්‍යුහයේ ශක්තිමත් භාවයට නිදසුනකි. එය පුරවැසියන් වශයෙන් අපි ද අගය කරමු.

එහෙත් වැදගත් කාරණයක් වන්නේ නීතිය ක්‍රියාත්මකවීමෙන් පමණක් සමාජයේ යුක්ති ගරුක භාවය සහ සාධාරණත්වය ඉටු වන්නේ ද යන්නයි. අපක්ෂපාතී සාධාරණ අධිකරණ විභාගයකින් පසුව නියම කරන තින්දුව ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ශිෂ්ඨ සමාජයට හැකියාවක් නැත. එහෙත් යුක්තිය සහ සාධාරණත්වය පිළිඳව සමාජයේ පවතින මතය අධිකරණයේ තීන්දුවලින් සීමා වන්නේ නැත. ඒ යුක්තිය සහ සාධාරණත්වය ඇතැම් විට නීතියේ සඳහන් ප්‍රතිපාදන ඉක්මවා යන ගුණධර්මයක් වන නිසාය.   

නීතිය අභිබවා යන කිසිවෙකු නොසිටින නමුත් නිතිය අකුරටම ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් සැම විටම සමාජ සාධාරණත්වය ඉටු නොවන බව ද පාලකයන් සිහි තබා ගැනීම වැදගත් ය. අපට මෙය පැහැදිලි වන්නේ නීති ගරුක සාධාරණ සමාජයක් නිර්මාණය කිරීමේ පොරොන්දුව මත ජන වරමක් ලබා ගත් ජාතික ජනබල වේගයේ ආණ්ඩුව ක්‍රම ක්‍රමයෙන් ඉන් බැහැර වන බවක් දක්නට ලැබීම නිසාය. පළමුවෙන්ම මෙම රෝග ලක්ෂණය දක්නට ලැබුණේ අශෝක රන්වල ගේ ආචාර්ය උපාධිය සම්බන්ධයෙන් නැගුණු ආන්දෝලනයත් සමග ය. පාර්ලිමේන්තුවේ කතානායක ධුරයට පත් ඔහු ආචාර්ය උපාධියක් ලබා ගෙන ඇතැයි පැවසුවත් එය බොරුවක් බවට චෝදනා එල්ල විය. ඒ පිළිබඳ මහජන විවාදයේ දී ආචාර්ය උපාධි සහතිකය ඉදිරිපත් කරන බව පවසා කතානායක ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්විය. එහෙත් දැනට වසර දෙකකට වැඩි කාලයක් ගත වුවද ආචාර්ය උපාධියක් ඇති බව තහවුරු කිරීමට ඔහු අසමත්ව සිටී. එමනිසා ඔහු වැරදි තොරතුරු ඉදිරිපත් කළ බව සිතීමට සාධාරණ හේතු පවතී. ඊට දඩුවම කතානායක තනතුරෙන් ඉල්ලා අස්වීමට සීමා කළ හැකිද?

ආචාර්ය උපාධියක් ඇතැයි බොරුවට පෙන්වීම ඇත්තෙන්ම පාර්ලිමේන්තුව මෙන්ම ජනතාව ද නොමග යැවීමකි. සදාචාරමය වශයෙන් ඔහු කළ යුත්තේ පාර්ලිමේන්තු මංත්‍රී තනතුරෙන් ද ඉල්ලා අස්වීමය. සදාචාරාත්මක වගකීම පැහැර හැරීම රන්වලට සීමා වූයේ නැත. දැන් බලශක්ති ඇමති කුමාර ජයකොඩි ට ඊටත් වඩා බරපතළ වංචා හා දූෂණ චෝදනා ඉදිරිපත්ව ඇත. ඉන් එකක් ඔහු පොහොර සංස්ථාවේ සැපයුම් ප්‍රධානියා වශයෙන් සිටිය දි කරන ලද ගනුදෙනුවක් සම්බන්ධයෙනි. ඇත්තනේම මුදල් වංචාවක් පිළිබඳ චෝදනාවක් නිසා ඔහු ඇමති තනතුරෙන් ඉල්ලා අස්වීම සදාචාරාත්මකව ගත යුතු පියවරකි. ඊට අමතරව ඔහුගේ අධීක්ෂණය යටතේ පවතින ආයතනයක ගල්අඟුරු මිලදී ගැනීමේ දී රජයට පාඩු සිදු කර ඇතැයිද චෝදනාවක් ජන සමාජයේ කතා බහට ලක්වෙමින් පවතී. පොහොර සංස්ථාවේ චෝදනාවට අමතරව එවැනිම චෝදනාවක් නැවතත් ඉදිරිපත්වීම අධිකරණයෙන් වැරදිකරුයැයි තීරණය වන තෙක් නිදොස්යැයි පදනම යටතේ ඇමති තනතුරක් වැනි භාරදුර කටයුත්තක යෙදෙන අයකුට ගැලපෙන්නේ නැත. සදාචාරය පිළිබඳ හැඟීමක් ඇත්නම් ඔහු එම පරීක්ෂණ සහ නඩු විභාග නිම වන තෙක් එම වගකීම්වලින් ඉවත්ව සිටිය යුතුය. නීතිය අභිබවා යන සදාචාරය එයයි. එය නොසලකා සිටීම සදාචාරාත්මක පිරිහීමකි.

මෙම සිද්ධියේ වඩාත් ජුගුප්සා ජනක පැත්ත වන්නේ ජනතාවාදී පාලනයක් වෙනුවෙන් පෙනි සිටින ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක කළ ප්‍රකාශයයි. තෝරා ගත් ජනමාධ්‍යවේදීන් පිරිසක් සමග පැවැත් වූ සාකච්ඡාවකදී කුමාර ජයකොඩිට එරෙහිව නැගී ඇති චෝදනා ගැන ද ප්‍රශ්නයක් මතු විය. එහි දි ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ගේ පිළිතුර වූයේ පොහොර සංස්ථාවේ සිටිය දී කුමාර ජයකොඩි කරන ලදැයි කියන වංචාව ගැන පියවර ගැනීමට නොහැකිය යන්නයි. හේතුව ඔහු එවිට ඇමති තනතුරක් නොදැරු රජයේ හෝ රජයට සම්බන්ධ ආයතනයක සේවකයෙකුවිම නිසාය. ඇමති තනතුරේ සිටිය දී වංචාවක් පිළිබඳ චෝදනාවක් ඉදිරිපත් වූයේ නම් වහාම ඇමති තනතුරෙන් ඉවත් කිරීමට තමා පියවර ගන්නා බවද පැවසුවේය.

මින් ගම්‍ය වන්නේ ඇමති තනතුරේ සිටියදී කරන ලදැයි කියන වැරදි ගැන පමණක් ජනාධිපති ක්‍රියාත්මක වන්නේය යන්නයි. ඇමති තනතුර ලැබීමට පෙර කරන ලදැයි කියන වංචා හෝ දූෂණ එම පුද්ගලයා වර්තමානයේ දරන වගකීම්වලට කිසිදු බලපෑමක් වන්නේ නැත. ඔහුට හෝ ඇයට වත්මන් ආණ්ඩුවෙන් පවරා ඇති වගකීම් ඒ ආකාරයෙන්ම ඉටු කිරීමට දේශපාලන වශයෙන් තනතුරක් ලැබීමට පෙර කරන ලදැයි කියන වැරදි කිසි ලෙසකින් බලපාන්නේ නැත.

මෙවැනි තර්කයක් භාවිත නීතිය අනුව ගැලපෙන්නක් වුවද ජනතා අපේක්ෂාවට කිසිසේත් ගැලපෙන්නේ නැත. මීට පෙර සිටි පාලකයන් ජනතාව ඡන්ද බලයෙන් ඉවත් කෙළේ ඔවුන් අධිකරණයෙන් දූෂණ හෝ වංචා පිළිබඳ වැරදිකරුවන් වූ නිසා නොවේ. ඔවුන් සියල්ලන්ම වංචා සහ දූෂණවල යෙදී අයථා ධනය රැස් කර ගත් බවට ප්‍රබල ජනමතයක් ගොඩ නැගී තිබිණ. එකල පැවති ජන විඥානය එයයි. පාර්ලිමේන්තුවේ සිටි දෙසිය විසිපහම එපා කීවේ ඔවුන් වංචා දූෂණ කළ බවට සාක්ෂි තිබුණ නිසාම නොවේ. වැදගත් වූයේ වංචා දූෂණ නැවැත්වීමටත් වැරදි ක්‍රියා මාර්ග නිවැරදි කිරීමටත් ඒ සියල්ලන්ම අසමත් වු නිසාය. පසුගිය මහා මැතිවරණයේ දී ජනතා අපේක්ෂාව වූයේ එවැනි වැරදිවලින් තොර සැබැවින්ම නව පාලනයකි.

එහෙත් අශෝක රන්වල සහ කුමාර ජයකොඩි කතා වස්තුවලින් පෙනී යන්නේ ගමන් මගේ කිසිදු වෙනසක් සිදුව නැති බව සහ වෙනසක් කිරීමට අවංක වුවමනාවක් නැති බවය. ඒ බව තහවුරු වන්නේ දූෂිතයන් ආරක්ෂා කිරීමට අඳබාල තර්ක ඉදිරිපත් කිරීමෙනි.    

The post අපි යන්නේ කොයි පාරේ – ඒ ගොල්ලත් ගිය පාරේ.. appeared first on විවරණ.

‘..නිදහස පළමුව වෙසෙන්නේ මිනිසුන්ගේ සහ ගැහැනුන්ගේ හදවත් තුළය. එය මිය ගිය හොත් කිසිම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවකට, කිසිම නීතියකට හෝ කිසිම උසාවියකට ගලවා ගත නොහැකිය..’

ඉන් අදහස් වන්නේ නිදහස ජන සමාජයේ සෑම මිනිසෙකුට හා ගැහැනියකට අයත් සියලු ආකාරයෙක් රැක ගත යුතු සමාජ හර පද්ධතිය තුළ අනිවාර්යෙන්ම ගැබ් විය යුතු කිසිසේත් අඩු තක්සේරුවට ලක් නොකළ යුතු ගුණාංගයක් යන්නයි.

ප්‍රායෝගික අර්ථයෙන් ගත් විට නිදහස ජන සමාජයේ එක් එක් පුද්ගලයාට නෛසර්ගිකව අයත් වන මෙන්ම අනිකුත් අය ද සමානව භුක්ති විඳිය යුතු අයිතියකි. නිදහස සැබැවින්ම ආරක්ෂා වන්නේ අයිතියක් වශයෙන් භුක්ති විඳීමට අමතරව ඊට හානිකර එනම් නිදහස යටපත් කෙරෙන සමාජ ප්‍රවනතාවලට එරෙහි වීමෙනි. ඉන් අදහස් වන්නේ පොදුවේ සමාජයේ නිදහසට එරෙහිව යන බලවේග ක්‍රියාත්මක වුවහොත් කිසිවෙකුගේ නිදහස ආරක්ෂා නොවන්නේය යන්නයි. අද සමාජයේ සිදු වූ සහ සිදුවන බොහෝ දේ සමස්ත ජනතාවගේම නිදහසට හානිකර එය යටපත් කෙරෙන දේ බව දක්නට ඇත. තුරෙයිරාජා විනිසුරුවරයා උපුටා දැක් වූ ආකාරයට එම හානිය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් හෝ උසාවිවලින් නිවැරදි කිරීමට නොහැකි තරම් ය. ඛේදය වන්නේ ඒවා ජනතාවගේ නිදහසට හානිකර නිදහස වළ දමන දේ බවට සමාජයේ පිළිගැනීමක් නොමැති වීමය. කිසියම් සුවිශේෂී තත්වයන් යටතේ එවැනි දේ කරන පුද්ගලයන් අධිකරණය හමුවට ගෙන ආ විට විවිධ අර්ථකතන ඉදිරිපත් කර ඔවුන්ගේ නිර්දෝෂී භාවය තහවුරු කිරීමට සමාජයේ වරප්‍රසාදිත පිරිස් ඉදිරිපත් වීම ය.

මීට හොද නිදර්ශනයක් පසුගිය දා ජනමාධ්‍යය් වාර්තා විය. පළමුවෙන්ම වාර්තා වූයේ රජයේ ආයතනයක් වන එයාර් ලංකා  ගුවන් සමාගමේ හිටපු සභාපති කපිල චන්ද්‍රසේන ආපසු ලංකාවට පැමිණෙන විට ගුවන් තොටුපොළේ දි අත් අඩංගුවට ගැනීමය. පසුව ඔහු අල්ලස් හෝ දූෂණ විමර්ශන කොමිසම මගින් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කෙරිණ. එහිදී පරීක්ෂණ නිලධාරීන් ඉදිරිපත් කළ කපිල චස්ද්‍රෙස්න ගේ දිව්රුම් ප්‍රකාශයක් අනුව එයාර්බස් ගනුදෙනුවෙන් ඔහුට ලැබුණ මුදලින් රු. දශ ලක්ෂ හැටක් හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂයට ලබා දී ඇත. පුදුමයට කරුණ වන්නේ ඊට පසුවදා තමා කලින් ප්‍රකාශය ලබා දුන්නේ බල කිරීම නිසායැයිද එමනිසා එහි සඳහන් කරුණු නිවැරදි නොවන බව පැවසීමය. මෙම දිව්රුම් ප්‍රකාශය බන්ධකාගාරයේ නිලධාරීන් ඉදිරියේ දී සහතික කරන මුද්‍රාවක් ද එම ප්‍රකාශයට යා කර තිබිණ.  පොලීසියේ නිලධාරීන් මෙන්ම විමර්ශන කටයුතුවල යෙදෙන නිලධාරීන් සැකකරුවන්ට තර්ජන ගර්ජන කිරීමේ ඉතිහාසයක් ඇති අපට අල්ලස් කොමිසමේ නිලධාරීන් බලපෑම් කළේයැයි පැවසීම පහසුවෙන් බැහැර කළ නොහැකිය.

මතු පිටින් පෙනෙන සත්‍යය එසේය.

එහෙත් මෙම සිද්ධියේ ඉතිහාසය විමසා බලන්නට කිසිවෙකු උනන්දු වන්නේ නම් සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් චිත්‍රයත් දැකිය හැකිය. එයාර් ලංකා ගුවන් සමාගමට එයාර්බස් මිලදී ගැනීමේ දී බරපතළ අක්‍රමිකතා සිදුව ඇති බව වාර්තා වූයේ මීට වසර හයකට හෝ හතකට පෙර ය. ඒත් අපේ රටෙන් නොව බ්‍රිතාන්‍ය යෙනි. ඒ රටේ දී අල්ලස් හෝ දූෂණ කටයුතු නීති විරෝධී නිසා අල්ලස් ලබා දීම සම්බන්ධයෙන් එයාර්බස් සමාගමේ නියෝජිතයන්ට එරෙහිව නඩු විභාගයන් පැවතිණ. එහිදී ගිවිස ගත් ඩොලර් දශ ලක්ෂ 16 ක අල්ලස් මුදලින් ඩොලර් දශ ලක්ෂ දෙකක් අත්තිකාරම් වශයෙන් එයාර් ලංකා ගුවන් සමාගමේ සභාපති කපිල චන්ද්‍රෙස්නට ලබා දුන් බව සමාගම පිළිගෙන ඒ වෙනුවෙන් විශාල දඩ මුදලක් ද ගෙව්වේය.

ඒ එංගලන්තයේය.

ඊට පසුව නන්දෙසින් නැගුණු හා හූව නිසා ශ්‍රී ලංකාවේ එවකට පැවති රජයට අකමැත්තෙන් වුවත් කපිල චන්ද්‍රසේන අත් අඩංගුවට ගැනීමට සිදු විය. එහෙත් බ්‍රිතාන්‍ය අධිකරණයේ දී හෙළි වූ කරුණු අනුව ලංකාවේ නඩු පැවරීමක් සිදු වූයේ නැත. ටික කලකට පසුව ඔහු ඇප මත නිදහස් විය. හෙළිදරවු වූ මෙම කරුණු අනුව එයාර්බස් ගනුදෙනුවේ දී ඩොලර් මිලියන ගණනක අල්ලස් හුවමාරුවක් සිදුව ඇති බව නිවැරදිය. එයාර්බස් සමාගමේ නියෝජිතයන් ඉතා විශාල දඩ මුදලක් ගෙව්වේ එම නිසාය. ඩොලර් දශ ලක්ෂ දෙකක මුදලක් කපිල චන්ද්‍රෙස්නට ගෙවා ඇති බවද තහවුරු වී ඇති කාරණයකි. අල්ලස් හෝ දූෂණ විමර්ශන කොමිසමේ නිලධාරීන්ට ප්‍රකාශයක් ලබා දීමේ දී සිදුව ඇති අලුත් හෙළිදරව්ව එම මුදලින් රු. දශ ලක්ෂ හැටක් එවකට ජනාධිපතිව සිටි මහින්ද රජපත්ෂට සහ තවත් රු. දශලක්ෂ විස්සක් එවකට සිටි ගුවන් සේවා ඇමති පියන්කර ජයරත්නට ලබා දුන්නේය යන්නයි.  එමනිසා කපිල චන්ද්‍රෙස්නගේ ප්‍රකාශය තර්ජන කිරීමෙන් ලබා ගත්තේ ද යන්න දෙවැනි කාරණයකි.

