ගෝලීය යුක්තිය සඳහා වූ ශ්‍රී ලංකා ජනමාධ්‍යවේදීන් ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික වැඩ පිළිවෙළ පිළිබඳව රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මට්ටමෙන් විසඳුමක් සොයා ගැනීමට සාකච්ඡා පවත්වන අතර එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායෙලය විසින් ඉරානයේ උත්තරීතර නායක අයතොල්ලා අලි කමේනි සාහසික ලෙස ඝාතනය කිරීම තරයේ හෙළා දකියි. 

අයතොල්ලා අලි කමේනි ඉරානයේ ආගමික නායකයා පමණක් නොවේ. සයන්වාදී අධිරාජ්‍යවාදයට සහ ආධිපත්‍යයට එරෙහිව නොසැලී පෙනි සිටි ලෝක නායකයෙකි. එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තිය සහ ශිෂ්ට ගති පැවතුම් කඩ කරමින් එල්ල කළ මෙම නිවට ප්‍රහාරය දැනට ගාසා කෙරෙන නීති විරෝධී යුද්ධයේම දිගුවකි. ප්‍රෞඪ ඉතිහාසයකට සහ ශිෂ්ටාචාරයකට උරුමකම් කියන රටක ගෞරවනීය නායකයා ඝාතනය කරන්නේ වෙනිසුවෙලාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රීයව තේරී පත් වූ නායකයා සහ ඔහුගේ බිරිඳ පැහැර ගෙන යෑමේ පසුබිමකය. වෙනිසුවෙලාවේ ස්වෛරීත්වය නොසලකා හැරීම සහ ඉරානයේ උත්තරීතර නායකයා ඝාතනය කිරීම ශක්තිය යුක්තියයැයි කියන මිලේච්ඡත්වය නැවත තහවුරු කිරීමකි. සිද්ධිය හෙළා දැකින හිස් වදන් වලට සීමා කිරීමේ අන්තර්ජාතික ප්‍රතිචාරයද පිළිකුල් සහගතය.

දුෂ්කර අසීරු අවස්ථාවලදී ශ්‍රී ලංකාවට යුදමය සහ ආර්ථික වශයෙන්ද රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මට්ටමෙන්ද සහාය ලබා දුන් රටක් වන ඉරානයේ උත්තරීතර නායක අයතොල්ලා සහ ඔහුගේ පවුලේ ඥාතින් මෙන්ම ප්‍රාථමික පාසලක ශිෂ්‍යාවන් 100ක් ප්‍රහාරයේ පළමු දිනයේ දීම කුරිරු බෝම්බ ප්‍රහාරවලින් මරා දැමීම හෙළා දකින ලෙස අපි රජයෙන් උදක්ම ඉල්ලා සිටිමු.

අවසාන වශයෙන් සැබෑ සමාජවාදීන් සේ වහාම සාමය තහවුරු කරන ලෙසත් ගැටුමට එක්සත් ජාතින් ගේ යාන්ත්‍රණය තුළින් විසඳුම් සෙවිමටත් බල කරන සේ ආණ්ඩුවෙන් ඉල්ලා සිටිමු.

මහින්ද හත්තක                      අමින් ඉසදීන්
කැඳවුම්කරු                           කැදවුම්කරු

The post අයතොල්ලා කමේනි ඝාතනය හෙළා දකිමු..! appeared first on විවරණ.

වෘත්තීය සමිති නායක මුරුත්තෙට්ටුවේ ආනන්ද හිමියන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් භික්ෂූන් පිරිසක් පෙබරවාරි 20 වන දින සංඝ සම්මේලනයක් පැවැත්වීමට සැලසුම් කරති. බලධාරීන් තමන්ව නොසලකා හරින බවත් තමන්ට නිග්‍රහ කරන බවත් ඔවුහු පවසති. ඔවුන්ගේ අරමුණ වී ඇත්තේ පවතින පාලනයෙන් රට, ජාතිය, ආගම, සංස්කෘතිය සහ හැදියාව බේරා ගැනීමයි.

ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක් බැවින්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 14(1)(ආ) වගන්තිය මගින් සියලු පුරවැසියන්ට සහතික කර ඇති ‘සාමකාමීව රැස්වීමේ නිදහස’ භික්ෂූන් වහන්සේලාට ද හිමි වේ. 2010 වසරේදී රාජපක්ෂ පරපුර සිදු කළාක් මෙන්, පුරවැසියන් ලෙස තම මූලික අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාවට නංවන භික්ෂූන් පිරිසකට බාධා කිරීමට උත්සාහ නොකර, ජාතික ජන බලවේගය/ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ රජය මෙම සත්‍යය සිහි තබා ගනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරමු.

2010 ජනාධිපතිවරණ පරාජයෙන් සති කිහිපයකට පසු රාජපක්ෂ පාලනය විසින් ජනරාල් සරත් ෆොන්සේකා මහතාව අත්අඩංගුවට ගත් අවස්ථාවේදී, මහානායක හිමිවරුන් සිවුදෙනාම එය ‘අසාධාරණ සහ පිළිගත නොහැකි’ ක්‍රියාවක් ලෙස හෙළා දුටහ. ‘ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ යහපාලනය යළි ස්ථාපිත කිරීම සඳහා’ පෙබරවාරි 18 වන දින මහනුවර මහ මළුවේදී පැවැත් වෙන සංඝ සම්මේලනයට සහභාගිවන ලෙස ඉල්ලමින් උන්වහන්සේලා සියලුම භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙත ඒකාබද්ධ ලිපියක් යැවූහ. මෙය ඓතිහාසික අවස්ථාවකි.

එම සම්මේලනය පැවැත්වූයේ නැත. ත්‍රයිනිකායම නියෝජනය කරන ජ්‍යෙෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා තිදෙනෙකු මාධ්‍ය සාකච්ඡාවකදී එය දින නියමයක් නොමැතිව කල් දැමීමට හේතුව පැහැදිලි කළහ.

‘..රජය නියෝජනය කරන බොහෝ පිරිස් මෙන්ම රජය වෙනුවෙන් වැඩ කරන ඇතැම් පැවිදි පාර්ශවයන් ද මෙම රැස්වීම නැවැත්වීම සඳහා අපට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කළහ..,’

යි අතංගනේ රතනපාල හිමියෝ එහිදී මැසිවිලි නැඟූහ.

‘..සංඝ සභාව ආරම්භ වීමට දින දෙකකට පෙර, සම්මේලනයට භික්ෂූන් වහන්සේලා රැගෙන යන බස් රථවලට බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කරන බවට පන්සල්වලට දැනුම් දී ඇති බව ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ ආරංචි මාර්ග හරහා අපට දැනගන්නට ලැබුණි… රජයේ හිතවාදීන් ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ පන්සල් 500ක් ප්‍රධාන බෞද්ධ නිකායන්ගෙන් වෙන් කර, රාජපක්ෂ  උපන් ප්‍රදේශය වන දකුණේ එතරම් ප්‍රසිද්ධ නැති නිකායක් සමඟ එක් කරන බවට තර්ජනය කරමිනි..’
කොළඹ ටෙලිග්‍රාෆ් – 2011.11.29].

එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවේ 2010 ජාත්‍යන්තර ආගමික නිදහස පිළිබඳ වාර්තාවේ මේ පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු දැක්වේ.

‘..රජයේ අමාත්‍යවරුන් පිරිසක් මහානායක හිමිවරුන් හමුවී එම සමුළුව පැවැත්වීමෙන් වළකින ලෙස දන්වා සිටියහ. මෙම සමුළුවට සහභාගී වීම සඳහා බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා රැගෙන එන ඕනෑම බස් රථයකට බෝම්බ එල්ල කරන බවට දිවයින පුරා පිහිටි ප්‍රාදේශීය විහාරස්ථාන වෙත නිර්නාමික තර්ජන ලැබුණු බව විවිධ පාර්ශවයන්ගෙන් වාර්තා විය. ඒ අනුව මහානායක හිමිවරුන් විසින් එය දින නියමයක් නොමැතිව කල් දමනු ලැබීය. තවද, මෙම සමුළුව කැඳවීමට කටයුතු කළ මල්වතු පාර්ශවයේ මහානායක හිමිපාණන් වෙත රජයෙන් තර්ජන එල්ල වූ බව වාර්තා විය. එහිදී උන්වහන්සේ නැවත වරක් දේශපාලන කරුණු සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වීමට උත්සාහ කළහොත්, උන්වහන්සේගේ නිකාය බෙදා වෙන් කර එහි බලපෑම සැලකිය යුතු ලෙස අවම කරන බවට රජය පාර්ශවයෙන් දැනුම් දී තිබුණි…’

මෙම කලබලකාරී සමය තුළ මුරුත්තෙට්ටුවේ ආනන්ද හිමියන් සිටියේ කොහේද යන්නත්, රාජපක්ෂගේ උවමනාව මත මහා නායක හිමිවරුන්ට බලපෑම් කර එම සම්මේලනය අවලංගු කරවීමට කටයුතු කළ භික්ෂූන් අතර උන්වහන්සේ සිටියේද යන්නත් පැහැදිලි නැත.

එම අප්‍රසන්න සිදුවීමට උන්වහන්සේ සෘජුව සම්බන්ධ වුවත් නැතත්, “..පසුගිය සෑම රජයක්ම මහා සංඝරත්නයේ හඬට සවන් දුන් බවට..” උන්වහන්සේ කරන ප්‍රකාශය දෙස බලන විට, එම සිදුවීම උන්වහන්සේගේ මතකයෙන් ගිලිහී ගොස් ඇති බවක් පෙනේ.

නාමල් රාජපක්ෂ සහ ඔහුගේ සහෝදරයන්ගේ ප්‍රියතම ව්‍යාපෘතියක් වූ මහනුවර රාත්‍රී මෝටර් රථ ධාවන තරඟ අපකීර්තිමත් ඉතිහාසය ද ඔහුගේ මෙම “අමතක වීම” තුළ වැසී ඇති බව පෙනේ.

2012 වසරේ ප්‍රථම වරට මෙම රාත්‍රී තරඟ පවත්වන විට, මල්වතු පාර්ශවයේ මහානායක හිමියන් එය ‘විකාරයක්’ ලෙස බැහැර කළහ.

“..මහනුවර ජනතාව පීඩාවට පත් කරමින් පවත්වනු ලබන මෙම රාත්‍රී තරඟ මම හෙළා දකිමි. මුළු මහනුවර නගරයම වැලි කොට්ටවලින් අවුරා ඇත, පදිකයන්ට ගමන් කිරීමට ඉඩක් නැත, තවද මෙම කුඩා නගරයේ මාර්ග අද සවස් කාලයේ සිට වසා දැමීමට නියමිතයි… මම ජනාධිපතිවරයා සමඟ කතා කළෙමි, එවිට ඔහු පැවසුවේ තමා මෙම තරඟ ගැන නොදන්නා බවයි…” (ඩේලි මිරර් – 2012.03.17).

2014 වසරේදී, ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරුන් මෙම රාත්‍රී තරඟ නතර කරන ලෙස ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂගෙන් ප්‍රසිද්ධ ඉල්ලීමක් කළහ. එසේ වුවද, තරඟ දිගටම පැවැත්විණි.

2012 වසරේදී, රාජපක්ෂ පරපුර අගවිනිසුරු ශිරාණි බණ්ඩාරනායක එරෙහි නීතිවිරෝධී දෝෂාභියෝගය කඩිනමින් ඉදිරියට ගෙන යමින් සිටියදී, එම දෝෂාභියෝගය නතර කරන ලෙස සියලුම මහානායක හිමිවරු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂගෙන් ‘කාරුණිකව’ ඉල්ලා සිටියහ. එහෙත් එම දිගටම ක්‍රියාත්මක වූ අතර, ශිරාණි බණ්ඩාරනායක ධුරයෙන් ඉවත් කර මොහාන් පීරිස්  අගවිනිසුරු ලෙස පත් කරන ලදී.

මුරුත්තෙට්ටුවේ ආනන්ද හිමියන් සහ පෙබරවාරි 20 වැනිදා පැවත්වීමට නියමිත සංඝ සම්මේලනයේ අනෙකුත් සංවිධායකයන්ට මෙම රාජපක්ෂ අතීතය අමතකවී නව දේශපාලන බුද්ධාගම් රැල්ලක් මතින් නැවත බලයට ඒමට උත්සාහ කරන දේශපාලනයක පඹයන් බවට පත්වීමට කටයුතු කරමින් සිටිති.

 “..1956 සිට, එනම් බණ්ඩාරනායක යුගයේ සිට, මහා සංඝරත්නය රට, ජාතිය සහ ආගම ගැන කතා කළා,” යනුවෙන් මුරුත්තෙට්ටුවේ ආනන්ද හිමියෝ පවසති. “සෑම රාජ්‍ය නායකයෙක්ම, සෑම පාලකයෙක්ම ඒ හඬට සවන් දුන්නා..”

බණ්ඩාරනායක මහතා සැබවින්ම එම ඝෝෂාවට සවන් දුන්නේය. නැතහොත්, ඔහු දේශපාලන භික්ෂූන් පිරිසක් සමඟ ගනුදෙනුවකට එළඹුණේය. ඔහු දේශපාලන භික්ෂූන්ගේ ‘සිංහල පමණක්’ ඉල්ලීම වැළඳගත් අතර, තම ‘පංච මහා බලවේගයේ’ මුදුනටම මහා සංඝරත්නය පත් කළේය.