මෙහිදී අපට වැදගත් වන්නේ රටේ ව්‍යවස්ථාදායක මෙන්ම විධායක බලය ද ජනවරමකින් ලබා ගන්නා දේශපාලකයන්ට ජනතාවගේ නිදහස (මෙහි දී නිදහස යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ පුද්ගලික නිදහස පමණක් නොවේ. දේශපාලන සහ ආර්ථික නිදහසද ඊට ඇතුළත් ය.) උල්ලංඝනය කිරීම නිසා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන්, නීතියෙන් හෝ අධිකරණයෙන් දඩුවම් ලබා දීමට ඇති ඉඩ කඩ බෙහෙවින් සීමිත වීමය.

රට බේරා ගත්තේයැයි පිදුම් ලබන මෙම දේශපාලකයින් පුරුද්දක් වශයෙන්ම රටේ නීතියෙන් හා සමාජ සම්මතයෙන් නොකළ යුතුයැයි හැඳින්වෙන දේ කරන බව දැක්වීමට තවත් එක් නිදසුනක් දැක්විය යුතුයැයි හැඟේ. අප මීට පෙර ද විවරණ තුළින් දක්වා ඇති ආකාරයට මහින්ද රාජපක්ෂට 2015 ජනාධිපතිවරණයේ වියදම් සඳහා චයිනා හාර්බර් කෝපරේෂන් නම් සමාගමෙන් ඩොලර් දශ ලක්ෂ 7.6ක් ස්ටෑන්ඩර්ඩ් බැංකුව හරහා ගෙවා ඇත. මෙම සිද්ධිය ප්‍රකාශයට පත් වූ විට එම තොරතුරු හෙළි කළ ජනමාධ්‍යවේදිනියට සහ ඒවා පළ කළ නිවියෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පතට එරෙහිව නීතිමය පියවර ගන්නා බවට ඔවුන් තර්ජනය කළ ද මෙතෙක් කිසිවක් සිදුව නැත. ( මෙම පුවත එකොනොමි නෙක්ස්ට් වෙබ් අඩවියේ පළ වූයේ 2018 ජුලි 17 වැනි දාය)

මීට අමතරව මහින්ද රාජපක්ෂ සහ ඔහුගේ නිලධාරීන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ VI වන පරිච්ඡේදයේ රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තිය මෙහෙයවීමේ මූලධර්ම සහ මූලික යුතුකම් යටතේ දක්වා ඇති ප්‍රතිපාදන කඩ කිරීමෙන් ජනතාවගේ මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කර ඇතැයි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණය කෙළේය.

මෙම සිද්ධින් තුනම එක දේශපාලකයෙකු සම්බන්ධයෙන් වුවද රට පාලනය කළ අනෙක් දේශපාලකයන් ද මෙවැනි චෝදනාවෙන් නිදහස් වන්නේ නැත. ඔවුන් ද අඩුවැඩි වශයෙන් මෙවැනිම හෝ වඩාත් බරපතළ උල්ලංඝනය කිරීම්වලට අධිකරණයෙන් තීරණය නොවුවත් වැරදිකරුවන් ය. ඒ නිසා ඔවුන් ට තමන් කැමති කාලයක් ජනතාව නියෝජනය කිරීමේ වරම ලබා ගැනීමටත් ඒ හරහා නොයෙකුත් වරප්‍රසාද ලබා ගැනීමේත් නිදහස පවතී. මෑතක දී විශ්‍රාම වැටුප් ලබා ගැනීමේ වරප්‍රසාදය නීතියකින් අහෝසි කළ ද ජනතාව මුළා කිරීමට ඔවුන්ට නිදහස තවම පවතී.

තුරෙයිරාජා විනිසුරුවරයා දැක් වූ උපුටා ගැනීමේ සඳහන් ආකාරයට දේශපාලකයන්ට ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් නියෝජනය කිරීමේ මුවාවෙන් නීතිය කැඩීමට හැකිව ඇත්තේ පළමුවෙන්ම ජනතා හදවත් තුළ නිදහස යනුවෙන් හැඳින්වෙන අයිතිවාසිකම් බිඳ වැටී ඇති නිසාය. එමනිසා නීති රීති සහ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවත් බිඳ වැටී ඇත. ඉන් කියවෙන්නේ අණපනත්වල සහ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ කුමක් සඳහන් වුවත් සැබැවින්ම ක්‍රියාත්මක වන්නේ පාලකයාගේ කැමැත්තය යන්නයි. පාලකයාට එම බලය සහ අධිකාරිය ලැබෙන්නේ කලින් කලට පවත්වන ඡන්ද විමසීම්වලින් ලබා ගන්නා ඡන්ද ප්‍රමාණය අනුවම නොවේ. ප්‍රධාන වශයෙන්ම ජනතා හදවත් තුළ යුක්තිය, ගරුත්වය සහ සමාජ වටිනාකම් වැනි සංකල්ප සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටී ඇති නිසාය. එමනිසා වංචා සහ දූෂණවල යෙදෙන අයට කිසි සැකක් බියක් නැතිව නැවත නැවතත් ජනවරම ඉල්ලා සිටීමටත් ලබා ගැනීමටත් හැකිය.

වෙනස් විය යුත්තේ දේශපාලකයන් සහ ජනතාවගේ නාමයෙන් ඔවුන් බිහි කර ඇති නිති රීති රාමුව පමණක් නොවේ. සමාජ විරෝධී වැඩ කටයුතුවලට එරෙහිව නැගි සිටීමටත් එවැනි දේවල නිරත වන අය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමටත් හැකියාවක් සමාජයේ නිර්මාණය විය යුතුය. බලය ලබා ගැනීමේ අර්ථයෙන් නොවන නමුත් එය ද දේශපාලනයකි. ජනතාව අදහස් සහ මතවාදී වශයෙන් බල ගැන්වීමකි. පක්ෂ දේශපාලනයෙන් බැහැරව පොදු ජන යහපත සඳහා පෙල ගැස්විමකි. දැනට අපේ රටේ ක්‍රියාත්මක වන ලිබරල් ආර්ථික ක්‍රමයෙන් සහ ලිබරල්යැයි හැඳින්වෙන දේශපාලනයෙන් බැහැරව ජනතාව සවිබල ගැන්වීමට අවශ්‍ය වන්නේ එවැනි ක්‍රමයකි. නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් වැදගත් වුවද ජනතා හදවත් තුළ නිදහසේ ගුණාංග මිය ගොස් ඇත්නම් නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් හඳුන්වා දීමෙන් වෙනස් වන්නේ කඩදාසිය පමණි.

The post යුක්තිය සහ ගරුත්වය මිය ගොස් ඇති සමාජයක රජයන්නේ වංචාව සහ දූෂණයයි. appeared first on විවරණ.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ රැකවරණය සහ මගපෙන්වීම යටතේ ඊශ්‍රායෙලය මෙම නීති විරෝධී (නීතිය යනුවෙන් කිසිත් ඉතිරිව ඇත්නම්) ප්‍රහාරය එල්ල කිරීමේ ප්‍රකාශිත අරමුණ ඉරානය ක්‍රියාත්මක කරන න්‍යෂ්ටික වැඩ පිළිවෙළ විනාශ කිරීමය. තමන්ට න්‍යෂ්ටික බෝම්බයක් තැනීමේ කිසිම අවශ්‍යතාවයක් නැති බවත් එය හුදෙක් සාමකාමී විද්‍යාත්මක අවශ්‍යතාවයන් සඳහා බවත් ඉරාන රජය නැවත නැවතත් අවධාරණය කළ ද එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායෙලය එය පිළිගත්තේ නැත. ඇත්තෙන්ම න්‍යෂ්ටික ප්‍රශ්නය ඉරානය ආක්‍රමණය කිරීම හේතු යුක්ති කිරීමට ගොතන ලද මුසාවක් බව පැහැදිලිය. පසුගිය වසරේ ජුනි මාසයේ ඉරානයට ප්‍රහාර එල්ල කෙළේ ද න්‍යෂ්ටික පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථාන විනාශ කිරීමට ය. දින දොළහක් තිස්සේ පැවති එම ප්‍රහාරවලින් නම්ටාස් ඇතුළු ඉරානයේ සියලු න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථාන විනාශ කොට ඒවා මෙහෙය වූ විද්‍යඥයන් මරා දමා ජයග්‍රහණය තහවුරු කළ බවට ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඇමරිකානු ජනතාවට සහතික වූයේය. එය සත්‍යයක් නම් මාස හයක් ඇතුළත නැවතත් විනාශ කිරීමට එම ස්ථානවලම න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම හාස්කමකි. සැබෑවටම සිදුව ඇත්තේ කන්න හිතුණාම කබරගොයා තලගොයාවීමකි. ඊශ්‍රායෙලයට සහ බටහිර යුරෝපීය රටවල් ඇතුළත් ඇමරිකාවට අවශ්‍ය වන්නේ තමන්ට ගැති පාලනයක් ඉරානයේ ස්ථාපිත කිරීමය.

පළමුවෙන්ම ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික වැඩ පිළිවෙළ යුද්ධයට හේතුව සේ දැක් වුවත් පසුව තවත් ඉල්ලීම් දෙකක් එකතු කෙරිණ. ඒ ඉරානයේ මිසයිල වැඩ පිළිවෙළ නතර කිරීම සහ දේශපාලන නායකත්වය බටහිර රටවලට ගැලපෙන ආකාරයට වෙනස් කිරීමය. සරලව ආගමික නායක අයතොල්ලා ගේ නායකත්වයෙන් ඇති පාලන ක්‍රමය වෙනස් කොට බටහිර රටවලට ගැලපෙන දේශපාලන ව්‍යුහයක් ස්ථාපිත කිරීමය. තිරණාත්මක ඉල්ලීම එයයි. න්‍යෂ්ටික අවි පැතිර යෑම ලෝක සාමයට ඇති තර්ජනයක් සේ දකින්නේ නම් ඊශ්‍රායෙලය සතු න්‍යෂ්ටික අවි ද විනාශ කළ යුතුයැයි බලපෑම් කළ යුතුය. ගණන් බලා ඇති ආකාරයට ඊශ්‍රායෙලය සතු න්‍යෂ්ටික අවි ප්‍රමාණය අනුව එය ලොව සිවුවැනි හෝ පස්වැනි න්‍යෂ්ටික බලවතාය. එහෙත් බටහිර කිසිම රටක් ඒ ගැන සඳහන් කිරීමට හෝ ඉදිරිපත් වන්නේ නැත. එමනිසා න්‍යෂ්ටික වැඩ සටහන ඉරානය ආක්‍රමණය කිරීමට කඩතුරාවක් පමණි.

ඉරානයත් සමස්තයක් වශයෙන් මුළු ලෝකයත් තම යටතට ගත යුතුය යන අදහස ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ගේ සිහිනයක් පමණක් නොවේ. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ලොව බලවත්ම රාජ්‍යය බවට පත් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ඊට අභියෝගයක් වන කිසිම රටක් පැවතිමට ඉඩ නොදීම ජාතික ප්‍රතිපත්තිය කර ගත්තේය. මොන්රෝ න්‍යාය යනුවෙන් හැඳින් වූයේ එයයි. දැන් එය හැඳින්වෙන්නේ ඩොන්රෝ නමිනි.

එවැනි ආධිපත්‍යයක් පවත්වා ගැනීමට දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව බිහි වූ සමාජවාදී කදවුර පැහැදිලිවම අභියෝගයක් වුවද ඒ වන විටත් න්‍යෂ්ටික අවි නිපදවා ගත් සෝවියට් රුසියාව අක්‍රමණය කිරීමට එක්සත් ජනපදය ඉදිරිපත් වූයේ නැත. එහෙත් සෝවියට් කදවුරට අභියෝග කිරීමට හැම විටම රහසිගතවත් විවෘතවත් පියවර ගත්තේය.

ඉරානයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රීයව තේරී පත් මොහොමඩ් මොසාඩේග් ගේ රජය 1953 දී පෙරළා දැමුවේ ඒ අනුවය. එම කුමන්ත්‍රණය ඇමරිකානු සී අයි ඒ සහ බ්‍රිතාන්‍ය ඔත්තු සේවා ආයතනය වූ ඇම් 16 සැලසුම් කළ බව දැන් තහවුරු වී ඇත. එම කුමන්ත්‍රණයෙන් පසුව බලයට පත් ෂා වසර 26ක කුරිරු පාලනයක් ගෙන ගියත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය රැක ගැනීමට කැපව සිටි ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට එය ගැටලුවක් වූයේ නැත.

අවසානයේ දී ඉරානය තුළින් මතු වු ජනතා විරෝධය හමුවේ ෂාට රටින් පලා යෑමට සිදු විය. ඔහුට රැකවරණය ලැබුණේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙනි. ඒ අනුව ඉරානයේ තමන්ට හිතවත් රාජ්‍යයක් පවත්වා ගැනීමට ඇමරිකාව ඉතිහාසය පුරාම උත්සාහ ගෙන ඇත.

මෙය මැද පෙරදිගට පමණක් සීමා වූ ප්‍රතිපත්තියක් නොවේ. පසුගිය දා වෙනිසුවෙලාවේ ජනාධිපති නිකොලස් මදුරෝ ඇමරිකන් හමුදාවෙන් පැහැර ගෙන ගියේ ද ලතින් ඇමරිකාව තම ග්‍රහණයේ පවත්වා ගැනීමටය.

පසුගිය සෙනසුරාදා ඇරඹි ප්‍රහාරය කොපමණ කලක් පවතීද යන්න ගැන දැනට කිසිවෙකුට නිශ්චිතව කිව නොහැකිය. ප්‍රහාරය දින කීපයකින් නිම කිරීමට හැකියැයි උදම් ඇනු ට්‍රම්ප් තම අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීමට කලක් යුද්ධය පවත්වා ගැනීමට සිදු වනු ඇතැයි පිළිගත්තේය. දැනට වාර්තා වී ඇති ඇමරිකානු භටයන් සිවු දෙනාට අමතරව තවත් අය මරණයට පත් වනු ඇතැයි ද කීවේය. නිශ්චිත මරණ සංඛ්‍යාව ගැන කිසිවෙකුට කිව නොහැකි නමුත් යුද උපකරණවලට අමතරව දෙපාර්ශ්වයෙන්ම ජීවිත හානි විශාල සංඛ්‍යාවක් සිදුවිය හැකි බවට සැකයක් නැත. යුද්ධය ඇරඹි පළමු දිනම තෙහෙරානයේ පාසලකට එල්ල වු මිසයිල ප්‍රහාරයකින් සිසුවියන් 300කට අධික සංඛ්‍යාවක් මිය ගිය බව ඉරානය පවසයි.

අවි ශක්තිය අනුව ඉරානයට ඇමරිකාව සහ ඊශ්‍රායෙලය පරාජය කළ හැකියැයි කිව නොහැකිය. ඉරානයද එවැන්නක් විශ්වාස කරනු ඇතැයි සිතිය නොහැකිය. අනෙක් අතට ඊශ්‍රායෙලය සහ ඇමරිකාව ගණන් බලා ඇති ආකාරයට දින කීපයකින් හෝ සති කිපයකින් යුද්ධයේ නිමාවක් නොවනු ඇත. එමනිසා මෙම ගැටුම අනිවාර්යෙන්ම දිර්ඝ කාලින සටනක් බවට පත් වනු ඇත. ඇමරිකාවට කෙසේ වුවත් ඊශ්‍රායෙලයට දිර්ඝ කාලීන යුද්ධයක් පවත්වා ගැනීම පහසු නොවේ. ගාසා තීරයේ ජනඝාතනය වසර හතරක් තිස්සේ පවත්වා ගෙන ගියේ වෙනස් වාතාවරණයක් යටතේය. හමාස් සංවිධානයේ ප්‍රහාරක ශක්තිය යුද්ධය හට ගෙන දින කීපයකින් අවසන් විය. ඊශ්‍රායෙල් හමුදාවට ගාසා තීරයේ ඕනෑම තැනකට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ හැකියාව තිබිණ.

ඉරානයේ තත්වය ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් ය. දශ ලක්ෂ 90ක් ජන සංඛ්‍යාවකින් යුත්  ඉරානයේ භුමි ප්‍රමාණයද ඊශ්‍රායෙලය මෙන් හතළිස් ගුණයකි. භු විෂමතාවයද දීර්ඝ කාලීන ගරිල්ලා යුද්ධයකට ගැලපේ. එමනිසා දැනට එල්ල කරන ප්‍රහාරවලින් ඉරානයේ ප්‍රධාන නගරවල බලය අත්පත් කර ගත්තත් ස්ථාවර පාලකයක් පිහිටුවීම බෙහෙවින් අසීරුය. විය හැක්කේ ඉරාකය ලිබියාව වැනි රටවල පවතිනවාටත් වඩා බෙදී බිඳී ගිය තත්වයකි. එය කිසිසේත් ඇමරිකාවේ හෝ ඊශ්‍රායෙලයේ අරමුණු සපුරා ගැනීමට හිතකර නොවේ.

ස්ථාවර මධ්‍යගත පාලනයක් වෙනුවට ඊශ්‍රායෙලයේ සැලසුම වන්නේ වාර්ගික පදනමක් යටතේ එකිනෙකා සමග සටක් වදින ප්‍රාදේශීය නායකයන්ගේ මෙහෙයුම යටතේ කුඩා රාජ්‍ය ගණනාවකට ඉරානය කැබලි කිරීමය. එවැන්නක් ඇමරිකානු අරමුණුවලට ද ගැලපේ. ඉරානයේ ජන සංයුතිය අනුව ඇසර්බයිජානු, කුර්දි සහ බැලොකිස්තානු වශයෙන් වාර්ගික ජන කොටසක් රාශියක් සිටින නිසා ඉරානය කඩා විසුරුවා හැරීමට පහසු වාතාවරණයක් පවතී. කුර්දි සහ බැලොකිස්ථානු ජන වර්ග දැනටමත් ස්වයං පාලන ඉල්ලා සටන් කරති. මෙසේ ජනවාර්ගික පදනමක් යටතේ අසල්වැසි රටවල් කැබලි කිරීම සයන්වාදී යුද සැලැස්මේ කොටසකි.

එහෙත් වැදගත්ම කාරණය ඉරානයේ දශක ගණනාවක් තිස්සේ පැවති ආගමික පූජක පාලනය පහසුවෙන් යටපත් කළ හැකිද යන්නයි. ඉරානයේ හමුදාව වන ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකාය (IRCG) පහසුවෙන් කැබලි කළ නොහැකි වනු ඇත. ෂා ගෙන් පසුව දේශපාලන සහ ආර්ථික බලය සතු වූයේ මෙම සුපිරි හමුදාවටය. කලින් කලට පැවැත්වෙන ඡන්ද විමසීම්වලින් විවිධ පුද්ගලයන් බලයට පත් වුවද සැම විටම තිරණාත්මක සාධකය වූයේ මෙම ඉස්ලාමීය විප්ලවාදී ආරක්ෂක හමුදාවයි. බොහෝ විට රටේ විවිධ ප්‍රදේශවල ආණ්ඩු විරෝධී අරගල හටගත්තේ ද මෙම හමුදාවේ සමහර අත්තනොමතික ප්‍රතිපත්ති සහ ක්‍රියා මාර්ගයි.  

අනිත් කාරණය බොහෝ රාජ්‍ය නායකයන් පවසන ආකාරයට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මට්ටමෙන් සහ සාකච්ඡා තුළින් විසඳුමක් ලබා ගැනීමට නොහැකිද යන්නයි. ඇමරිකානු ජනාධිපති සාකච්ඡා නැවත ඇරඹීමට සූදානම්යැයි දැනටමත් පවසා ඇත. ඉරානය විය යුතු ආකාරයටම එම යෝජනාව සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් මෙම ගැටලුවට විසඳුම් ලබා ගැනීට ඇමරිකාව සූදානම් නැති බව පසුගිය මාස කීපය ඇතුළත අවස්ථා දෙකකදීම පෙන්වා ඇත. ප්‍රහාරය ඇරඹීමට දින කීපයකට පෙර ජිනීවා හිදී පැවති සාකච්ඡා ඉතාමත් සාර්ථකයැයි ඇමරිකානු පාර්ශ්වය මෙන්ම ඉරානයේ නියෝජිතයා ද පැවසුවේය. පසුගිය වසරේ ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කෙළේ සාකච්ඡා පවත්වන අතර ය. සාකච්ඡා සාර්ථක වීමට නම් ඉරානය කොන්දේසි විරහිතව ඇමරිකානු ඉල්ලීම් පිළිගත යුතුය.

කලාපයටත් ලෝකයටත් දැඩි බලපෑමක් වන මෙම යුද්ධයෙන් තහවුරු වන වැදගත්ම කාරණය වන්නේ සාකච්ඡා සම්මුති නව අධිරාජ්‍යවාදී යුගයේ උපාය උපක්‍රමවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම ගිලිහී ඇති බවය. ඉරාන යුද්ධය මෙන්ම යුක්‍රේන් යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් ද එය සත්‍යයකි. යුක්‍රේනයේ අවි ගැටුම් ඇති විමට පෙර සාමකාමී විසඳුමක් සඳහා යුරෝපිය රටවල් සහ රුසියානු අතර ඇති කර ගත් මින්ස්ක් ගිවිසුම් දෙකම බටහිර රටවල් යොදා ගත්තේ යුද්ධයට සූදානම් වීමේ ආවරණයක් සේය. මේ බව ජර්මන් චාන්සලර් ඇන්ජෙලා මර්කේල් ප්‍රසිද්ධියේම පැවසුවාය.

එමනිසා ඉරානයට එරෙකහිව ඇමරිකාව සහ ඊශ්‍රායෙලය ගෙන යන යුද්ධය අවසන් වන්නේ මැද පෙරදිගට මෙන්ම විශේෂයෙන්ම ආසියානු කලාපයට අත්වන මහත් විනාශයකින් බව පැහැදිලිය. ජාත්‍යන්තර නීතිය වල්වැදී එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානය අවලංගු වීමෙන් සිදු වන්නේ නැවතත් දහනම වැනි සියවසේ සහ විසිවැනි සියවසේ මුල භාගයේ පැවති මංකොල්ලකාරී අධිරාජ්‍යවාදී පාලන ක්‍රමය අලුත් ඇඳුමකින් නිරුවත් වීමය.

The post මංකොල්ලකාරී අධිරාජ්‍යවාදය නැවතත් ලෝක සමය බවට පත්වේ.. appeared first on විවරණ.

මෙවන් අදහසක් මතු වූයේ විශේෂයෙන්ම ජනපති අසුනට ඉක්මණින්ම ගොඩ වීමට අපේක්ෂාවෙන් සිටින පොදුජන එක්සත් පෙරමුණේ නායක නාමල් රාජපක්ෂ මහතා නිතර පුවත් පත්වලටත් වෙනත් මාධ්‍යවලටත් කරන ප්‍රකාශන කියවීමෙන් සහ සවන් දීමෙනි. පසු ගිය දා ඔහු පොළොන්නරුව හිටපු මංත්‍රී අමරකීර්ති අතුකෝරළ ඝාතනයේ නඩු තීන්දුව ප්‍රකාශයට පත් කිරීමත් සමග එවැනිම වැදගත් ප්‍රකාශයක් කළ බව පුවත් පත්වල පළ විය. අමරකිර්ති ඝාතනය ගැන අධිකරණයෙන් ලබා දුන් විනිශ්චය අගය කළ ඔහු එම ඝාතනයට හේතු වූ තවත් කරුණක් වන 2022 අරගලයට ලැබුණු අරමුදල් ගැන ද පරික්ෂණයක් පවත්වන්නැයි ඉල්ලා සිටියේය. අමරතීර්ති ඝාතනයට ලක් වූයේ 2022 මැයි 9 වැනි දා අරගලය මර්දනය කිරීම සඳහා අරලිය ගහ මන්දිරයේ පැවති සැලසුම් කිරීමේ රැස්වීමකට සහභාගි වී ආපසු පොළොන්නරුව බලා යමින් සිටිය දී නිට්ටඹුවේ දීය. එමනිසා මෙම ඝාතනය සහ අරගලය අතර සම්බන්ධතාවයක් තිබෙන්නට ඇතැයි නාමල් රාජපක්ෂ සිතනවා විය හැකිය.

ඇත්තෙන්ම එවැනි සිතුවිල්ලක් ඇතිවීම සාධාරණය. අරලියගහ මන්දිරයේ පැවති රැස්වීමෙන් පසුව පොලිස් රැකවරණය ලත් පිරිසක් ගාළුමුවදොර අරගල භූමියේ සිටි තරුණ තරුණියන්ට පහර දුන් ආකාරය සජීවී ලෙස විකාශය වීම නිසා රට පුරාම උද්ඝෝෂණ තත්වයක් වර්ධනය වූ බවද රහසක් නොවේ. අමරකිර්ති මරණයට පත් වූයේ ද අරගලයට සහාය පළ කළ පිරිසක් නිට්ටඹුව  නගරයේ විරෝධතා දක්වමින් සිටිය දී ඒ අසළින් ඔහු සිය ආරක්ෂකයාත් මෝටර් රථයෙන් ගමන්ගත්  නිසාය. ගාළුමුවදොර අරගල කරුවන්ට පහර දීම නිසා කෝපයට ලත් පිරිස පොහොට්ටු ආණ්ඩුවේ මංත්‍රී කෙනෙකු වූ අමරකීර්තිට පහර දීමට ඉදිරිපත් වූහ. මරණය සිදු වූයේ එම නිසාය. අමරකීර්තිගේ ආරක්ෂක භටයා ගේ වෙඩි පරින් එතැන සිටි විරෝධතාකරුවන් දෙදෙනෙකුද මරණයට පත් විය.   

කුමන තත්වයක් යටතේ වුවද ජීවිත හානි සිදු කිරීම ශිෂ්ට සමාජය පිළිකුල් කරන්නකි. අමරකීර්ති ඝාතනය ද එවැන්නකි. එමනිසා එවැනි ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා සම්බන්ධයෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක වීම රාජපක්ෂ ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිපත්තිය නොවුවත් අනිවාර්යෙන්ම සිදු විය යුත්තකි. රාජපක්ෂ යුගයේත් ඉන් පෙර පැවති පාලන කාල තුළත් ඝාතනය කළ ජනමාධ්‍ය වේදීන් ඇතුළු බොහෝ දෙනෙකු සම්බන්ධයෙන් මෙතෙක් යුක්තිය ඉටු වී නොමැති තත්වයක් යටතේ අමරකිර්ති ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් වසර හතරක් ඇතුළත හෝ විනිශ්චයක් ලැබීම ද අගය කළ යුතුය. රාජපක්ෂ යුගයේ මෙන් නොව දැන් අධිකරණය ආන්දෝලනාත්මක සිද්ධීන් ගැන වඩාත් වේගවත්ව ක්‍රියා කිරීම නාමල් රාජපක්ෂගේ මෙන්ම අපගේ ද ප්‍රසාදයට ලක් වන්නකි.

ඉන් උද්ධාමයට පත් නාමල් රාජපක්ෂ අරගලයට අරමුදල් ලබා දුන් අය ගැන පරික්ෂා කිරීමට කොමිසමක් හෝ කොමිටියක් පත් කළ යුතුයැයි ඉල්ලිම ද සාධාරණය. කිසියම් මුදලක් ලැබුණේ නම් ඒ පාතාලයෙන් ද නැතිනම් වෙනත් මූලාශ්‍රයකින්ද යන්න හෙළි කිරීම වැදගත් ය. අඩුම වශයෙන් එවැනි හෙළිදරව්වක් ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුවට වැදගත් ය. එහෙත් මෙවැනි පරීක්ෂණ කිසිසේත් අරගලයට පමණක් සීමා නොකළ යුතුය. විශේෂයෙන්ම මැතිවරණ සමයේ විවිධ දේශපාලන පක්ෂවලට රාජ තාන්ත්‍රික මූලාශ්‍ර හරහාත් වෙනත් මාර්වලිනුත් ලැබෙන මුදල් හෙළි කළ යුතුය. එසේ ලැබුණු මුදල් වැය කළ ආතාරයත් දැන ගැනීමට ජනතාවට අයිතියක් ඇත. එවැනි හෙළි කිරීම්වලින් අමරකීර්ති ඝාතනය සහ අරගලය අතර ඇති සම්බන්ධතාවය මෙන්ම දේශපාලකයන් සහ ඔවුන්ගේ ජයග්‍රහණයට දායක වූ අය ගැන ද ජනතාවත් අදාල බලධාරීනුත් දැන ගත යුතුය.

කණගාටුව වන්නේ බලයේ සිටින දේශපාලකයන් තමන් බලයට පත් කිරීමට මුදල් ආයෝජනය කළ අය ගැන මර නින්දේ පසුවීමය. නිදසුනක් වශයෙන් නාමල් රාජපක්ෂගේ පියාගේ ජනාධිපතිවරණ ඡන්ද ව්‍යාපාරයට මුදල් ලබා දුන් අය ගැන තොරතුරු ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ නමුත් ඒ ගැන පරීක්ෂණ කොමිසම් හෝ කොමිටි පත් කෙරුණේ නැත. එම තොරතුරු හෙළි කළ අයට එරෙහිව නඩු පවරන බවට තරවටු කළ ද තවමත් එවැන්නක් සිදුව නැත.

එම සිද්ධිය මෙසේය. 2018 ජුනි 17 වැනි දා එකොනොමි නෙක්ස්ට් වෙබ්පුවත් පත ඇමරිකාවේ නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත් පතට මාරියා අබි හබිබ් නම් ජනමාධ්‍ය වේදිනිය සැපයු ලිපියක් පළ කෙළේය. එහි මූලික වශයෙන් සදහන් වූයේ 2015 ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත්ව සිටි මහින්ද රජපක්ෂට චයිනා හාර්බර් කෝපරේෂන් නම් චීනයේ ලියාපදිංචි සමාගමක් ඇමරිකානු ඩොලර් දශ ලක්ෂ 7.6ක් ලබා දී ඇති බවය. එම ලිපියේ මුදල් තැන්පත් කළ බැංකුව සහ ගිණුමේ විස්තර ද ඇතුළත් විය.  මුදල් ප්‍රමාණය රුපියල්වලින් නම් මිලියන 2280 කි. (ඩොලරයක රුපියල් වටිනාකම 300ක් සේ ගණනය කිරීමෙන්)  කුමන ගණන් බැලීමකින් වුවද එම මුදල සුළුපටු නොවේ. මෙම පුවත පළ වූ වහාම ප්‍රතිචාර දැක් වූ මහින්ද රාජපක්ෂ එය සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්‍යයක්යැයි චෝදනා කොට ලිපිය සැපයූ ජනමාධ්‍යවේදිනියට සහ එය පළ කළ පුවත් පතට එරෙහිව නඩු පවරණ බවට තර්ජනය කෙළේය. එම පුවත පළ කිරීමෙන් වසර අටකට ආසන්න කාලයත් ගත වී ඇති නමුත් පැවරූ නඩුවක් ගැන දැන ගන්නට නැත. එවකට බලයේ සිටි යහපාලන ආණ්ඩුව ද ගත් පියවරක් නැත.