ඒ සමඟම, ඔහු ආගමික දේශපාලනය’ නමැති භූතයා නිදහස් කළේය. එම භූතයා 1959 දී ඔහුගේ ජීවිතයම බිලිගත්තේය. ඊට පෙර, එය තවත් බොහෝ දේ විනාශ කර තිබුණි.

1957 ජූලි මාසයේදී ඇති කර ගෙන 1958 අප්‍රේල් මාසයේදී ඉරා දමන ලද බණ්ඩාරනායක-චෙල්වනායගම් ගිවිසුම දෙපාර්ශවයේම සිටි මධ්‍යස්ථ මතධාරීන් අපකීර්තියට පත්කොට අන්තවාදීන් ශක්තිමත් කිරීමට සමත් විය.

දේශපාලන භික්ෂූන්ගේ එම අවාසනාවන්ත මැදිහත්වීම සිදු නොවන්නට, බී-සී ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක වීමට ඉඩ තිබුණි — එසේ වූයේ නම් 1958 කෝලාහලවලින් ආරම්භ වී පසුව සිදු වූ ව්‍යසන වළක්වා ගැනීමට ද හැකියාව තිබුණි.

‘සිංහල පමණක්’ ප්‍රතිපත්තියෙන් නිර්මාණය කරන ලද උ ද්වේගී වාතාවරණය, බණ්ඩාරනායක-චෙල්වනායගම් ගිවිසුම ඒකපාර්ශ්විකව අහෝසි කිරීමත් සමඟ තවත් උග්‍ර වූ අතර එය 1958 වාර්ගික ගැටුම් සඳහා මග පෑදුවේය. ඒ. සිවනන්දන්ගේ “When Memory Dies” නවකතාවේ එන දෙමළ කථකයෙකු, සාමාන්‍ය දෙමළ ජනතාවට ඒ මොහොතේ දැනුණු ව්‍යාකූලත්වය සහ පාවාදීමේ හැඟීම ඉතා සංවේදී ලෙස විස්තර කරයි:

“..මේ කිසිවක් සිදු විය නොහැක, මම වරින් වර දෑස් පියාගනිමින් මටම කියා ගත්තෙමි. වසර 2000ක ඉතිහාසය පුරා කිසි දිනක මෙවැනි දෙයක් සිදුවී නැත, විශේෂයෙන්ම මේ ආකාරයෙන් සිදු වූයේ නැත: සිංහල මිනිසුන් මගේ මිතුරන් විය, මම විවාහ වී සිටියේ සිංහල අයෙකු සමඟය, මගේ පුතා සිංහලයෙකි; මේ කිසිවක් සිදු විය නොහැක..”

වේලුපිල්ලේ ප්‍රභාකරන් ගේ ප්‍රථම සම්මුඛ සාකච්ඡාවේදී, අනීටා ප්‍රතාප් ඔහු අන්තවාදී වීමට සහ අවි අතට ගැනීමට 1958 ගැටුම් බලපෑ ආකාරය විමසුවාය. ඊට පිළිතුරු ලෙස ඔහු පවුලේ හිතවතෙකුගේ පෞද්ගලික අත්දැකීමක් සඳහන් කරයි.

“..ගැටුම් සමයේදී, සිංහල මැර පිරිසක් කොළඹ පිහිටි ඇයගේ නිවසට පහර දුන්නා. මැර පිරිස් නිවසට ගිනි තබා ඇගේ සැමියා ඝාතනය කළා. ඇය සහ දරුවන් දැඩි පිළිස්සුම් තුවාල සහිතව බේරුණා. ඇයගේ සිරුරේ තිබූ කැළැල් දුටු විට මම බෙහෙවින් කම්පනයට පත් වුණා..”

එම සිදුවීම සහ පානදුරේදී දෙමළ පූජකයෙකු තම කෝවිලෙන් එළියට ඇද දමා, මැර පිරිසක් විසින් පෙට්‍රල් වත් කර ගිනිතබා ඝාතනය කිරීමේ පුවත, තරුණ වේලුපිල්ලේගේ පසුකාලීන ගමන්මග තීරණය කිරීමට තදින්ම බලපෑ සාධක බව පෙනේ.

දේශපාලන භික්ෂූන් සමඟ ඇති කරගත් ගිවිසුම සහ ඔවුන්ගේ අන්තවාදී ඉල්ලීම්වලට යටත් වීමේ බණ්ඩාරනායක පුරුද්ද, දිගුකාලීන ඊළාම් යුද්ධයට මග පෑදුවා පමණක් නොවේ; එය අවම වශයෙන් ප්‍රායෝගික හේතූන් මත හෝ සිංහල භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට බොහෝ දෙමළ ජනතාව තුළ තිබූ ස්වභාවික නැඹුරුව ද අවසන් කළේය.

දකුණු කොරියාවේ යොන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාසය පිළිබඳ මහාචාර්ය එම්. එල්. රත්නපාලන් විසින් රචිත (ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ගික ප්‍රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ එක්සත් රාජධානියේ සංක්‍රමණික දෙමළ ජනයා ගේ මතකයන් නම් ලිපිය සඳහා සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට එක් වූ ‘රාසන්’ නම් දෙමළ ජාතිකයෙකු මෙසේ පැහැදිලි කළේය:

“..සිංහල භාෂාව පිළිබඳ දැනුම ලබා ගැනීම ඉතා ප්‍රායෝගික දෙයක් විය. ඔබ සිංහල ප්‍රදේශයක වෛද්‍යවරයකු ලෙස කටයුතු කරන්නේ නම්, සිංහල නොදැන සිටීම මෝඩකමකි, මන්ද එවිට ඔබට ඔබේ රැකියාව නිසි ලෙස කළ නොහැකි බැවිනි. ප්‍රශ්නය වූයේ සිංහල භාෂාව ප්‍රගුණ කිරීම ඔබේ වෘත්තීය දියුණුව සඳහා අනිවාර්ය කොන්දේසියක් බවට පත් වූ විටය… 1956 දී සිදු වූයේ එදිනෙදා ජීවිතයේදී සාමාන්‍යයෙන් සිදු වෙමින් පැවති දෙයක්, හදිසියේම නීතියක් බවට පත් කිරීමට උත්සාහ කිරීමයි… එය අප්‍රසන්න දෙයක් බවට පත් වූයේ එතැනදීය..”

‘සිංහල පමණක්’ පනත නොතිබුණේ නම් අප ස්වභාවිකවම පත්වන්නට තිබූ තත්ත්වය—එනම් බහුතරයක් භාෂා තුනම දන්නා ජනතාවක් බවට පත්වීම—සාක්ෂාත් කර ගැනීමට වසර 70කට පසුව, අපි අද දැඩි උත්සාහයක නිරත වෙමු. දේශපාලන භික්ෂූන්ගේ මැදිහත් වීම අප අද මුහුණ දෙන අධ්‍යාපන අර්බුදයට ද දායක විය.

මෙම ඉතිහාසය නැවත කිසිදාක නොවිය යුතුය. කිසිසේත්ම නොවිය යුතුය.