මෙය මැතිවරණ සමයේ දේශපාලන පක්ෂවලට සහ ඒවායේ නායකයන්ට විවිධ පුද්ගලයන් සහ සංවිධාන ලබා දෙන ‘‘ආධාර“ වලට සීමා වන්නේ නැත. වංචා සහ දූෂණ කුමන පාර්ශ්වයකින් සිදු වුවත් ඒවා විමර්ශනය කොට චෝදනා එල්ලවී ඇති පුද්ගලයන් නීතිය ඉදිරියට ඉදිරිපත් කිරීමට රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය දක්වන්නේ පුදුම සහගත අලස බවකි. අධිකරණයට ඉදිරිපත් වන නඩු ද තාක්ෂණ අඩුපාඩු නිසා ඉවත් කිරීම සහ ඉල්ලා අස් කිරීම නිතර සිදු වන්නකි. නිදහසින් පසු ගතව ඇති වසර හැත්තැහයක කාලය තුළම සිදුව ඇත්තේ දේශපාලන බලය ලබා ගන්නා තෙක් වංචා දූෂණ ගැන මහ හඬින් කතා තොට බලය ලැබුණ පසු නිහඬව සිටිමය. අරගලයට ලැබුණු මුදල් ගැන පරීක්ෂණ පැවැත්වීමට නාමල් රාජපක්ෂ ඉල්ලා සිටින්නේ තමන් වංචා දූෂණවලට විරුද්ධ බව පෙන්වා දේශපාලන වාසි ලබා ගැනීමට වඩා වැඩි දෙයකට නොවේ.

නාමල් රාජපක්ෂගේ විශේෂත්වය වන්නේ වංචා සහ දූෂණ ගැන සෙවීමට පරීක්ෂණ ඉල්ලා සිටින අතර ඔහුට විරුද්ධව ඉදිරිපත්ව ඇති චෝදනා දේශපාලන පලිගැනීම් සේ බැහැර කිරීමට උත්සාහ කිරීමය. මෙය ද සියලු දේශපාලකයන්ට පවතින මනෝ විකෘතියකි. ඒවාට ප්‍රතිකාර ලබා දිය හැක්කේ ජනතාවට පමණි. ඒ මැතිවරණයක දී ඔවුන් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙනි. 2024 ජනාධිපතිවරණයේ දීත් ඉන් අනතුරුව පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේ දි සිදු වූයේ එයයි. ජනතාව පෙරට වඩා දේශපාලන වශයෙන් සවිඥානක බවට නිදසුනකි. පුවත් පාලනයකින් යටපත් කළ නොහැකි නූතන තොරතුරු සන්නිවේදනයේ පවතින වර්ධනයත් සමග මෙම ප්‍රවනතාවය වඩාත් වැඩි විය හැකිය.  

අවාසනාවකට මෙන්, තරුණ මෙන්ම වයෝවෘද්ධ දේශපාලකයන් මෙය තේරුම් ගත් බවක් නොපෙනේ. ඔවුන් තවමත් විශ්වාස කරන්නේ ජනතාව ප්‍රතික්ෂේප කළ පැරණි දේශපාලන උපාය මාර්ග බලය ලබා ගැනීම සඳහා නැවතත් යොදා ගත හැකිය යනුවෙනි. කෙටියෙන් ඇහේ ඇති පොල්පරාලය ඔවුන්ට පෙනෙන්නේ නැත. ක්‍රමයේ වෙනසක් අවශ්‍ය වන්නේ එම නිසාය. ක්‍රමයේ වෙනසක් යනු බලයේ සිටින දේශපාලකයන් වෙනුවට වෙනත් කණ්ඩායමක් පත් කර ගැනීම පමණක් නොවේ. දේශපාලන බලය හසුරුවන ආයතනගත නිලධාරි තන්ත්‍රය වෙනස් කිරීමට ද හැකියාව තිබිය යුතුය. එය දේශපාලන බලය අත්කර ගැනිමටත් වඩා දුෂ්කර අසීරු කටයුත්තකි. එහෙත් විකල්පයක් නැත.

ඇත්තෙන්ම ගාළුමුවදොර පිට්ටනියේ අව්වට වේලෙමින් වැස්සට තෙමි තෙමී තරුණ තරුණියන් ඉල්ලා සිටියේ එවැනි වෙනසකි. ගෝටා ගෝ හෝම් සටන් පාඨයෙන් අදහස් වූයේ බලයේ සිටි ගෝඨාභය රාජපක්ෂ බලයෙන් ඉවත් කිරීම පමණක් නොවේ. පුද්ගලයන් ඉවත් කිරීමට වඩා ගැඹුරට යන සිස්ටම් චේන්ජ් එකකි. අරගලයේ යෙදි සිටි තරුණ තරුණියන්ට ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලයෙන් හෝ වෙනත් සංවිධානවලින් මුදල් ආධාර ලැබුණේද යන්න තිරණාත්මක සාධකය නොවේ. එසේ මුදල් ලැබුණාද මුදල් ලබා ගත්තේ කවුරුන්ද යන්න සොයා බැලීමේ කිසිම වරදක් නැත. ඒවා ද හෙළිදරව් විය යුතුය. එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජයක පැවැතිය යුතු ආරක්ෂා කළ යුතු මූලධර්මයකි. වැදගත් වන්නේ ඔවුන් පෙනි සිටි අරමුණයි.

සුවහසක් ජනතාව වීදි බැස්සේ සැබැවින්ම දේශපාලන මෙන්ම සමාජ වෙනසක් අපේක්ෂාවෙනි. ජාතික ජනබලවේගයේ ආණ්ඩුවක් බලයට පත් කිරීමට ඡන්ද බලය පාවිච්චි කෙළේ එම අරමුණෙනි. උතුරේත් දකුණේත් ජනතාව ඡන්දය ලබා දුන්නේ බොහෝවිට තමන් ඡන්දය දෙන අපේත්ෂකයා හෝ නොදැනය. ඔවුන්ගේ විශ්වාසය වූයේ ප්‍රතිපත්තියක් කෙරේය. එනම් දූෂිත පැරණි ක්‍රමය වෙනස් කොට නව ජනතාවාදී පාලනයක් බිහි කිරීමය. එමනිසා ඉදිරියේ දී ජනතා විශ්වාසය දිනා ගැනීම සඳහා වංචා දූෂණ ගැන හෙළිදරවු කිරීමට අමතරව ජනතාව බලගන්වන වැඩ පිළිවෙළක් ඉදිරිපත් කළ යුතුය. එය ඡන්ද පොරොන්දුව ඉක්මවා යන යථාර්ථයක් කරන්නේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කළ යුතුය. එවැනි වැඩ පිළිවෙළක් සහ ක්‍රියා මාර්ග ජනතාව අතට පත් වන තෙක් දේශපාලකයන් මෙන්ම ජනතාව ද සිටින්නේ

The post යළි උපන් අවතාර පැරණි හොල්මන්වලින් වෙනස්වන්නේ නැත.. appeared first on විවරණ.

දේශපාලනඥයන් යන්නෙන් කියවෙන්නේ ඊට වඩා වෙනස් දෙයකි. විද්‍යඥ වැනි යෙදුම් සමග සසඳා බැලීමේ දී දේශපාලනඥයන් යනු දේශපාලන ශාස්ත්‍රය නැතිනම් විෂය මැනැවින් ප්‍රගුණ කළ අයයි. එම විෂය ක්ෂේත්‍රයේ නිපුණතාවයක් ලත් අයයි. එහෙත් වෙනත් බොහෝ රටවල මෙන්ම අපේ රටේ නීති සම්පාදකයන්ට දේශපාලනඥයැයි හැදින්විය හැකිද යන්න බරපතළ ගැටලුවකි. එය අපේ දේශපාලන ඉතිහාසයේ නිතර දක්නට ලැබුණ කාරණයක් වුවද මෑතක වූ සිදුවීම් කීපයකින් මෙම නොගැලපීම වඩාත් කැපී පෙනෙන තත්වයට පත් විය.

පළමුවෙන්ම මෙය පැහැදිලි කර ගැනීමට ජාතික ජනබල වේගයේ ආණ්ඩුව කඩි මුඩියේ ඉදිරිපත් කොට පසුව වසරකට කල් දැමු අධ්‍යාපක ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩ පිළිවෙළ සලකා බැලීම ප්‍රයෝජනවත්ය. ඇත්තෙන්ම අධ්‍යාපනය වැනි අනාගත පරපුරට බලපාන වැදගත් වැඩ පිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කිරීමට පෙර ඒ ගැන අදාල පාර්ශ්වයන් සමග සාකච්ඡා පැවැත්වීම සහ අදහස් හුවමාරු කර ගැනීම මෙන්ම පුළුල් එකඟතා ඇති කර ගැනීම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජයක මූලික අවශ්‍යතාවයකි. අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්තියේ කෙතරම් වැදගත් කරුණු වුවද අදාල පාර්ශ්වයන් සමග සාකච්ඡා කිරීමෙන් තොරව ක්‍රියාත්මක කිරීම භයානයක ප්‍රතිපල අත් කර දිය හැකිය. ඊට නිදසුනක් වශයෙන් නමසිය හැත්තෑ ගණන්වල ක්‍රියාත්මක වූ උඩගම අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ දැක්විය හැකිය. එහි එක් යෝජනාවක් වූයේ අධ්‍යාපනයේ දිස්ත්‍රික් මට්ටමෙන් පවතින වෙනස්කම් විසඳීම සඳහා විශ්වවිද්‍යාලවලට පිවිසීමේ දී දිස්ත්‍රික් ප්‍රමිතිකරණයක් හඳුන්වා දීමය. බැලු බැල්මට මෙය එකල පැවති ක්‍රමය යටතේ ඉතාමත් ප්‍රගතිශීලී පියවරකි. අධ්‍යාපන පහසුකම් දියුණු මට්ටමක නොපැවති ඌව පමණක් නොව නැගෙනහිර පළාතේ ශිෂ්‍යයන්ට පවා විශ්වවිද්‍යාලයට පිවිසීමට අවස්ථාවක් විවර කර දිමකි.

එහෙත් මෙම වැඩ පිළිවෙළ උසස් අධ්‍යාපන මට්ටමක් පැවති යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ ශිෂ්‍යයින් දුටුවේ තමන්ට වෙනස් කොට සැලකීමක් සේය. ප්‍රමිතිකරණය නිසා ඉහළ මට්ටමක ලකුණු ප්‍රමාණයක් ලබා ගත් යාපනයේ ශිෂ්‍යයන්ට විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත්වීමේ අවස්ථා සිමා විය. මෙම වෙනස්කොට සැලකීම අවසානයේ දී වෙනම රාජ්‍යයක් ඉල්ලීම දක්වා වර්ධනය වූ ආකාරය සාකච්ඡා කිරීම මෙම ලිපියේ අදහස නොවේ. එහෙත් උතුරේ බොහෝ සන්නද්ධ කණ්ඩායම්වල නායකයන් වූයේ විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය අහිමි කිරීමෙන් අසහනයට පත් තරුණ පිරිස් බව පැවසීම ප්‍රමාණවත් ය. ඉන් මා අදහස් කෙළේ කෙතරම් හොඳ වැඩ පිළිවෙළක් වුවද විශේෂයෙන්ම අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ වැනි වැඩ පිළිවෙළක් අදාල පාර්ශ්වයන් සමග සංවාද සාකච්ඡාවලින් තොරව ක්‍රියාත්මක කිරීම නිසා කිසිසේත් අපේක්ෂා නොකරන හානිදායක ප්‍රතිපල අත්විය හැකි බවට නිදසුනක් දැක්වීමට පමණි.

කෙසේ වුවත් යෝජිත අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ ගැන වත්මන් දේශපාලකයන් අතර කෙරෙන සාකච්ඡාව, වඩාත් නිවැරදිව වාදය, විෂය ගැන අවබෝධයකින් හෝ නිවැරදි වැඩ පිළිවෙළක් සකස් කර ගැනීමේ වුවමනාවකින් කෙරෙන්නක් නොවන බව පෙන්වා දිය යුතුය. ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන චෝදනාව වූයේ එම වැඩ පිළිවෙළ තුළින් ශිෂ්‍යයන්ට අසැබියැයි හැඳින්වෙන වෙබ් අඩවියක් හඳුන්වා දීමය. ඊට අමතරව ඉතිහාසය ඉගැන්වීම අමතක කර ඇතැයි චෝදනාවක් ද ඉදිරිපත් විය. වඩාත් වැදගත් වන්නේ මෙම විවේචනය එම වැඩ පිළිවෙළ ගැඹුරින් හැදැරීමක් නැතිව පුවත්පත්වල සිරස්තලවලට ගැලපෙන ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කිරීමය.

පසුගිය දා විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරුන් සියයකට ආසන්න පිරිසක් නිකුත් කළ ප්‍රකාශයක් අනුව යෝජිත වැඩ පිළිවෙළේ දේශපාලකයන් දැක් වූ කරුණුවලට වෙනස් එහෙත් වඩාත් බරපතළ වැරදි රාශියක් පවතී. (එම ප්‍රකශය පෙබරවාරි 02 දින අප වෙබ් අඩවියේ පළ විය.) එම නිවේදනය අනුව අතිශයෙන් වැදගත් ගණිතය සහ භාෂාව වැනි විෂයන් සඳහා වෙන් කර ඇති කාලය කිසිසේත් ප්‍රමාණවත් නැත. ඊට අමතරව නූතන විද්‍යා දැනුම අනුව නොගැලපෙන, සාවද්‍ය කරුනු රාශියක්ද එම පෙළපොත්වල ඇතුළත් ය. දීර්ඝ කාලයක් විශ්වවිද්‍යාල වැනි උසස් අධ්‍යාපන ආයතනවල ඉගැන්වීමෙන් සහ අධ්‍යාපනය ශාස්ත්‍රයක් වශයෙන් හදාරා ලත් පරිචය ලත් පිරිසක් කළ එම නිවේදනය දේශපාලකයන්ගේ විවේචනයෙන් හාත්පසින්ම වෙනස් ය. ඔවුන් ඉදිරිපත් කර ඇති මතය දේශපාලකයන්ට කෙසේ වුවත් රටේ ජනතාවට ඉතාමත් ප්‍රයෝජනවත්ය. වැදගත් ය.

රටේ ඉදිරි ගමන් මග සකසා ගැනීමට දැනුවත් කැපවීමක් ඇති පරපුරක් බිහි කිරීමටනම් අධ්‍යාපනයේ කළ යුතු වෙනස්කම් කිසියම් කණ්ඩායමක අවශ්‍යතාවයක් නොව පොදු සමාජයේම අවශ්‍යතාවයක් විය යුතු බව විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන්ගේ ලිපියේ මූලික අදහස බව පැවසීම ප්‍රමාණවත් ය. අප මෙහිදී අවධානයට ලක් කිරීමට උත්සාහ කරන්නේ අපේ රටේ ප්‍රතිපත්ති සම්පාදයන් වන දේශපාලකයන් ගේ අවශ්‍යතාවය වාද විවාද කිරීම පමණක් බව පෙන්වා දීමට ය. ප්‍රශ්නය වැරදි පැත්තකින් අල්ලා ගෙන ජනතාව මුළා කිරීම ය.

ඒ සදහා තවත් නිදසුනක් දැක්වීම වැදගත් ය. ආණ්ඩුවේ ගිණුම් ගැන පාර්ලිමේන්තුවට වගකියන විගණකාධිපති තනතුරට නිලධාරියෙකු පත් කිරීම ගැන දේශපාලකයන් අතර බලවත් විවාදයක් තිබිණ. විගණකාධිපති තනතුර වැනි වැදගත් තනතුරක් වසරකට ආසන්න කාලයක් හිස්ව පැවතීම මූල්‍ය වගකීම සහ වගවීම පිළිබඳ බරපතල ප්‍රශ්නයකි. එම තනතුර සඳහා අවස්ථා කීපයක දී නම් කීපයක් විධායක ජනාධිපති විසින් යෝජනා කළ ද ඒවා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාවෙන් ප්‍රතික්ෂේප විය. අවසානයේ දී කලින් ව්‍යවස්ථා සභාවෙන් ප්‍රතික්ෂේප වූ නමක් පසුගිය සතියේ අනුමත වූයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාවට නව සාමාජිකයන් තිදෙනෙකු පත්වීමෙන් පසුය. මෙම තේරීමට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාවට අලුතින් පත් සාමාජිකයන් තිදෙනා කොපමණ දුරට බලපෑවේ ද යන්න වැදගත් නැත. කෙසේ වුවත් කලින් ප්‍රතික්ෂේප වූ නම මෙවර ඒකච්ඡන්දයෙන් සම්මතවීම දේශපාලන සංස්කෘතිය අනුව පැහැදිලි කළ යුතු කරුණකි.

රටේ ජනතාවට වැදගත් වන්නේ මෙම පත්වීම ඒකච්ඡන්දයෙන් හෝ වැඩි ඡන්දයෙන් සිදු වූයේ ද යන්න නොවේ. විගණකාධිපති ඉදිරිපත් කරන වාර්තා ගැන මෙම දේශපාලකයන් මෙතෙක් ක්‍රියා කර ඇත්තේ කෙසේද යන්නයි. සරලව කිව හැකි වන්නේ විගණකාධිපති පත් කිරීමට දේශපාලකයන් තුළ පැවති උනන්දුව සහ උද්‍යෝගය  ඔහු හෝ ඇය ඉදිරිපත් කළ වාර්තා ගැන දක්වා නැති බවය. වසරක් පාසා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරන විගණකාධිපති වාර්තාවලින් දක්වා ඇති ගිණුම්කරණයේ අඩුපාඩු මෙන්ම අක්‍රමිකතා අපමණය. එම වාර්තාව නිකුත් වූ වහාම එහි ‘රසවත්“ කොටස් ජනමාධ්‍යයේත් සමාජ මාධ්‍ය යේත් කතා බහට ලක් වුවද ඉන් එහාට කිසි පියවරක් ගන්නේම නැති තරම්ය. එම වාර්තා පරික්ෂාවෙන් බලන කෙනෙතුට වරක් පෙන්වා දුන් වැරදි සහ අක්‍රමිකතා ඊට පසු වසරවල ද සිදුව ඇති බව දැකිය හැකිය.

විගණකාධිපතිට වැරදි සහ අක්‍රමිකතා පෙන්වා දිය හැකි නමුත් ඒ ගැන පියවර ගැනීමට ඔහුට නීතිමය ප්‍රතිපාදන නැත. එය කළ යුත්තේ නිසි බලධාරීන් සහ විධායකය විසිනි. සාමාන්‍යෙයන් සිදු වන්නේ දේශපාලන වශයෙන් විරුද්ධවාදියෙකුට පහර ගැසීමට හැකි කොටස් පාවිච්චි කර ‘සෝඩා බෝතලයේ මෙන් සැර බාල්දු වීම ය. විගණකාධිපති තනතුරට පත් කිරීම දේශපාලන වාසියක් ලබා ගත හැකි හොඳ මාතෘකාවක් නිසා එය යොදා ගැනීමට ඇති උනන්දුව විගණකාධිපති වාර්තා ගැන දක්වා නැත. ඇත්තෙන්ම එය විගණකාධිපති වාර්තාවලට පමණක් සීමා වුවක් නොවේ. බොහෝ ජනාධිපති කොමිසම් වාර්තා ද රජයේ ලේඛනාගාරයේ දූවිලිවලට යටව තිබීම සාමාන්‍ය දෙයකි.

ප්‍රශ්න වැරදි පැත්තෙන් අල්ලා ගැනීම ද පවතින දේශපාලන සංස්කාතියේ අංගයකි. හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ ඔහුගේ බිරිඳට සම්මාන උපාධියක් ලබා ගැනීමේ උත්සවයට සහභාගිවීමට රජයේ මුදල් වැය කිරීම හේතු යුක්ති කිරීමට උත්සාහ ගන්නේ ද දේශපාලන කෝණයෙනි. එය ඔහුට පක්ෂපාති දේශපාලකයන්ට පෙනෙන්නේ ගරුත්වය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් සේය. වැදගත්යැයි සැලකෙන ප්‍රභූවරයෙකු වන ඔහුට මෙවැනි චෝදනා එල්ල කරන්නේ දේශපාලන වශයෙන් අපහාස කිරීමට ය. කොටින්ම ජනාධිපතිට සිය බිරිඳ  සහභාගිවන උත්සවයකට යෑමට රජයේ මුදල් වැය කිරීමේ ඇති වැරැද්ද කුමක්දැයි ඔවුන්ට ප්‍රශ්න කළ හැකිය. නීතිය සැමට සමාන වුවත් ජනාධිපති කෙනෙකුට එය අදාල කර ගැනීම    ප්‍රවේශමෙන් කළ යුතුය. ඒ පවතින දේශපාලන සංස්කෘතියයි.

සියල්ල රුපියල් ශත වලින් තීරණය වන සමාජයක නීතිය ඉදිරියේ සියල්ලන් සමාන වන්නේ අකුරුවලට පමණි. ප්‍රතිපත්ති සහ ක්‍රියා මාර්ග තීරණය වන්නේ වෙනත් නිර්ණායක පදනම් කර ගෙන ය. පාර්ලිමේන්තුව තුළත් ඉන් බැහැරවත් දේශපාලකයන් වාද විවාද කරන්නේ එම යථාර්ථය යටපත් කිරීමට ය. අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ ගැනත් විගණකාධිපති පත් කිරීම ගැනත් මහත් ආන්දෝලනයක් ඇති කරන්නේ ඒ සඳහා ය.

වෙනස් විය යුත්තේත් වෙනස් කළ යුත්තේත් එම ක්‍රමයයි. පුද්ගලයන් වෙනස්වීම ක්‍රමයේ වෙනසක් නොවන බව පසක් කර ගැනීමට දේශපාලයේ පවතින දරිද්‍රතවය නිසා නොහැකිව ඇත.

The post දේශපාලනයේ දරිද්‍රතාවයට විසඳුම් අවශ්‍යයි.. appeared first on විවරණ.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ මහා සමාගම්වල ග්‍රහණයෙන් මිදී ස්වාධීන ආර්ථික සහ දේශපාලන වැඩ පිළිවෙළක් ගොඩ නගමින් සිටි වෙනිසුවෙලාව අද නැවතත් ඇමරිකාවේ යටත් විජිතයක් වීමට ආසන්නයේ පවතී. පසුගිය ජනවාරි 3 වැනිදා ජනාධිපති නිකොලස් මදුරෝ සහ ඔහුගේ බිරිද සිලියා ප්ලොරස් එක්සත් ජනපදයේ විශේෂ භට කණ්ඩායමකින් පැහැර ගෙන යෑමෙන් පසුව උප ජනාධිපතිනිය ඩෙල්සි රොඩ්‍රිගස් එරට ශේෂ්ඨාධිකරණයේ නියෝගයක් අනුව ජනාධිපති තනතුරේ දිව්රුම් දුන්නාය. නමුත් ඇයද ඇමරිකාවෙන් පැහැර ගෙන යෑම වැළැක්වීම පහසු වන්නේ නැත. තමා සමග සහයෝගයෙන් කටයුතු නොකරන්නේ නම්  නව ජනාධිපතිනියට මදුරෝටත් වඩා නරක තත්වයකට මුහුණ දීමට සිදුවන බවට ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් දැනටමත් තර්ජනය කර ඇත.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය උතුරු සහ දකුණු ඇමරිකාව අයත් බටහිර අර්ධ ගෝලය තමන්ගේ අණසකට පත් කර ගැනීමට සූදානම් බව ප්‍රතිපත්තියක් වශයෙන් එළි දැක් වූයේ මීට ශතවර්ෂ දෙකකටත් පෙර 1823 දීය. එවකට ඇමරිකානු ජනාධිපතිව සිටි ජේම්ස් මොන්රෝ බටහිර අර්ධ ගෝලයට බාහිර රටවලින් වන එල්ල වන බලපෑම් නොඉවසන බව ප්‍රකාශ කෙළේය. මෙය ඇත්ත වහයෙන්ම යොමු වූයේ එවකට යුරෝපීය බලවතුන් වන බ්‍රිතාන්‍යය සහ ජර්මනිය වැනි රටවලටය. කෙසේ වුවත් මොන්රෝ ප්‍රතිපත්තිය වශයෙන් ප්‍රකට වූ මෙම අදහස එක්සත් ජනපදයේ විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ පදනමක් විය. පසුගිය ශතවර්ෂයේ දී ගෝතමාලාව (1954) ඩොමිනිකන් ජන රජය (1965) කියුබාව ( 1961) චිලිය (1973) නිකරගුවාව ( 1979) පැනමාව (1989) යන රටවල් ඇමරිකානු හමුදාවේ සෘජු ප්‍රහාරයට හෝ එහි කුලී හේවා භටයන්ගේ ආක්‍රමණයට ලක් වූයේ මෙම ප්‍රතිපත්තිය අනුව ඇමරිකානු ආධිපත්‍යය පවත්වා ගැනීමටය. ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් යමින් සිටින්නේ ද එම අඩි පාරේම ය.

ඇමරිකාවට මෙම මැදිහත්වීම්වලට ඉඩ සැලසුණේ එම රටවල පාලකයන්ගේ නිවට නියාලු ප්‍රතිපත්තිය නිසාය. නිදසුනක් වශයෙන් එවකට වෙනිසුවෙලාවේ නායකයා වූ සිප්‍රියානෝ කැස්ට්‍රෝ 1902 දී ඇමරිකාවේ රැකවරණය පැතුවේය. ඒ ආර්ථික වශයෙන් බකොළොත්ව සිටි වෙනිසුවෙලාව ජර්මනියේ සහ බ්‍රිතාන්‍යයේ අක්‍රමණයකට ලක්වීමේ අනතුරක් පැවති අවස්ථාවේය. බටහිර යුරෝපීය රටවල හමුදා ප්‍රහාරයකට මුහුණ දීමට නොහැකි වෙනිසුවෙලාව එක්සත් ජනපදයෙන් ආරක්ෂාව ඉල්ලා සිටි අතර කලාපයේ තම ආධිපත්‍යය පවත්වා ගැනීමට සැලසුම් කළ එක්සත් ජනපදය ඊට එකඟ වූයේය. එක්සත් ජනපදයේ අවි බලය නිසා ජර්මනිය පසු බෑවේය. ඇමරිකානු හමුදාවෙන් පිලිපීනයේ දී ජර්මන් හමුදාව ලත් පරාජය ඊට හේතු වන්නට ඇත. කෙසේ වුවත් එය වෙනිසුවෙලාවේ සම්පත් ඇමරිකානු සමාගම්වලට දොර විවෘත කිරීමක් විය.

පාලන බලයේ සිටි කැස්ට්‍රෝ වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ගැනීම සඳහා රටින් පිටව සිටිය දී එක්සත් ජනපදයේ සහාය ඇතිව 1908 දී බලය පැහැර ගත් ජුවාන් විසෙන්ටේ ගෝමස් ඇමරිකානු සමාගම්වලට වෙනිසුවෙලාවේ ආයෝජනය කිරීමට ආරාධනය කෙළේය. ඒ අනුව වෙනිසුවෙලාවේ තෙල් කැණීම් සඳහා ඇමරිකානු සමාගම් පැමිණි අතර පළමු තෙල් ළිඳ විවෘත වූයේ 1912 දීය. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ පළමු තෙල් ළිඳ විවෘත කිරීමෙන් වසරක් ඇතුළත වෙනිසුවෙලාව මැද පෙරදිග රටවල් අභිබවා ලොව ප්‍රධානතම තෙල් නිෂ්පාදකයා බවට පත්වීමය. අපනයනය අතින් වෙනිසුවෙලාව දෙවැනි වූයේ එක්සත් ජනපදයට පමණි.

තෙල් කැනීමෙන් සහ අපනයනයෙන් විශාල ආධායමක් ඇමරිකානු සමාගම් ලබා ගත් නමුත් රටේ සාමාන්‍ය ජනතාවට එහි ප්‍රතිලාභයක් අත් වූයේ නැත. රටේ දරිද්‍රතාවය එන්න එන්න වැඩි විය. රටතුළින් මතු වූ විරෝධය නිසාම තෙල් සමාගම්වල ලාභයෙන් සියයට පනහක් බදු වශයෙන් අය කර ගැනීමට රජයට සිදු වුවද එසේ ලබා ගත් බදු මුදල් ජනතා සුභ සාධනයට වැය කෙළේ නැත. මේ නිසා නැවත වරක් තෙල් සමාගම්වල අයිතිය ලබා ගැනීමේ උත්සාහක් තිබු අතර 1976 දී ජනාධිපති කාර්ලොස් ඇන්ඩ්‍රේස් පෙරෙස් තෙල් සමාගම් ජනසතු කෙළේය. ජනාධිපති ට්‍රම්ප් වෙනිසුවෙලාව ඇමරිකානු තෙල් පැහැර ගත්තේයැයි පවසන්නේ මෙම ජනසතුවටය. එහෙත් වෙනිසුවෙලා රජය එම සමාගම්වලට වන්දි වශයෙන් ඩොලර් බිලියකයකටක් වඩා වැඩි මුදලක් ගෙවා ඇති බවද සිහිපත් කළ යුතුය.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ලතින් ඇමරිකානු රටවල් සිය ග්‍රහණයේ පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ කළ ද එම රටවල් තුළ ඇමරිකානු ආධිපත්‍යයට විරෝධයක් ගොඩ නැගීම වැළැක්වීමට සමත් වූයේ නැත. පසුගිය ශතවර්ෂයේ අග භාගයේ දී තරුණ හමුදා නිලධාරියෙකු වූ හියුගෝ චවේස් හමුදා කැරැල්ලක් දියත් කිරීමට උත්සාහ කෙළේද ඇමරිකානු සමාගම්වල ආධිපත්‍යයෙන් තෙල් සම්පත ආරක්ෂා කර ගැනීමට සහ එහි ප්‍රතිලාභ රටේ ජනතාවට ලබා දීමට වැඩ පිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කිරීමටය. කැරැල්ල අසාර්ථ වුවත් ඔහුට ජනාධිපතිවරණයෙන් ජය ගැනීමට හැකි විය. තම දේශපාලන සහ ආර්ථික බලය රැක ගැනීමට ක්‍රියාත්මක වූ එක්සත් ජනපදය 2002 දී චවේස්ට එරෙහිව හමුදා කැරැල්ලක් සැලසුම් කළ ද එය අසාර්ථක විය. ජනතා විරෝධය හමුවේ ජුන්ටාවට පසු බැස්සේය. එතැන් සිට 2013 දී මිය යන තෙක්ම වෙනිසුවෙලාවේ නායකත්වය හිමි වූයේ හියුගෝ චවේස්ටය. නිකොලස් මදුරෝ ජනාධිපති ධුරයට තේරී පත් වූයේ ඉන් පසුවය.

තෙල් ඇතුළු රටේ සම්පත් ජනතා සුභ සිද්ධියට කැප කිරීමට පියවර ගත් චවේස් ක්‍රියාත්මක කළ සමාජ සුභ සාධන වැඩ පිළිවෙළ ශක්තිමක් දේශපාලන පදනමක් විය. නිකොලස් මදුරෝ ගේ ශක්තිය වන්නේ ද එම පදනමයි. එහෙත් ඇමරිකාවෙන් තෙල් අපනයනයට පැන වු සම්බාධක නිසාත් වෙනත් ආර්ථික තහංචි නිසාත් රටේ සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ජීවන මට්ටම කැපී පෙනෙන ලෙස පහත වැටිණ. නොබෙල් ‘‘සාම ත්‍යාගයෙන්‘‘ පිදුම් ලත් මාරියා කොරිනා මචාඩො වැනි අය මෙහෙයවන්නේ අසහනයට පත් එම ජනකොටස් ය. ආර්ථික සහ දේශපාලන හේතු නිසා රටින් පලා ගිය දශ ලක්ෂ ගණනක් වූ ජන කොටස්වල ආශීර්වාදය ලැබෙන්නේ ද ඔවුන්ටය.

කෙසේ වුවත් ජාතික ස්වාධීනත්වය සහ ආර්ථික සමානාත්මතාවය පිළිබඳ චවේස් ගේ සහ ඊට පෙර පැවති බොලිවාරා සම්ප්‍රදාය පහසුවෙන් අමතක කළ නොහැකිය. ඇත්තෙන්ම චවේස්ටත් දේශපාලන ආභාෂය ලැබුණේ ජාතික වීරයෙකු වශයෙන් සැලකෙන සිමොන් බොලිවාරාගෙනි. ස්පාඤ්ඤ අධිරාජ්‍යයට එරෙහිව ජාතික ස්වාධීනත්වය සඳහා සහ ස්වදේශීය ජනතා අයිතිය වෙනුවෙන් අරගල කළ බොලිවාරා අදත් සැලකෙන්නේ මහත් ගරුත්වයෙනි. දකුණු ඇමරිකානු රටවල එකතුවක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ඔහු වෙනිසුවෙලාවට අමතරව කොළොම්බියාව, ඉක්වැදෝරය, පීරැ සහ බොලිවියාව යන රටවල ජාතික වීරයෙකු ලෙස සැලකේ. බොලිවියාව යන නමද ඔහුට ගෞරවයක් වශයෙන් යෙදේ. මෙම බලපෑම නිසා ඇමරිකානු යටත් විජිතයක් වශයෙන් වෙනිසුවෙලාව පවත්වා ගැනීම පහසු නොවේ.