2007 අගෝස්තු මාසයේදී, එවකට ජාතික හෙළ උරුමයේ නායකයාව සිටි පූජ්‍ය එල්ලාවල මේධානන්ද හිමියන් සුවිශේෂී ප්‍රකාශයක් කළහ. මූලධර්මවාදී ක්‍රිස්තියානීන් විසින් බෞද්ධ භික්ෂූන්ට ඒඩ්ස් රෝගය බෝ කිරීමට සැලසුම් කරමින් සිටින බව ප්‍රකාශ කළහ.

“..කුරුණෑගල පැවති රැස්වීමකදී මූලධර්මවාදීන් මේ රටෙන් බුද්ධාගම තුරන් කිරීමට තීරණය කර ඇති බවට තොරතුරු ලැබුණා. ඔවුන්ගේ සැලැස්මේ එක් කොටසක් වන්නේ භික්ෂූන්ට HIV වෛරසය ආසාදනය කිරීමයි… භික්ෂූන් වහන්සේලා රුධිර පරීක්ෂණයකට හෝ රුධිර පාරවිලයනයකට යන අවස්ථාවලදී මෙම වෛරසය ආසාදනය විය හැකියි..” (ලංකා නිව්ස්පේපර්ස් – 2007.08.18).

කාලය ගෙවී ගියේය. ඒඩ්ස් පතුරුවන “ක්‍රිස්තියානි මූලධර්මවාදියා” වෙනුවට “නොමළ කොටි” ද, ඉන්පසු “වන්ධී කරන මුස්ලිම්” ද ආදේශ විය. සුළුතර තර්ජනයක් සහ සුළුතර සතුරෙකුගේ අවශ්‍යතාවය යනු දේශපාලන භික්ෂූන් සහ රාජපක්ෂ පරපුර එකට බැඳ තබන පොදු හුයයි. ඔවුන්ගේ පැවැත්ම සහ සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ සිංහල-බෞද්ධ ජනතාව අතර බිය සහ සැකය වැපිරීම මතය. කාලයෙන් කාලයට සතුරාගේ මුහුණුවර වෙනස් වුවද, එවැනි සතුරෙකු සිටීමේ වුවමනාව කිසිදා වෙනස් නොවේ. ඇත්ත වශයෙන්ම, සතුරෙකු නොමැති නම් “ගැලවුම්කරුවන්” අවශ්‍ය වන්නේ කාටද?

යුද්ධය ජයග්‍රාහී ලෙස අවසන් වී මාස කිහිපයකට පසු, 2009 වසරේදී නැවතත් “කොටි” භීතිකාව කරළියට ගෙන ඒමට උත්සාහයක් ගන්නා ලදී. මරාගෙන මැරෙන මෙහෙයුමක් සඳහා කොළඹට එවීමට සූදානම් කර තිබූ පුපුරණ ද්‍රව්‍ය පිරවූ වෑන් රථයක් සොයාගත් බව කොළඹ අපරාධ කොට්ඨාසය නිවේදනය කළේය. එවකට උතුරු පළාතේ නියෝජ්‍ය පොලිස්පති නිමල් ලෙව්කේ පැය 24ක් ගතවීමටත් පෙර මෙම පුවත “සැක සහිත සහ ගැටලු සහගත” එකක්යැයි බැහැර කළේය. එම සිදුවීම මුළුමනින්ම ගෙතූ එකක් බව තහවුරු වූයේ, කොළඹ අපරාධ කොට්ඨාසය වෑන් රථය අත්අඩංගුවට ගත්තද එහි රියදුරු නිදහස් කර ඇති බව හෙළිවීමත් සමඟය! එතැන් සිට 2012 අගභාගය දක්වා “සතුරා” යන අනන්‍යතාවය දෙමළ සිට ක්‍රිස්තියානි දක්වාත්, පසුව මුස්ලිම් දක්වාත් වරින් වර වෙනස් වූ අතර අවසානයේදී එය මුස්ලිම් විරෝධය මත ස්ථාවර විය.

2015 වසරේ අගභාගයේදී සහ 2016 වසරේ මුල් භාගයේදී ‘සිංහ ලේ’ ව්‍යාපාරය කරළියට පැමිණියේය. ඇතැම් මුස්ලිම් නිවාසවල ගේට්ටුවල ‘සිංහ ලේ’ යන පාඨය පින්තාරු කර තිබූ අතර, ත්‍රිරෝද රථවල ද ‘සිංහ ලේ’ ස්ටිකර් අලවා තිබෙනු දක්නට ලැබුණි. ආරම්භයේදී පැවති දැඩි උද්‍යා්ගයෙන් පසුව එම ව්‍යාපාරය ක්‍රමයෙන් අභාවයට ගියද, 2017/18 කාලසීමාවේ ඇති වූ ‘වඳ පෙති’ සමග ‘මුස්ලිම් සතුරා’ පිළිබඳ සංකල්පය යළි මතු කිරීමට එය සැලකිය යුතු දායකත්වයක් සැපයීය.

2020 වසරේදී A5 News නාලිකාව සමඟ පැවැති සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී, සිංහ ලේ ව්‍යාපාරයේ ප්‍රමුඛ  සාමාජිකයකු වූ මැඩිල්ලේ පඤ්ඤාලෝක හිමි, එම ව්‍යාපාරයේ ආරම්භය සඳහා ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඉටුකළ කාර්යභාරය හෙළිදරව් කළහ. තමන්ට ලැබිය යුතු අනුග්‍රහය සහ අවධානය අඩුවීම හේතුවෙන් ජනාධිපතිවරයා සමඟ අමනාප වී සිටි උන්වහන්සේ, එම අවස්ථාවේ සිටියේ සියල්ල හෙළිදරව් කරන මනෝභාවයකිනි.

සිංහ ලේ සංවිධානය පිහිටුවනු ලැබුවේ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ මඟපෙන්වීම යටතේ බව උන්වහන්සේ එහිදී අනාවරණය කළහ. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඒ වෙනුවෙන් ‘දීර්ඝ සාකච්ඡාවලට’ සහභාගී වූ බවත් තමන්ට ‘ඇතැම් මාර්ගෝපදේශ’ ලබා දුන් බවත් උන්වහන්සේ පැවසූහ. “පැය එකහමාරක් තිස්සේ ඔහු අපට උපා මාර්ග  කියා දුන්නා,” යැයි උන්වහන්සේ වැඩිදුරටත් සඳහන් කළහ.

පැවැත්වීමට නියමිත භික්ෂු සමුළුව සම්බන්ධයෙන් ඇති දැවැන්ත ප්‍රචාරණයත් සමඟ එක්තරා ප්‍රශ්නයක් පැන නැගීම නොවළැක් විය හැක: මෙය ‘සිංහ ලේ දෙවන අදියර’ ද? එසේ නම්, මෙම මෙහෙයුම පිටුපස සිටින සැබෑ සූත්‍රධාරියා කවුද?