ඒ වෙනුවට යොදා ගත හැකි උපාය මාර්ගයක් වන්නේ ඇමරිකාවට ගැති පාලකයෙකු සහ පාලන ක්‍රමයක් ස්ථාපිත කිරීමය. ට්‍රම්ප් ගේ උත්සාහයද එයයි. ජනාධිපතිවරණයේ දී පොරොන්දු වූ ආකාරයට ට්‍රම්ප් ඇමරිකානු භටයන් විදේශ රටක යුද්ධයකට නොයවනු ඇතැයි සිතිය හැකිය. යම්හෙයකින් ඇමරිකානු හමුදා පාලනයක් ඇති කිරීමට උත්සාහ කළ හොත් වෙනිසුවෙලාව තවත් වියට්නාමයක් විය හැකි බවට දැනටමත් අනතුරු හඟවා ඇත. විය හැකි පහසුම දේ ඇමරිකානු ගැති පාලනයක් පිහිටුවීමය. එහෙත් ඇප්ගනිස්ථානය, ඉරාකය සහ ලිබියාව වැනි රටවල් පූර්වාදර්ශයක් වන්නේ නම් එවැනි ක්‍රමයක් කිසිසේත් සාර්ථක වනු ඇතැයි සිතිය නොහැකිය.

අනිත් වැදගත් කරුණ වන්නේ වෙනිසුවෙලාවේ නිත්‍යානුකූලව තේරී පත් වූ ජනාධිපති පැහැර ගෙන යෑමෙන් පසුව ජාත්‍යන්තර ක්ෂේත්‍රයේ ඇති විය හැකි වෙනස්කම් ය. ජනාධිපතිවරයා පැහැර ගෙන යෑමට රාජ්‍යතාන්ත්‍රික මට්ටමෙන් මෙතෙක් දැඩි විරෝධයක් පළ වුයේ නැති වුවත් මෙම නිහීන ක්‍රියාවෙන් ලැබෙන්නේ භයානක පූර්වාදර්ශයකි. මෙම න්‍යාය අනුවම යුක්‍රේනයේ ජනාධිපති සෙලෙන්ස්කි රුසියාව විසින් පැහැර ගෙන ගියහොත් ඇතිවන තත්වය කුමක් ද? චීනය තායිවානයේ ජනාධිපති පැහැර ගෙන ගියහොත් තායිවානයේ සහායට ඉදිරිපත් වන්නේ කවුද? ඉන්දියාව 1987 දී ලංකාවට ගුවනින් පරිප්පු දැමීම වැනි සිද්ධීන් අපට අමතක කළ හැකි ද?

ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ගේ මෙම සාහසික අත්තනොමතික ක්‍රියාව අන්තර්ජාතික නීතිය සහ රාජ්‍යයන්ගේ ස්වෛරීත්වය පිළිබඳ සියලු සංකල්ප උඩු ගුවනට පාකර හැරීමකි. එකම සත්‍යය වන්නේ බලය ශක්තිය වේ යන්නයි. එහෙත් තොරතුරු සන්නිවේදනය සහ කෘත්‍රීම බුද්ධිය ජනතා උපකරණයක්ව පවතින යුගයක පැරණි ක්‍රමයේ බලඅධිකාරියක් ගොඩ නැගීමත් පවත්වා ගැනීමත් පහසු නොවේ. නිව්යෝර්ක් නගරයේ තමන්ට කැමති පුද්ගලයෙකු නගරාධිපති කර ගැනීමට නොහැකි වූ ජනාධිපති ට්‍රම්ප් ගේ ලෝක ආධිපත්‍යයක් ගොඩ නැගීමේ සිහිනය අවසන් වන්නේ නිසැකායෙන්ම මහත් ඛේදවාචකයකිනි.

The post කැලෑ නීතිය සාමාන්‍ය භාවිතය වන ලෝක සමයක ආරම්භයක්.. appeared first on විවරණ.

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ආයතන සහ ආයෝජකයන්ගේ සැලසුම් සහ මගපෙන්වීම් අනුව ක්‍රියාත්මක වන කුමන හෝ ව්‍යාපෘතියක අවසානයේ බර දැරිය යුත්තේ රටේ ජනතාවය. 2022 දී මෙන් ණය ගෙවා ගත නොහැකිව රට බංකොළොත් වුවහොත් පෝලිම්වල කාලය ගත කිරීමටත් සමහර විට පෝලිම්වල මියැදීමටත් සිදු වන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාවටය. එමනිසා ශ්‍රී ලංකාව නැවත ගොඩ නැගිමට ගන්නා පියවර සහ ගත යුතු පියවර ගැන ජනතා සංවාදයක් ඇති කිරීමේ ප්‍රබල අවශ්‍යතාවයක් පවතී.

පළමුවෙන්ම කුණාටුව ඇති වීමටත් පෙර සිටම ලංකාව ගොඩ නැගීමට නොව ගොඩ ගැනීමට කළ යුත්තේ විදේශ සංචිත තර කර ගැනීම බව ආර්ථික සැලසුම්කරුවන්ගේ සහ දේශපාලකයන්ගේ ඒකායන පිළිගැනීම විය. විදෙස් සංචිත වැඩි කර ගැනීම සඳහා අපනයන වැඩි කිරීම, සංචාරකයන් ගෙන්වා ගැනීම සහ අපේ ශ්‍රමිකයන් විදෙස් රටවල සේවය සඳහා අපනයනය කිරීම ප්‍රමුඛ විය. ඒ අරමුණු දිට්වා කුණටුව නිසා වෙනස්ව නැත. එමනිසා නැවත ගොඩ නැගිම සිදු වන්නේ එම අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීමටය. නාය යෑම්වලින් විනාශ වූ දුම්රිය සහ මහා මාර්ග වැනි යටිතල පහසුකම් කඩිනමින් පිලිසකර කළ යුත්තේ එම නිසාය. කුමන තත්වයක් යටතේ වුවද රටක යටිතල පහසුකම් වැඩි දියුණු කිරීම ගැන කිසිම විවාදයක් නැත. එහෙත් ඒවා ආර්ථිකයේත් ජන ජිවිතයේත් ප්‍රමුඛතා අනුව සිදු විය යුතු බවද අවධාරණය කළ යුතුය.

අපනයන වැඩි කර ගැනීම රටක විදෙස් සංචිත වැඩි කර ගැනීමේ උපාය මාර්ගයක් වශයෙන් හොඳපියවරකි. අපනයන වැඩි කර ගැනීම නිසා සාර්ථකත්වය අබියසට පැමිණි වියට්නාමය වැනි රටවල් ඊට නිදසුන් ලෙස ද දක්වති. එහෙත් ලිබරල් ආර්ථික ක්‍රමය අතහැර දේශීය වෙළඳ පොළ සුරක්ෂිත කර ගැනීම ප්‍රවනතාවය වී ඇති ලෝක සන්දර්භයක අපනයන ආදායම් කෙරේ රැඳී සිටීම කෙතරම් ප්‍රායෝගික වන්නේ ද  යන්න ගැඹුරින් සිතා බැලිය යුතුය. අපගේ අපනයන සඳහා හොඳම වෙළඳ පොළ වන ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තිරුබදු පැනවීම මගින් ආනයන සීමා කිරීමට පියවර ගෙන ඇත. එය දැනට සිටින ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ මනස්ගාතයක් පමණක් නොවේ. ඇමරිකාවේ සුපිරි ධනපති පංතියේ ද අවශ්‍යතාවයකි. අනිත් අතට එය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට පමණක් සීමා වුවක් නොවේ. යුරෝපා සංගමයේ වෙළඳ ප්‍රතිපත්තිය බවට පත්ව ඇත්තේ ද එයයි. මෙය කෙතරම් විකෘති කාමයක් බවට පත්ව ඇත් ද යත් රුසියාවෙන් අඩු මිලට ගෑස් ලබා ගත හැකිව තිබිය දී යුරෝපා සංගමය ඊට සම්බාධක පනවා වැඩි මිලක් ගෙවා ඇමරිකාවෙන් සහ මැද පෙරදිගින් ගෑස් ආනයනය කරයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් යුරෝපයේ ප්‍රබලම ආර්ථිකය වන ජර්මනියේ විරැකියාව ඉහළ ගොස් ව්‍යාපාර සහ කර්මාන්ත බංකොළොත්ව ඇත. ඒ තත්වය නිසා දැනට වසර ගණනාවක් තිස්සේ ජර්මනියේ වාර්තා වන්නේ සෘණ වර්ධනයකි..

යුරෝපයේ සහ ඇමරිකාවේ වර්ධනය වෙමින් පවතින ආර්ථික අර්බුදය ගැන විස්තර කිරීම මෙම ලිපියේ අරමුණ නොවන නමුත් අපේ ප්‍රධාන අපනයන වෙළඳ පොළ දිගටම අඩුම වශයෙන් දැනට පවතින තත්වයේ තවත් දශකයක් හෝ ඊට වැඩි කාලයක් පවතීද යන්න ගැන කිසිදු විශ්වාසයක් නැත. ඊටත් අමතරව සැලකිල්ලට ගත යුතු වැදගත් කරුණක් වන්නේ විශේෂයෙන්ම ජර්මනිය ඇතුළත් යුරෝපීය රටවල් දැන් සූදානම් වන්නේ යුද්ධයකට යන්නයි. ජර්මනියේ හමුදා නායකයෙකු පවසන ආකාරයට 2030 දී ජර්මනිය ඇතුළු යුරෝපීය රටවල් රුසියාව සමග යුද්ධයකට එළඹෙනු ඇත. ඒ සඳහා ජර්මනියේ සහ බ්‍රිතානයයේ සමාජ සුභ සාධන වියදම් කපා හැර අවි නිෂ්පාදය සහ හමුදාව තර කිරීම ප්‍රමුඛතාවය වී ඇත. 

මෙම ප්‍රවනතා අමතක කර අපට අපනයනය වැඩි කිරීම ගැන සිහින මැවිය හැකි ද?

මෙවැනි තත්වයක් තුළ අප ගත යුතු ඥානාන්විත ක්‍රියා මාර්ගය වන්නේ අපේ ආර්ථික වැඩ පිළිවෙළ වෙනස්වන ලෝක තත්වයන්ට ගැලපෙන ආකාරයට සැලසුම් කිරීමය. එහෙත් කණගාටුවට මෙන් එවැනි කතිකාවක් ගොඩ නැගෙන බවත් දැකිය නොහැකිය. සිදු වන්නේ ලෝක බැංකුවේ සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ අලුත් කොළවල සටහන් කර ඇති පැරණි වට්ටෝරු දේව භාෂිත වශයෙන් පිළිගැනීමය. මෙම මූල්‍ය ආයතනවලින් පුරුදු පුහුණු කළ අපේ ආර්ථික විද්‍යඥයන්ට ඊට වෙනස් දෙයක් ගැන සිතිමට හෝ අවකාශයක් නැත.

මෙය නැවත ගොඩ නැගීමේ කතාවේ එක පැත්තකි. අනෙක් පැත්ත වන්නේ දේශීය අවශ්‍යතාවයන් සඳහා වන ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් පාලනය වන ආකාරයයි. දිට්වා කුණාටුවෙන් ඉගැන් වූ වැදගත්ම පාඩම වන්නේ ස්වභාවික සම්පත් කළමනාකරණයේ දී අප විධිමත් විද්‍යාත්මක සැලැස්මක් අනුව ක්‍රියා කර නැති බවය. නාය යෑම් සහ ගංවතුර ඇතිවීමට ප්‍රධාන හේතුව එයයි. මෙහි දී කුණාටුව ගැන කල් ඇතිව කළ අනතුරු හැඟවීම් අනුව ක්‍රියාත්මක වූයේ නම් විනාශය සුළු ප්‍රමාණයකින් අවම කර ගත හැකි වුවද බරපතළ හානි වැළැක්වීමට හැකි වන්නේ නැත. මෙම විනාශය අපගේ සංවර්ධන ක්‍රියා මාර්ගය තුළම ගැබ්ව තිබු දෙයකි.

අනතුරු හැඟවීම් නොසලකා හැරීමේ වරදක් සේ දකින්නේ ජලාශවල වාන් දොරටු කලින් විවෘත නොකිරීමය. පැයක් වැනි කෙටි කාලයක් ඇතුළත මිලිමීටර් 500ක ජල කඳක් කඩා හැලෙන විට වාන් දොරටු විවෘත කිරීමෙන් එම හානිය වැළැක්විය හැකියැයි සිතීම මුලාවකි. කළ යුතුව තිබුණේත් කළ යුතුව ඇත්තේත් ගොවිතැන විශේෂයෙන්ම වී වගාව සඳහා වඩාත් විද්‍යාත්මක පදනමක් යටතේ ජලාශ පවත්වා ගැනීමය. අපේ වී වගාව කෙතරම් පසුගාමි තත්වයක පවතින්නේ ද යන්න ගැන එක නිදසුනක් පමණක් දැක්විමට කැමැත්තෙමි. මෑතක පළ වූ වාර්තාවක් අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ ගොවියෙකු වී කිලෝ ග්‍රෑම් එකක් නිපදවීමට වතුර ලීටර් 2500ක් යොදා ගනී. එහෙත් ඔස්ට්‍රේලියාවේ ගොවියෙකු ඒ සඳහා යොදා ගන්නේ වතුර ලීටර් 1100ක් පමණි. ඒ සමගම ඔස්ට්‍රේලියාවේ හෙක්ටෙයාර් එකකින් ලැබෙන අස්වැන්න කි.ග්‍රෑ. 11000 කි. (ඔස්ට්‍රේලියානු ගොවියා ලබා ගන්නා ජලයට මුදල් ද ගෙවිය යුතුය.) එනම් ලෝකයේ සාමාන්‍ය වී අස්වැන්න මෙන් දෙගුණයකට ආසන්නය. අපේ අස්වැන්න කි. ග්‍රෑම් 4400ක් පමණ වේ. මෙම සංඛ්‍යා ලේඛනවලින් පෙන්නුම් කරන්නේ අපේ වී ගොවිතැන කෙතරම් නොදියුණු තත්වයක පවතීද යන්නයි.

වඩාත් උසස් තාක්ෂණය සහ විද්‍යාත්මක ක්‍රම භාවිතා කරන්නේ නම් අපේ අස්වැන්න දෙගුණයකින් වැඩි කර ගැනීමටත් වී වගාව සඳහා යොදා ගන්නා බිම් ප්‍රමාණය සැලකිය යුතු මට්ටමකින් අඩු කර ගැනීමටත් හැකි වනු ඇත. එවිට මොරගහකන්ද වැනි විශාල ජලාශ පවත්වා ගැනීමේ අවශ්‍යතාවයක් නැත. ජලාශ සහ වැව් අවශ්‍ය වන්නේ දැඩි නියංකාලයක දී පමණි.

මෙම නොදියුණු ස්වභාවය වි වගාවට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ. තේ වැනි වෙනත් අපනයන වැවිලි සම්බන්ධයෙන් ද පවතින්නේ එවැනිම තත්වයකි. කේරළයේ හෙක්ටෙයාරයකට තේ කි.ග්‍රෑම් 1480 ක අස්වැන්නක් ලැබෙන අතර ලංකාවේ එම ප්‍රමාණය කි.ග්‍රෑම් 670කි. අපට තේ අස්වැන්න දෙගුණ කර ගැනීමට හැකි නම් උඩරට විශාල බිම් ප්‍රමාණයක් ජල සංරක්ෂණය වැනි පරිසර හිතකාමී ක්‍රම සඳහා යොදා ගත හැකිය.

කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රයේ ද භූමිය සහ අනෙකුත් සම්පත් යොදා ගැනීමේ දි පරිසර හිතකාමී ක්‍රමවේද යොදා ගැනීම වැදගත්ය. අරමුණ විය යුත්තේ හුදෙක් විදේශ විනිමය උපයා ගැනීම පමණක් නොව ජනතාවට ජීවත්වීමට හිතකර පරිසරයක් පවත්වා ගැනීමය. අසල් වැසි ඉන්දියාව මුහුණ දි ඇති පරිසර ගැටලුවලින් බොහෝ දේ උගත හැකිය.අද ඉන්දියාව කාර්මික නිෂ්පාදනයෙන් ප්‍රබල තත්වයක් අත් කර ගෙන ඇති නමුත් එහි ප්‍රධාන නගර සියල්ලේම පවතින වායු දුෂණය නිසා බරපතළ සෞඛ්‍ය ගැටලු මතුව ඇත. බොහෝ නගරවල හුස්ම ගැනීම පවා අපහසුය. ඊසාන දිග මෝසම් සමයේ ලංකාවේ වායු දුෂණයට හේතුවක් වන්නේ ද ඉන්දියාවෙන් හමා එන සුළං ය. ( ඉන්දියාව දැන් ජපානයද අභිබවා ලොව සිවුවැනි විශාල ආර්ථිකය බවට පත්ව ඇත.)එමනිසා රිබිල්ඩින් ශ්‍රී ලංකා ව්‍යාපෘතිය වාහනයක ටයර්යක් ටිබිල්ඩ් කරනවාට ටඩා සංකීර්ණ පුළුල් සමාජ බලපෑමක් ඇති ක්‍රියාවලියකි. කෙටියෙන් එය ලාබ උපයන ව්‍යාපාරයක් ගොඩ නැගිමට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් සංවේදී කාර්යකි. බ්‍රිතාන්‍යයන් උඩරට තේ වගාව සඳහා බිම් අත්පත් කර ගත් 1870 ගණන්වල ලංකාවේ ජන සංඛ්‍යාව වූයේ දශ ලක්ෂ දෙකකි. අද දශලත්ෂ විසි දෙකකි. එනම් එකොළොස් ගුණයකින් වැඩිව ඇත. ඕනෑම ඉදිරි සැලසුමක දී වැඩිවන ජනතාවට ආහාර සුරක්ෂිත භාවය මෙන්ම නිවාස පාසල් සහ රෝහල් වැනි පොදු පහසුකම් සැපයීම ද රජයේ වගකීමකි. දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් මිය ගිය සහ අතුරුදහන් වූවන් සංඛ්‍යා ලේඛනවලට පමණක් සීමා කළ නොහැකිය. එක් එක් සිද්ධියක් පිටුපස මහත් කේදවාචකයක් පවතින බව අවබෝධ කර ගත යුතුය. අනාගතය සැලසුම් කිරිමේ දී සංඛ්‍යා ලේඛනවලට පමණක් සීමා නොවීම වැදගත් වන්නේ එමනිසාය. 

The post අනාගත පරපුර සඳහා රටක් ගොඩ නැගීම රිබිල්ඩ් කිරීමට වෙනස් ය. appeared first on විවරණ.

එහෙත් වසර හැත්තෑවකට අධික කාලයක් ගත වුවද පලස්තීන රාජ්‍යය තවමත් සිහිනයකි. සැබැවින්ම කුරිරු සිහිනයකි.

2025 නොවැමිබර් 29 පසු වූයේ පලස්තින රාජ්‍යය කිසි දා හෝ යථාර්ථයක් වන්නේ ද යන්න දැඩි අභියෝගයට ලක් කරමිනි. ජෙරුසලම අගනුවර කර ගත් පලස්තින රාජ්‍යයක් ලොව රටවල් 160ක් පිළිගෙන ඇති නමුත් එක්සත් ජනපදයේ පූර්ණ සහාය ලබන ඊශ්‍රායෙලය පලස්තීන රාජ්‍යයක් පිළිගැනිමට සූදානම් නැත.

ඔස්ලෝ සාම ගිවිසුම අනුව පලස්තීන රාජ්‍යයක් වෙනුවට පිහිටුවන ලද පලස්තින අධිකාරිය අද සම්පුර්ණයෙන්ම නිර්වින්දනය කර ඇති සැකිල්ලකි. අධිකාරියේ පාලනයට අයත්යැයි පැවසූ බටහිර ඉවුර බලහත්කාරයෙන් පිහිටුවන ලද යුදෙව් ජනාවාසවලින් පිරී ඇත. එම අධිකාරියේ අනෙක් භූමි ප්‍රදේශය වූ ගාසා තීරය අද සුන්බුන් ගොඩකි. එහි දශලක්ෂ දෙකකට අධික ජනතාව අද ජීවත් වන්නේ හිසට වහලක් නැතිව කුසට අහරක් නැතිව අව්වට වැස්සට ආවරණයක් නොවන තාවකාලික කුඩාරම්වල හෝ එළිමහනේ ය.

මෙම වසරේ සහයෝගිතා දිනය තීරණාත්මක වන්නේ එය නැවත වරක් පලස්තිනයේ යුදෙව් රාජ්‍යයක් පිහිටුවීමේ මුල්ම සැලැස්ම වන 1917 බැල්පෝර් ප්‍රකාශය කරා ආපසු යැමක් වන නිසාය. බැල්පෝර් ප්‍රකාශය තුළින් එවකට සිටි අධිරාජ්‍ය බලවතා වන මහා බ්‍රිතාන්‍යය පලස්තීනය පිළිබඳ මැන්ඩේට් බලය නිත්‍යානුකූල පසුබිමක් නැතිව පවරා ගත් ආකාරයටම අද ලොව මහා බලවතා වන ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ගාසා තීරයේ අධිකාරි බලය තමන් වෙත පවරා ගෙන ඇත. ඒ එක්සත් ජාතින්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයෙන් සම්මත කර ගත් යෝජනා අංක 2803 යටතේය.

එක්සත් ජනපදය කෙටුම්පත් කළ මෙම යෝජනාවට අරාබි සහ මුස්ලිම් රටවල සහයෝගය ලැබුණ නිසා ආරක්ෂක මණ්ඩලයෙන් සම්මත විය. ඊට විරුද්ධ වූයේ ආරත්ෂක මණ්ඩලයේ නිෂේධ බලය හිමි චීනය සහ රුසියානු සමූහාණ්ඩුව පමණි. මෙම යෝජනාවෙන් පලස්තින රාජ්‍යයක් පිහිටුවීම ගැන කිසිදු සඳහනක් නොමැති නිසා ඊට එකඟ නොවන නමුත් අරාබි සහ මුස්ලිම් රටවල සහාය ඊට ලැබෙන නිසා විරුද්ධවීමෙන් වළකින්නේයැයි රුසියානු නියෝජිතයා පැවසුවේය. චිනය ද එම ස්ථාවරය අනුමත කෙළේය.

ඇමරිකානු බලපෑම යටතේ ඊශ්‍රායෙලය සහ හමාස් සංවිධානය අතර ඇති කර ගත් සටන් විරාමය අනුව ගාසා තිරයේ සාමය ස්ථාපිත කොට යළි ගොඩනැගිම සිදු වන්නේ ගාසා තිරයේ පාලනය ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් යටතේ ඇති සාම මණ්ඩලයක් යටතේය. වසර දෙකක කාලයක් සඳහා වන එම සාම මණ්ඩලයේ අනෙක් සාමාජිකයන් ගැන මෙතෙක් සඳහන් නොවන නමුත් එහි ප්‍රධාන විධායකයා වන්නේ බ්‍රිතාන්‍යෙය් හිටපු අගමැති කෙනෙකු වූ ටෝනි බ්ලෙයාර් ය. බොහෝ විට ඔහු හඳුන් වන්නේ ඉරාකයේ ඝාතකයා වශයෙනි.පලස්තීන අධිකාරියේ නියෝජනයක් ගැන එහි සඳහන් වන්නේ නැත.

කරුණු 28කින් යුත් එම යෝජනාවේ මුලික අරමුණ වන්නේ හමාස් සංවිධානය නිරායුධ කොට ගාසා තීරය යුද මුක්ත කලාපයක් බවට පත් කිරීම ය. හමාස් සංවිධානය නිරායුධ කිරීමත් ඉන් පසුව එම ප්‍රදේශයේ ආරක්ෂාව පවත්වා ගැනිමටත් අන්තර්ජාතික ස්ථායිකරණ බලකායක් පිහිටුවනු ඇත. එම බලකායට දායක වන්නේ කවර රටවල් ද යන්න ද නිශ්චිත නැත. කෙසේ වුවත් එක්සත් ජනපද හමුදාව ඒ සඳහා යොදවන්නේ නැති බව පැහැදිලිය.

එහෙත් ගාසා තීරයෙන් ඊශ්‍රායෙල් හමුදාව සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කර ගන්නා තෙක් මෙම යෝජනාව පිළිනොගන්නා බව හමාස් සංවිධානය පැවසිම නිසා ගාසා තීරයේ නැවතත් ගැටුම් ඇතිවීමේ අනතුරක් පවතී. ඇත්තෙන්ම සටන් විරාමයක් ප්‍රකාශයට පත් කළ ද ඊශ්‍රායෙලය ගාසා තීරයේ කෙරෙන හමුදා මෙහෙයුම් නතර කර නැත. සටන් විරාමය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් අනතුරුව ඊශ්‍රායෙලය එල්ල කළ ප්‍රහාරවලින් 200කට අධික පිරිසක් මිය ගොස් ඇත. මොනම තත්වයක් යටතේ හෝ කිසිම භුමි ප්‍රදේශයක පලස්තීන රාජ්‍යයක් පිහිටුවීමට ඉඩ නොදෙන්නේයැයි ඊශ්‍රායෙල් අගමැති නෙතන්යාහු කර ඇති ප්‍රකාශය සැලකිල්ලට ගත යුතුය.

‍ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ල් ගේ මුල් ධුර කාලයේ දි ඇති කර ගත් ඒබ්‍රහම් ගිවිසුම සහ මෙම සාම ගිවිසුම පලස්තිනය ගැන එක්සත් ජාතින් සහ අන්ර්ජාතික අධිකරණය ප්‍රකාශ කර ඇති සියලු නිර්දේශ සහ තිරණ අවලංගු කරයි. ඊශ්‍රායෙලය පලස්තීන ප්‍රදේශ අත්පත් කර ගෙන සිටීම නීති විරෝධී බව ප්‍රකාශ කර තිබුණ ද ට්‍රම්ප්ගේ සාම සැලැස්ම ඒ ගැන කිසිදු තැකිමක් කර නැත. පලස්තින රාජයයක් පිහිටුවීමේ පළමු පියවර විය යුත්තේ අන්තර්ජාතික අධිකරණයේ එම තීන්දුව ක්‍රියාත්මක කිරීම ය. එය අමතක කර ට්‍රම්ප් ගේ නායකත්වයෙන් පිහිටුවන සාම මණ්ඩලයකට සුන්බුන් ගොඩක් බවට පත්ව ඇති ගාසෘ තීරයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු භාර දීම යුදෙව්වාදින් ගේ වුවනාව ඉටු කිරීමකි.

දෙවැනිව ඊශ්‍රායෙල් ප්‍රහාරවලින් අවතැන්ව සිටින ගාසා තීරයේ ජනතාවට සහනාධාර ලබා දුන් එක්සත් ජාතින්ගේ සහන වැඩ සටහන (UNWRA) ගැන ද මෙම සාම සැලැස්මේ කිසිත් සඳහන් වන්නේ නැත. ඊශ්‍රායෙල් සම්බාධකවලට ලක්ව සිටි ගාසාවේ සහ බටහිර ඉවුරේ ජනතාවට අවම මට්ටමෙන් හෝ ජිවිතය පවත්වා ගත හැකි වූයේමෙම සහන වැඩ සටහන යටතේය. එහෙත් ගාසා ප්‍රහාරය ආරම්භයේ දිම එම වැඩ සටහනේ කාර්ය මණ්ඩලයට ගාසා තිරයෙන් පිටවීමට නියෝග කළ ඊශ්‍රායෙල් ආරක්ෂක හමුදා සහනාධාර රැගත් ලොරි ගාසා කීරයට ඇතුලු වීමට ඉඩ දුන්නේ නැත.

ගාසා තීරයේ සියලු ජන තොටස් නිරාහාරයෙන් තැබීම අරමුණු කර ගත් මෙම තහනමට එරෙහිව ලොව පුරාම නැගුනු විරෝධයට පිළිතුරක් වශයෙන් ඇමරිකාවෙන් යෝජනා කෙළේ ගාසා මානුෂික ආධාර පදනමක් පිහිටුවීම ය. එහෙත් සැබවින්ම සිදු වූයේ ගාසා තීරයේ ජනතාව ඝාතනය කිරීමට තවත් අවස්ථාවක් නිර්මාණය කිරීමය. සහනාධාර ලබා ගැනීම සඳහා දහස් ගනන් ජනතාව එක්රෙක් වූ අතර ඊශ්‍රායෙල් ගුවන් හමුදාව ඒවා පාලනය කෙළේ ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කිරීමෙනි. ආරක්ෂක මණ්ඩලයෙන් සම්මත කළ ඇමරිකානු යෝජනාව යටතේ හෝ එක්සත් ජාතින්ගේ සහන වැඩ සටහන නැවත ක්‍රියාත්මක කිරීමක් ගැන සඳහන් වන්නේ නැත. ආහාර සහ වෙනත් අවශ්‍යතා රැගත් වාහන ගාසා තිරයට පිවිසීමට ඉඩ ලබා දෙන්නේ ඊශ්‍රායෙල් හමුදාවයි.

කළ යුත්තේ වසර ගණනාවක් තිස්සේ සම්බාධකවලට ලක්ව ඇති ගාසා කීරයට සහ බටහිර ඉවුරට සීමාවකින් තොර සහනාධාර ලබා දිම බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සහන වැඩ පිළිවෙළ අවධාරණය කරයි.

මෙවැනි තත්වයක් යටතේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයෙන් සම්මත වූ යෝජනා අංක 2803න් ගාසා තීරයට හෝ බටහිර ඉවුරට සහනයක් සැලසෙනු ඇතැයි කිව නොහැකිය. එය නැවත වරක් මහා ඊශ්‍රායෙලයක් ගැන සිහින මවන සයන්වාදින්ගේ දීර්ඝ කාලීන සැලැස්මේ තවත් පියවරක් පමණි.

එහෙත් සෑම කළුවළාවතම ඇති රිදී රේඛාවක් සේ බලාපොරොත්තුවක් ද ගොඩ නැගෙමින් පවතින බව පෙනේ. ඒ පලස්තීන සහයෝගිතා හඬ ලොව නන් දෙසින් නැගීම ය. බ්‍රිතානය රජයේ මර්දන නිති නොසලකා සියලු වයස් කාණ්ඩවලට අයත් ජනතාව වීදි බැස උද්ඝෝෂණය කරන අතර ලොව සෙසු නගරවලද එවැනි විරෝධතා දිනෙන් දින උත්සන්න වේ. යුදෙව් නායකයන් පිලිගන්නා ආකාරයට ඊශ්‍රායෙල් යුදෙව් විරෝධය අන් කවරදාටත් වඩා ප්‍රබලව නැගේ. පසුගිය දා ඇමරිකාවේ නිව්යෝර්ක් නගරයේ නගරාධිපති තනතුරටඡන්ද විමසීමේ දී පවා ඊශ්‍රායෙලයේ ජනඝාතන වැඩ පිළිවෙළ ප්‍රධාන මාතෘතාවක් විය.

පලස්තීන සහයෝගිතාවය සැබැවින්ම අර්ථවත් වන්නේ ගාසා තීරයේත් බටහිර ඉවුරේත් සිදු කරන ජනඝාතනයට විරෝධය දැක්වීමෙන් පමණක් නොවේ. පලස්තින ජනතාවගේ ජිවත්වීමේ අයිතිය ප්‍රතික්ෂේප කරන සයන්වාදය සහ ඊට ආධාර අනුබල ලබා දෙන ඇමරිකාව ඇතුළත් බටහිර රටවල අධිපතිවාදි දේශපාලන දැක්ම හෙළිදරව් කිරීමද තීරණාත්මක සාධකයකි. ඒ ලොව කිසියම් තැනක කරන අසාධාරණයක් ලොව සියලු දෙනාටම කරන අසාධාරණයක් වන නිසාය. 

The post ප්‍රලාපයක්ව ඇති පලස්තින සහයෝගිතාවය යථාර්ථයක් කිරීමට කාලය එළඔ ඇත.. appeared first on විවරණ.