භික්ෂු සමුළුවේ ප්‍රධාන සංවිධායක මුරුත්තෙට්ටුවේ ආනන්ද හිමියන් පවසන්නේ, තමන් සහ නම් කර නොමැති මෙම ව්‍යාපාරයේ සෙසු සාමාජිකයන් තම අභිලාෂයන් සමඟ එකඟ වන ඕනෑම දේශපාලනඥයෙකුට සහාය දෙන බවයි. “අතීතයේ සිටි සෑම රජෙකුම මහා සංඝරත්නයට මැනවින් සැලකූහ” යැයි උන්වහන්සේ පවසන නමුත් එය පූර්ණ සත්‍යයක් නොවේ; මන්ද, අතීත රජවරුන් බොහෝ දෙනෙකු තමන්ට විරුද්ධ වූ භික්ෂූන්ට අනුකම්පා විරහිතව හා දැඩි ලෙස සලකා ඇති බැවිනි.

මෙම භික්ෂූන්ට පැහැදිලිවම අවශ්‍ය වී ඇත්තේ තමන්ට අවශ්‍ය පරිදි නමාගත හැකි නායකයෙකි. එහෙත්, ඔවුන් ස්වාධීන පිරිසක් නොව කිසියම් දේශපාලන නායකයෙකුගේ අතකොළු වීමේ සැබෑ ඉඩක් ද පවතී.

මෙම දේශපාලන භික්ෂූන් අපායට තවත් දොරක් විවෘත කිරීමට ප්‍රථම, ඔවුන් මොහොතක් නැවතී කණ්ණාඩියකින් තමන් දෙසම බැලිය යුතුය. බලය සහ ධනය කෙරෙහි ඇති කෑදරකම නිසා, මේ රටත් මෙහි ජනතාවත් නැවත නැවතත් විනාශකාරී මාවතකට තල්ලු කළ සැබෑ සතුරාගේ මුහුණ එහිදී ඔවුන්ට දැකගත හැකි වනු ඇත.

තිසරණී ගුණසේකර

The post තවත් “සිංහලේ” යුගයක උදාවක්? appeared first on විවරණ.

මුල් බැසගත් වාර්ගික, ආගමික සහ භාෂාමය බෙදීම් සහිත ශ්‍රී ලංකාව වැනි,  බහුත්ව සමාජයන්හි පවතින ගැටලු සහ විසඳුම් සඳහා සවිඥානිකව සියල්ලන් ඇතුළත් කරගන්නා ප්‍රවේශයක් අවශ්‍යය. ශ්‍රී ලංකාවේ ඕනෑම රජයක් මුහුණ දෙන ප්‍රධාන අභියෝගයක් වන්නේ, ප්‍රබල අනන්‍යතාවන් සහිත විවිධ කණ්ඩායම් මුහුණ දෙන ගැටලු නිවැරදිව හඳුනා ගැනීම සහ ඒවාට විසඳුම් සෙවීමයි. බෙදී ගිය සමාජයක ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පද්ධතීන්ගේ ස්ථාවරත්වය තීරණය වන්නේ මැතිවරණ ජයග්‍රහණවලට වඩා, ආයතනගත ඇතුළත් කර ගැනීම්, සාකච්ඡා සහ එකඟතාවන් මත ය.

ජාතික ජන බලවේග රජය ලබාගත් ආකාරයේ විශාල මැතිවරණ ජනවරමක් තිබුණ ද, ගැටලු දෙස එක් දේශපාලන කණ්ඩායමක දෘෂ්ටිකෝණයෙන් පමණක් බැලුවහොත්, එමඟින් ඉදිරිපත් කෙරෙන ප්‍රතිපත්තිමය නිර්දේශවලින් පාලක පක්ෂයෙන් බැහැරව සිටින ප්‍රජාවගේ අත්දැකීම් මඟ හැරීමට ඉඩ ඇත. එහි ප්‍රතිඵලය වන්නේ ඒවාට එරෙහිව ප්‍රතිරෝධයක් ගොඩනැගීම, අසමාන ලෙස ක්‍රියාත්මක වීම සහ අවසානයේදී දේශපාලන පසුබෑමකට ලක් වීමයි.

මෑතකදී ජාතික සාම මණ්ඩලය විසින් උතුරේ, යාපනයේදී මැතිවරණ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ පුරවැසි ආකල්ප විමසීමට තරුණයින් සමග පැවැත්වූ කණ්ඩායම් සාකච්ඡාවකදී සුවිශේෂී කරුණු රැසක් අනාවරණය විය. මෙම ආයතනයේ කුඩා සමීක්ෂණ ප්‍රතිඵලවලින් ද රජයේ ප්‍රසාද මට්ටම  2026 පෙබරවාරි මුලදී 65% ක් ලෙස වාර්තා කළ වෙරිටේ රිසර්ච් ආයතනයේ ජාතික සමීක්ෂණයේ සොයාගැනීම් තහවුරු කරයි.

යාපනයේ ප්‍රතිචාර දැක්වූවන්ගෙන් බහුතරයක් ප්‍රකාශ කරන්නේ තමන් අතීතයට වඩා ආරක්ෂිතව සිටින බවත්, තමන්ට වඩාත් සාධාරණ ලෙස සලකන බවත්ය. සමහර අංශවල පැහැදිලි වර්ධනයක් දක්නට ලැබුණද, සියලුම අංශවල තත්ත්වය එසේ නොවේ. ප්‍රධාන වශයෙන් තරුණ හා උගත් පිරිසකගෙන් සමන්විත මෙම සමීක්ෂණයට අනුව:

• 78% ක් පවසන්නේ තම ජීවනෝපාය මාර්ග යහපත් වී ඇති බවයි.
• තවත් 78% ක් එදිනෙදා ජීවිතයේදී තමන් ආරක්ෂිත බව ප්‍රකාශ කරති.
• 75% ක් නව රජය පිළිබඳව තෘප්තිමත් වන අතර,
• 64% ක් විශ්වාස කරන්නේ රජය තම භාෂාවට සහ සංස්කෘතියට සාධාරණ ලෙස සලකන බවයි.

දශක තුනක දරුණු යුද්ධයකින් බැට කෑ කලාපයක මෙවැනි ජයග්‍රහණ අත්කර ගැනීම සුළුපටු කරුණක් නොවේ.

එසේ වුවද, එම සමීක්ෂණයෙන්ම ඉහත කී සුභවාදී ආකල්ප යටපත් කරන ගැඹුරු සැකසංකා සහ සීමාවන් ද අනාවරණය වේ. අතීත ගැටලු විසඳා ඇති ආකාරය පිළිබඳව තෘප්තිමත් වන්නේ 25% ක් වැනි සුළු පිරිසක් පමණි. ඉඩම් සහ හමුදාමය මැදිහත්වීම් සම්බන්ධ ගැටලුවල කිසිදු වෙනසක් සිදු නොවූ බව එම ප්‍රතිශතයම (25% ක්) පවසති.

වඩාත්ම කැපී පෙනෙන කරුණ නම්, ආගමික අරමුණු සඳහා අවසරයකින් තොරව ඉඩම් අත්පත් කර ගැනීම පිළිබඳව 90% කට ආසන්න පිරිසක් දැඩි කනස්සල්ලෙන් පසුවීමයි. එමෙන්ම, අනාගතය යහපත් වේද යන්න පිළිබඳව සැලකිය යුතු පිරිසක් අවිශ්වාසයෙන් පසුවෙති.

මෙම නිෂේධාත්මක ආකල්ප සුළු කරුණු ලෙස බැහැර කළ නොහැක. ඉඩම් අයිතිය, හමුදාකරණය ඉවත් කිරීම, වගවීම සහ දේශපාලන බලය කේන්ද්‍රගත වීම සම්බන්ධ මෙතෙක් විසඳී නොමැති ව්‍යුහාත්මක ප්‍රශ්න දෙසට මේවා ඇඟිල්ල දිගු කරයි. මෙම ගැටලුවලට කඩිනමින් විසඳුම් ලබා නොදුනහොත්, පවතින ස්ථාවරත්වය බිඳෙනසුලු එකක් විය හැකිය. මෙයින් හැඟවෙන්නේ දිගුකාලීන ස්ථාවරත්වය සහ නීත්‍යානුකූලභාවය තහවුරු කිරීම සඳහා අනෙකුත් පාර්ශවයන් සමඟ පොදු එකඟතාවක් ගොඩනගා ගැනීමේ සහ ජාතික ගැටලු විසඳීම සඳහා හවුල්කාරිත්වයක අවශ්‍යතාවයයි.

ජාතික හෝ ප්‍රාදේශීය මට්ටමේ ගැටලු විසඳීම දීර්ඝකාලීනව සාර්ථක වීමට නම්, එය වඩාත්ම බුද්ධිමත් වුවද එක් කණ්ඩායමක මතය මත පමණක් පදනම් නොවිය යුතුය. ගැටලු විසඳීම සඳහා විවිධ වාර්ගික, ආගමික, කුල සහ දේශපාලන පසුබිම්වල අයගේ සහභාගීත්වය අවශ්‍ය වන්නේ අදහස්වල විවිධත්වය සහ විසඳුම් රාශියක් ලබා ගැනීමටය. මෙයින් අදහස් කරන්නේ දූෂිත වීම හෝ යහපත අතහැර අයහපත වැළඳ ගැනීම නොවේ. එයින් අදහස් කරන්නේ පොදු සමාජය තුළ අදහස් පරීක්ෂාවට ලක් කිරීමයි.

පාලනයක සුජාතභාවය ලැබෙන්නේ මැතිවරණ ජයග්‍රහණයෙන් පමණක් නොව, තීරණ ගැනීමට පෙර සිදු කෙරෙන මහජන අදහස් ලබා ගැනීමේ ගුණාත්මකභාවය මතය. පශ්චාත් යුධ සමාජයන්හි සාර්ථක අත්දැකීම්වලින් පෙනී යන්නේ, ප්‍රතිපත්තිමය විසඳුම් පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමට ප්‍රථම, විවිධ පාර්ශවයන් එක්ව ගැටලු නිර්වචනය කරන සංවාද මණ්ඩප හරහා දීර්ඝකාලීන සාමය සහ සංවර්ධනය ගොඩනැගෙන බවයි.

සිවිල් සමාජ සංවිධානයක් ලෙස, ජාතික සාම මණ්ඩලය ප්‍රජාව අතර දැනුවත්භාවය ඇති කිරීම සහ සබඳතා ගොඩනැගීම ඉලක්ක කරගත් විවිධ පොදු ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වේ. මෙම ක්‍රියාකාරකම් සඳහා ප්‍රජා නායකයින්, ගෞරවනීය මහා සංඝරත්නය ඇතුළු ආගමික පූජකවරුන්, ප්‍රාදේශීය මට්ටමේ රාජ්‍ය නිලධාරීන් සහ බිම් මට්ටමේ දේශපාලන පක්ෂ නියෝජිතයෝ සහභාගී වෙති.

කෙසේ වෙතත්, අනෙකුත් සිවිල් සමාජ සංවිධාන මෙන්ම ජාතික සාම මණ්ඩලය ද සිය රැස්වීම් සඳහා ජාතික ජන බලවේගයේ සාමාජිකයින්ගේ සහභාගීත්වය ලබා ගැනීම දුෂ්කර කාර්යයක් බව අත්දකිමින් සිටී. පාලක පක්ෂ සාමාජිකයින් මෙම අවස්ථාවන්ට සහභාගී නොවීමට නිදහසට කරුණ වන්නේ, ඔවුන් විවිධ ක්‍රියාකාරකම් රාශියකට සම්බන්ධ වී සිටින බැවින් දැඩි ලෙස කාර්යබහුල වී සිටින බවයි. මෙහිදී පැන නගින ප්‍රශ්නය වන්නේ, පාලක පක්ෂයේ සාමාජිකයින් සැබවින්ම අධික වැඩකටයුතු ප්‍රමාණයකින් පීඩා විඳින්නේද, නැතහොත් එය අනෙක් පාර්ශවයන් සමඟ වැඩ කිරීමට ඇති අකමැත්තක් නිසා සිදුවන්නක්ද යන්නයි.

පාලක පක්ෂයේ සාමාජිකයන් තම පාලනය යටතේ නොමැති කණ්ඩායම් විසින් සංවිධානය කරනු ලබන කටයුතු සඳහා සහභාගී වීමට පක්ෂ ධූරාවලියෙන් විශේෂ අවසරයක් ලබා ගත යුතු බව පොදු පිළිගැනීමයි. තම සාමාජිකයන්ට වෙනත් සංවිධානවල ක්‍රියාකාරකම්වලට සම්බන්ධ වීමට ඉඩ දීමට පාලක පක්ෂය දක්වන අකමැත්තට හේතුව, පක්ෂ නායකත්වය දරන අදහස්වලට වඩා වෙනස් අදහස් ඔවුන් තුළ ඇති වේය යන බිය විය හැකිය. වෙනස් අදහස් මගින් පාලක පක්ෂයේ සාමාජිකයන් මතිභ්‍රමයට පත්වීම හෝ පක්ෂ අභ්‍යන්තරයේ මතභේද ඇතිවීම එම කනස්සල්ලට හේතුව වන්නට ඇත.