මෑත ඉතිහාසයේ ලංකාව මුහුණ පූ බරපතළම ව්‍යසනය වූ දිට්වා කුණාටුවට ආණ්ඩුවත් විපක්ෂයත් ප්‍රතිචාර දැක් වූ ආකාරයෙන් පැහැදිලි වන්නේ මෙම දෙපාර්ශ්වයටම සිදුව ඇති ඛේදවාචකයේ ස්වභාවය සහ ඊට මුහුණ දිය යුතු ආකාරය ගැන පැහැදිලි අවබෝධයක් නැතිකමය. පළමුවෙන්ම ව්‍යසනයට විපක්ෂය ප්‍රතිචාර දැක් වූයේ සුපුරුදු  ආකාරයට පාර්ලිමේන්තුවේ විවාදයක් පැවැත් විය යුතුය යනුවෙනි. එය රාත්‍රි දොළහ වන තෙක් හෝ පැවැත්විමට විපක්ෂය එකඟවන්නේ යැයි විපක්ෂයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ මංත්‍රීවරයෙකු වු කබීර් හෂීම් පැවසුවේ පාර්ලිමේන්තුවේ පැවැත්වෙන කිසිම විවාදයකින් අර්ථවත් කිසිවක් නොවන බව අමතක කරමිනි. ඊට අමතරව විපක්ෂයේ ඉල්ලිමක් වූයේ හදිසි තත්වයක් ප්‍රකාශ කළ යුතුය යන්නයි. කෙසේ හෝ ජනාධිපති මුළු දිවයිනටම බලපාන හදිසි තත්වයක් ප්‍රකාශ කෙළේය.

හදිසි තත්වයක් ප්‍රකාශ කළ යුතු වන්නේ සාමාන්‍ය පටිපාටිය අනුව විසදා ගත නොහැකි නීතිය සහ සාමය පිළිබද තත්වයක් පවතින්නේ නම් ය. සුළිකුණාටුව රට තුළ හදිසි තත්වයක් ඇති කළද එය නීතිය හා සාමය පිළිබද ප්‍රශ්නයක් නොවේ. කවුරුත් පිළිගන්නා ආකාරයට සුළි කුණාටුව ස්වභාවින ව්‍යසනයකි. කලින් අනතුරු හැඟවීම් තිබුණ ද හානිය අවම කිරීමට පියවර ගැනීම හැර සම්පූර්ණයෙන් වළක්වා ගත හැකි තත්වයක් නොවේ. එම අනතුරු හැඟවීම් වලට නිසි ප්‍රතිචාර දැක් වූයේ ද යන්න සාකච්ඡා කළ යුතු වුවද එම තත්වය ගැන නොසැලකිල්ල කිසිසේත් නිතිය හා සාමය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් නොවේ.  එසේ නම් හදිසි තත්වයක් ප්‍රකාශ කෙළේ ඇයි? හදිසි නිතිය සාමාන්‍යයෙන් යොදා ගන්නේ ජනතා අයිතිය සීමා කිරීමට ‍සහ මර්දනකාරී පියවර ගැනිමට බව අපගේ අත්දැකිම ය.

එසේ නම් හදිසි නිතිය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් අදහස් කරන්නේ සාමාන්‍ය නීතිය අභිබවා යන මර්දනකාරී පියවර ගැනීම විය හැකිය. ඒ ගැන කිසියම් හැඟීමක් ඇති නිසාදෝ ජනාධිපති අනුර කුමාර තමා ප්‍රකාශයට පත් කළ හදිසි නිතිය යටතේ එවැනි මර්දනකාරී පියවර නොගන්නා බවට සහතික වූයේය. එය එසේම වනු ඇතැයි අපි ද බලාපොරොත්තු වෙමු.

එහෙත් ඉන් පැහැදිලි වන්නේ රට මුහුණ දී ඇති වෙනත් ආර්ථික, සමාජයීය සහ දේශපාලන ප්‍රශ්න ගැන මෙන්ම ස්වභාවික ව්‍යසනවලට මුහුණ දෙන ආකාරය ගැන පාලකයන්ට නිසි අවබෝධයක් හෝ දැක්මක් නැති කමය. හදිසි නීති සම්පාදනයටත් ඒ යටතේ විවිධ අණපනත් පැනවීමටත් සිදුව ඇත්තේ ජනතාව තම අයිතිවාසිකම් දිනා ගැනීම සදහා වැඩ වර්ජන, උද්ඝෝෂණ වැනි පියවර මෙන්ම වාර්ගික අයිතිවාසිකම් ලබා ගැනීම වැනි දේශපාලන ඉල්ලිම් යටපත් කොට රජයේ විධානය පවත්වා ගැනීමටය. මෙවැනි පියවර රජයේ ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් සේ පාලකයෝ සලකති. ස්වභාවික ව්‍යසනයක් සම්බන්ධයෙන් හදිසි නිතිය යොදා ගැනීමෙන් අදහස් වන්නේ කිසියම් ආකාරයකින් ජනතාව නතු කර තැබීම විය හැකිය. ජනතාවට සහන සැලසීමට හෝ විනාශ වූ පහසුකම් යළි ඉදි කිරීමට හදිසි නීති අවශ්‍ය නොවේ. ඒ සියල්ල රටේ පවතින සාමාන්‍ය යටතේ සිදු කළ හැකිය. අවශ්‍ය වන්නේ නිසි සම්පත් ලබා දීම සහ නායකත්වයයි.

එහෙත් ගැඹුරින් සලකා බැලීමේ දී ස්වභාවික ව්‍යසන නිතර නිතර වඩාත් විනාශකාරී ලෙස සිදු වන්නේ රටේ පවතින සාමාන්‍ය නීති පවා නිසි ආකාරයට ක්‍රියාත්මක නොවිම නිසා බව පෙනේ. මීට හොදම නිදසුනක් මෑත කාලයේ වැඩිම ජීවිත හානියක් සහ විශාලතම දේපොළ විනාශයක් සිදු වු සුනාමි ව්‍යසනයෙන් දැක් විය හැකිය. ජීවිත 35000කට වඩා බිලිගත් මෙම ව්‍යසනයෙන් පසුව පැන වූ නීති සමුදාය අතර එක් රෙගුලාසියක් වූයේ වෙරළේ සිට මීටර් 200ක් ඇතුළත කිසිම ඉදි කිරීමක් නොකළ යුතුය යන්නයි. ඒ නැවත කිසි දිනක සුනාමියක් පැමිණිය හොත් සිදු විය හැකි ජීවිත සහ දේපොළ හානි අවම කිරීමටය. එහෙත් එය වදන්වලට පමණක් සීමා වූ රෙගුලාසියකි. එය නොසලකා හැරීම පැහැදිලිවම සංචාරක කර්මාන්තයේ යෙදී සිටින ව්‍යාපාරිකයන්ගේ බලපෑම යටතේ ගත් දේශපාලන තීරණයකි. මීටර් 200 සීමාව ක්‍රියාත්මක කිරීම තවත් සුනාමියක් පැමිණෙන තෙක් කල් දමා ඇත.

නිතිය දේශපාලන අවශ්‍යතා මත නොසලකා හැරීමට තවත් අලුත්ම උදාහරණයක් දැක් විය හැකිය.

මෑතක පැවති කොළඹ දිස්ත්‍රික් සම්බන්ධීකරණ රැස්වීමක දී නාරහේන්පිට ප්‍රදේශයේ ඉදි කොට ඇති අනවසර ඉදි කිරීම් ඉවත් කිරීමට අධිකරණයෙන් ලබා දී ඇති තින්දුවක් ක්‍රියාත්මක නොකිරීම ගැන ප්‍රශ්නයක් මතුවිය. එම සභාව නියෝජනය කළ ආණ්ඩු පක්ෂයේ මංත්‍රීවරියක ගේ බලපෑම නිසා අධිකරණ නියෝගය නොසලකා සිටීමට තීරණය කළ බව පළ විය. මෙම ප්‍රශ්නය පාර්ලිමේන්තුවේ දි මතු වූ විට උගත් අධිකරණ ඇමතිගේ පිළිතුර වූයේ කොළඹ නගරයේ ඇති අනවසර ඉදි කිරීම් ඉවත් කළ හොත් කොළඹ වැසියන්ගෙන් අඩකටත් වඩා නිවාස අහිමි තත්වයට පත් වන්නේය යන්නයි.

මීට වසර කීපයකට පෙර කොළඹ නගරයේ තොටළඟ ප්‍රදේශයේ පැල්පත්වල හටගත් ගින්නක් හට ගත් විට ඒ සියලු නිවාස ගිනිබත්ව අවසන් වන තෙක් ගිනි නිවන හමුදාවට කිසිත් කර නොහැකිව බලා සිටීමට සිදු වූයේ ගින්න පැවති ස්ථානයට ළගා වීමට ප්‍රවේශ මාර්ගයක් නොතිබීමය. එම ගින්නෙන් ජීවිත හානි සිදු නොවු නමුත් අනවසර ඉදි කිරීම් ජීවිත සහ දේපොළවලට හානිකරය යන්න නැවතත් තහවුරු විය. එම අනවසර ඉදි කිරීම්වලට දේශපාලන අනුග්‍රහය ලැබී තිබුණ බවද පැහැදිලිය.

මින් කියවෙන සරල සත්‍යය දේශපාලන අවශ්‍යතාවය අනුව නීති කඩ කිරීමත් නොසලකා සිටීමත් සංස්කෘතියක් බවට පත්ව තිබීම ය. ඊට පක්ෂ බේදයක් නැත. ඉදි කිරීම් පිළිබදව පවතින නීති සහ රෙගුලාසි ක්‍රියාත්මක වූයේ නම් දිට්වා සුළි සුළග වැළැක්විය නොහැකි වුවත් ජීවිත සහ දේපොළ විශාල ප්‍රමාණයක් රැක ගතව හැකිව තිබිණ. අඩුම වශයෙන් සුළි කුණාටුවට දින කීපයකට පෙර කඩුගන්නාවේ කඳු බෑවුමේ අනවසර ඉදි කිරීමක් වූ ආපන ශාලාවකට ගලක් පෙරළීමෙන් වූ හානිය එළඹෙන අනතුරක සංඥාවක් විය හැකිව තිබිණ.

එහෙත් අපගේ දේශපාලන සංස්කෘතිය අනුව දුර දක්නා නුවනින් තිරණ ගත නොහැකිය. ඡන්දය දිනා ගැනීමට හැකි නම් කුඩුකාරයෙකුට වුවද නාමයෝජනා ලබා දීමේ වරදක් නැත. එවැනි අය මහජන නියෝජිතයෙකු වු පසුව නීතිය වන්නේ ඔහුය.

ස්වභාවික ආපදාවලට මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් ද සැලකිය යුතු ආකාරයෙන් බලපාන බව අද පිළිගත් විද්‍යාත්මක සත්‍යයකි. සංවර්ධනයේ නාමයෙන් ඉවක් බවක් නැතිව පරිසරය විනාශ කිරීම නිසා ස්වභාවික ආපදා නිරන්තරයෙන් සිදු වන අතර සිදුවන හානිද පරිමාණයෙන් වඩාත් වැඩිය. මහා ජලාශ ඉදි කිරීම වැසි ජලය බැස යෑමට ඇති තෙත්බිම් ගොඩ කිරීම වනාන්තර හෙළි කොට වගා බිම් සැකසීම වැනි මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා ගංවතුරු නාය යෑම් මෙන්ම නියඟය අද සාමාන්‍ය දෙයකි. මේ තත්වය නිසා ලොව වැඩියෙන්ම ස්වභාවික ආපදාවන්ට ලක් වන රටක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව හඳුනා ගෙන ඇත. දැනට ගණන් බලා ඇති ආකාරයට පසුගිය දා ඇති වු සුළි සුළං කුණාටුවෙන් ශ්‍රී ලංකව ඇතුළුව මැලේසියාව, තායිලන්තය සහ ඉන්දුනිසියාව යන රටවල සිදු වු ජීවිත හානි දහස ඉක්මවා යයි. ඛේදය වන්නේ ඉන් වැඩිම ජීවිත හානියක් ශ්‍රී ලංකාවෙන් වාර්තා විම ය. ජන සංඛ්‍යාව අනුව බලන්නේ නම් ප්‍රතිශතයක් වශයෙන් වැඩිම ජීවිත හානි සිදුව ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේය.

ඉන් පැහැදිලි වන්නේ ලංකාවේ ආපදා කළමනාකරණය මෙන්ම පරිසර කළමනාකරණය ද ඉතාම දුර්වල තත්වයක පැවතිමය. මෙම රටවල් අතුරෙන් වැඩිම කාලයක් හදිසි නිතිය ක්‍රියාත්මක වූ රට ද ලංකාවයි. එහෙත් ආපදා වැළැක්වීමට හෝ කළමනාකරණයට හදිසි නීතිය පවත්වා ගැනීම කිසිසේත් ඉවහල්ව නැත.

අපේ රටේ පාලකයන් ආර්ථික කළමනාකරණයට මෙන්ම පරිසර කළමනාකරණයට ද අසමත් බව පැහැදිලිය. රට බංකොළොත් තත්වයට පත්විමට හේතුව දුර්වල ආර්ථික කළමනාකරණය බව තීරණය කළ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හිටපු පාලකයන් සහ උසස් නිලධාරීන් වගකිව යුතු බවත් ඒ නිසා ඔවුන් ජනතාවගේ මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනයකර ඇති බවත් ප්‍රකාශ කෙළේය. ජනතාව පසුගිය ජනාධිපතිවරණයෙන් සහ අනතුරුව පැවති මහා මැතිවරණයෙන් එම පාලකයන් ඉවත් කොට නව දේශපාලන කණ්ඩායමක් බලයට පත් කෙළේ සැබැවින්ම මෙම ක්‍රමයේ වෙනසක් අපේක්ෂාවෙනි. එහෙත් නැවත වරක් එය හිස් බලාපොරොත්තුවක් බවට පත්වීමේ ලකුණු දැකිය හැකිය. ස්වභාවික ආපදාවකට මුහුණ දිමට ජනතාව මර්දනය සඳහා යොදා ගත් හදිසි නීතියේ පිහිට පැතීම එවැනි අවස්ථාවකි. සිදුව ඇත්තේ පැරණි ආප්තයක් අනුව පරණ වයින් අලුත් බෝතලයකට දැමිමකි.

අද අප මුහුණ දී ඇති ආර්ථික සමාජයීය සහ පාරිසරික ප්‍රශ්නවලට මුහුණ දීමට වෙනස් දේශපාලන දැක්මක් අවශ්‍ය ය. එම දේශපාලන දැක්ම ගොඩ නගා ගත හැක්කේ වෙනස්ව සිතීමට හැකියාව වර්ධනය කර ගැනීමෙනි. ලාභය ඉපයීම එකම අරමුණ කර ගත් දැවැන්ත ව්‍යාපාරිකයන්ගෙන් එම දැනුම ලබා ගත නොහැකිය. ඔවුන් දන්නේ පොහොසත් රටක් තැනීමට නොව ලාභය එක්රොක් කරන මහා ව්‍යාපාර ගොඩ නැගීමට ය. අසල් වැසි ඉන්දියාවේ ලෝක පරිමාණයෙන් ධනය රැස් කර ගත් ව්‍යපාරිකයන් සිටින නමුත් එහි දරිද්‍රතාවය හා අසරණ බව තුරන්ව නැත. ධනයේ ‘‘වර්ධනය“ කෙතරම් ද යත් අද ඉන්දියාවේ ප්‍රධාන නගරවල හුස්ම ගැනීමට හෝ නොහැකි තරමට වාතය අපවිත්‍රව ඇත. ලංකාවේ ‘‘සංවර්ධනයත්“ සමග එවැනි තත්වයක් වැඩි ඈතක් නොවන දිනක අත්දැකීමට හැකි වනු ඇත..

එමනිසා සිදුවිය යුත්තේ පැරණි විනාශකාරී තත්වය නැවත ගොඩ නැගිම නොව මිනිසාටත් පරිසරයටත් හිතකාමී නව මාවතක් හෙළිපෙහෙළි කිරීමය. ඒ සඳහා තීරණාත්මක වන්නේ ධනය ඒකරාශි කිරීමේ ව්‍යාපාරික දැනුම නොව සියලුම මිනිස් ජීවිත එක සේ අගය කරන මානවවාදී දැක්මක් සහ ක්‍රියා පිළිවෙතකි. එසේ නොවන්නේ නම් නැවතත් සුනාමියක් හෝ දිට්වා කුළි කුණාටුවක් පැමිණෙන තෙක් කකුළුවන් සේ සැළියේ දිය කෙළිමු.

The post දැල් දමා දිට්වා සුළි කුණාටුව මර්දනය කිරීමට වෙර දැරීම.. appeared first on විවරණ.