නමුත් බහුත්වවාදී සමාජයක තිරසාර ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ මෙවැනි නිරාවරණය වීමකි. යාපනයේ මත විමසුමට ලක් කළ තරුණයින්ගෙන් සියයට 90ක්ම ඉඩම් ගැටලු පිළිබඳව කනස්සල්ලෙන් පසුවන්නේ නම්, පක්ෂ නියෝජිතයන්ව එවැනි අපහසු සාකච්ඡාවලින් මඟහරවා ආරක්ෂා කරනු වෙනුවට, ඔවුන් සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වීම නිවැරදිව ගැටලු හඳුනා ගැනීමට  අත්‍යවශ්‍ය වේ.

පසුගිය සතියේ අභාවප්‍රාප්ත වූ ලංකා සමසමාජ පක්ෂයේ (LSSP) නායක මහාචාර්ය තිස්ස විතාරණ මහතා, ජාතික මට්ටමේ ගැටලු විසඳීම සම්බන්ධයෙන් කදිම ආදර්ශයක් සැපයීය. රජයේ අමාත්‍යවරයෙකු ලෙස ඔහු, දශක තුනක යුද්ධයකට තුඩු දුන් දීර්ඝකාලීන ජනවාර්ගික ගැටුම නමැති අභියෝගයට මුහුණ දුන්නේය. ඔහු විසඳුම කෙරෙහි දැඩි අවධානයක් යොමු කළ අතර, සියලු දෙනා සමඟ සම්බන්ධ වෙමින් කටයුතු කළද, එම විසඳුම කුමක් විය යුතුද යන්න පිළිබඳව වූ සිය ස්ථාවරයෙන් කිසිවිටෙකත් බැහැර නොවීය.

ඔහුගේ පුත්‍රයා අවමංගල්‍ය උත්සවයේදී මා සමඟ පැවසුවේ, එය ඔහුට “ධ්‍රැව තාරකාව” බඳු බවත්, මාලිමාව සෑම විටම යොමු වී තිබූ දිශාව එය වූ බවත්ය. විවිධත්වයෙන් යුත් බහුත්වවාදී සමාජයක, බහුතර සහ සුළුතර ප්‍රජාවන් අතර ව්‍යුහාත්මක ආකාරයකින් බලය විමධ්‍යගත කිරීමේ සහ බලය බෙදාගැනීමේ අවශ්‍යතාවක් පවතින බව මහාචාර්ය විතාරණ විශ්වාස කළේය. වෙනත් පාර්ශ්වයන් සමඟ සාකච්ඡා කිරීම යනු මතවාදීව යටත් වීමක් නොවන බව ඔහුගේ ආදර්ශයෙන් පැහැදිලි වේ. ඒ සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ සංවාදයට ඇති විවෘතභාවය සමඟ මුසු වූ පැහැදිලි අරමුණකි.

අද දින පවතින වාර්ගික හා ආගමික සාමය සඳහා මහාචාර්ය විතාරණ වැනි පුද්ගලයන් සහ වසර ගණනාවක් පුරා වඩාත් බලවත් පාර්ශ්වයන් හමුවේ අභියෝගාත්මක ලෙස කටයුතු කළ වෙනත් සමාන අදහස් ඇති පුද්ගලයන්ගේ හා කණ්ඩායම්වල උත්සාහය බෙහෙවින් ඉවහල් වී ඇත. වත්මන් රජය විසින් තහවුරු කරනු ලබන පුරවැසි සමානතාව, වර්ගවාදයෙන්, අන්තවාදයෙන්  සහ වෙනස් කොට සැලකීමෙන් තොර වීම සඳහා වන කැපවීම ගොඩනැගී ඇත්තේ මෙම පදනම මතය.

කෙසේ වෙතත්, සංකේතාත්මක පිළිගැනීම සහ දෛනික ආරක්ෂාව වැඩිදියුණු වීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන බව ජාතික සාම මණ්ඩලයේ සමීක්ෂණයෙන් පෙනී යයි. මෙහිදී ප්‍රතිචාර දැක්වූවන් පුද්ගලික ආරක්ෂාව, අතුරුදහන් වූවන් පිළිබඳ සත්‍යය දැනගැනීම, ඉඩම් ආපසු ලබා දීම, භාෂා භාවිතය සහ හමුදා මැදිහත්වීම අවම කිරීම කෙරෙහි ප්‍රමුඛතාව ලබා දී ඇත. එමෙන්ම, උපාධියෙන් පසු රැකියා අවස්ථා, දේශීය ආර්ථික අවස්ථා, දේපළ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සහ විදේශගත වීම වෙනුවට යාපනයේම රැඳී සිටීමට ඉඩ සලසන සැබෑ දියුණුවක් ඔවුහු අපේක්ෂා කරති.

විසඳුම් ස්ථිරසාර වීමට නම්, එක් පාර්ශ්වයක් විසින් අනෙක් පාර්ශ්වයන් මත ඒවා ඒකපාර්ශ්විකව පටවනු ලැබිය නොහැකිය. ස්ථිරසාර විසඳුම් යනු ඒකපාර්ශ්වික විසඳුම් නොවේ. ඒවා මතුවිය යුත්තේ රටේ පවතින ගැඹුරුම ගැටලු පිළිබඳව කෙරෙන පොදු හඳුනාගැනීමක් තුළින් සහ දැනට පවතින සුපරීක්ෂාකාරී සුභවාදීත්වයට යටින් දිවෙන නිෂේධාත්මක හැඟීම්වලට විසඳුම් සෙවීමේ කැමැත්ත තුළිනි. ප්‍රගතිය ආපසු හැරවිය නොහැකි ලෙස තහවුරු කළ හැක්කේත්, සමස්ත දේශපාලන සමාජයේ එකඟතාව මත එය රඳා පවතින්නේත් එවිට පමණි.

විපක්ෂය සමඟ සම්බන්ධ වීම මගින් අතීතයේ පැවති අතිශය ගැටුම්කාරී සහ බෙදීම් සහිත දේශපාලන සංස්කෘතිය සමනය කිරීමට උපකාරී විය හැකිය. මෙයින් අදහස් කරන්නේ, පාලක පක්ෂය සිය සාමාජිකයන්ව වෙනස් මත දරන්නන්ගෙන් වෙන් කර තබමින් ඔවුන්ව ආරක්ෂා කරන්නේ කෙසේද යන්න ගැන පමණක් නොව, විවිධ මට්ටම්වලදී ගැටලු විසඳීම සඳහා අනෙක් පාර්ශ්වයන්ද තමන් සමඟ එක් කර ගනිමින් සිය දැක්ම සහ සාමාජිකත්වය පුළුල් කර ගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳවද අවධානය යොමු කළ යුතු බවයි. මේ සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ මඟහැරීම හෝ පසුබැසීම නොව, සක්‍රීයව සම්බන්ධ වීමයි.

ආචාර්ය ජෙහාන් පෙරේරා

The post තිරසාර විසඳුමතට පොදු එකඟතාවයක් අවශ්‍යයි.. appeared first on විවරණ.

ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිසම මේ බව පවසන්නේ, එම කොමිසමේ ප්‍රකාශනයේ නිදහස පිළිබඳ අනු කමිටුවේ සාමාජිකයෙකු වන තරිඳු ජයවර්ධන පොලිසියට කාඳවීම පිලිබඳව නිකුත් කල නිවේදනයකිනි.

එම සම්පුර්ණ නිවේදනය පහත දිගුවෙන් දැක්වේ.
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ප්‍රකාශනයේ නිදහස සහ අන්තර්ජාලය තුළ ආරක්ෂාව

The post “..මාර්ග ගත ක්‍රම සුරක්ෂිත භාවය යටතේ මාධ්‍ය නිදහස යටපත්  කිරීම වැරදිය..” : මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව appeared first on විවරණ.

මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ‘බව තරණය‘ රචනා කරන විට 83 වන වියේ පසු වූ අතර, ඔහු ලාංකීය සාහිත්‍ය ලෝකයේ අග්‍රගන්‍ය ප්‍රාඥයා ලෙස දැඩි ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වී සිටි කාලයකි. මිථ්‍යා ප්‍රබන්ධවලින් තොර බුද්ධ චරිතයක් ලිවීමට ඔහු කලක සිට අපේක්ෂාවෙන් සිටි අතර, තම කීර්තිමත් දිවියේ උච්චතම අවස්ථාව ඒ සඳහා සුදුසුම මොහොත ලෙස ඔහු සලකන්නට ඇත.

අවාසනාවකට මෙන්, ඔහුගේ වයස හෝ ඔහුගේ ප්‍රගල්භභාවය, අන්ධ භක්තිකයන්ගේ සහ අවස්ථාවාදීන්ගේ වියරු කෝපයෙන් ආරක්ෂා වීමට පළිහක් නොවීය. ‘භික්ෂු දේශපාලනය පිළිබඳ විද්‍යාලංකාර ප්‍රකාශනය’ හරහා දේශපාලනික භික්ෂුවකගේ උපතට සුවිශේෂී දායකත්වයක් ලබා දුන් යක්කඩුවේ ප්‍රඥාරාම හිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් යුතුව, භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ ගිහි පිරිසක් ‘බව තරණය’ තහනම් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ. ඇතැමුන්ට අවශ්‍ය වූයේ අසූ වියැති මෙම කතුවරයා සිරගත කිරීමටය.

ඇතැම් විපක්ෂ දේශපාලනඥයන් ද මෙම ගැටුමට එක් වූයේ, මෙය බුද්ධාගමට අපහාස කිරීම සඳහා දියත් කළ කොමියුනිස්ට් කුමන්ත්‍රණයක් බව පවසමිනි. එක් අයෙකු මෙම කෘතිය රුසියානු “වොඩ්කා” වලින් මත් වූ මනසක ප්‍රතිඵලයක්යැයි චෝදනා කළේය.

අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් අගමැතිනි සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මහත්මියට ලිපියක් යොමු කළ විට, ඒ පිළිබඳව ක්‍රියා කිරීමට රජයට බලපෑමක් විය. මේ සම්බන්ධයෙන් සොයා බැලීමට කමිටුවක් පත් කරන ලදී. විරෝධතා දැඩි වෙද්දී, හදිසි නීති රෙගුලාසි යටතේ මෙම කෘතිය තහනම් කිරීම පිළිබඳව රජයේ අංශ තුළ කතාබහක් ඇති විය.

එම අවස්ථාවේදී ආරක්ෂක හා විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සහකාර ලේකම්වරයෙකු වූ එරික් ජේ. ද සිල්වා, පොත කියවා ඒ පිළිබඳව දැනුවත් මතයක් ඉදිරිපත් කිරීමට ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් විය. පොත කියවීමෙන් පසු ඔහු නිල සටහනක් තබමින් එය “..බුදුරදුන් පිළිබඳව ගොඩනැඟී ඇති අද්භූත විශ්වාසයන්ගෙන් බැහැරව උන්වහන්සේව විමසා බැලීමට ගත් ඉතා කල්පනාකාරී උත්සාහයක්..” ලෙස අර්ථ දැක්වූ අතර, පොත තහනම් කිරීමට එරෙහිව දැඩිව උපදෙස් දුන්නේය.

අගමැතිනි බණ්ඩාරනායක මහත්මිය එයට එකඟ වූ අතර, එය ඇයගේ කීර්තිනාමයට සදාකාලික ගෞරවයක් එක් කළ තීරණයකි. රජය තම මතයට නමා ගැනීමට දැරූ උත්සාහය අසාර්ථක වීමත් සමඟ එම විරෝධතා ගින්න ක්‍රමයෙන් නිවී ගියේය. ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු කළ බුද්ධිමත් මැදිහත්වීමෙන්, මෙරට බිහි වූ ශ්‍රේෂ්ඨතම ලේඛකයෙකුට පීඩා කිරීම නිසා රටට අත් වීමට ගිය නින්දිත අපකීර්තියෙන් ශ්‍රී ලංකාව ගැලවිණ.

දැන් 2019 වසර දෙස බලමු. පාස්කු ඉරිදා සමූහ ඝාතනයෙන් පසුව ඇති වූ වාතාවරණය තුළ, ‘වැඩ කරන අපේ විරුවාගේ’ සම්ප්‍රාප්තිය සඳහා මඟ සකසනු වස් ඇතැම් පාර්ශව මුස්ලිම් විරෝධී ගින්න දිගින් දිගටම ඇවිළ වූහ.

“වඳ පෙති” සහ “ගර්භාෂ යුද්ධය” වැනි මාරාන්තික මෝඩකම් රජයමින් තිබූ මෙවැනි වාතාවරණයක් මැදට රජයේ අලුත් චක්‍රලේඛයක් එක් විය. එමඟින් රජයේ ආයතනයක සේවය කරන හෝ එහි පැමිණෙන සෑම කාන්තාවක්ම සාරියකින් සැරසී සිටීම අනිවාර්ය කරන ලදී.

මෙම චක්‍රලේඛය රාජ්‍ය පරිපාලන අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාගේ සංකල්පයකි. ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන සහ අග්‍රාමාත්‍ය රනිල් වික්‍රමසිංහ මෙම චක්‍රලේඛය අත්හිටුවීමට නියෝග කළද, ලේකම් ජේ.ජේ. රත්නසිරි එය ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාව හමුවට කැඳවනු ලැබූ අවස්ථාවේදී, යුරෝපීය ඇඳුමෙන්  සැරසී සිටි මෙම ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියා දේශපාලනඥයන් සමඟ සෘජුව වාද කළේය. කාන්තාවන් සඳහා පැනවූ මෙම “සිංහල-බෞද්ධ ඇඳුම් රීතියේ” ඇති අසාධාරණය, නොගැලපෙන බව හෝ එහි ඇති හාස්‍යජනක බව පිළිගැනීම ඔහු තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

මෙම කෙටි සිදුවීම් ද්විත්වය මගින් දශක කිහිපයක් තිස්සේ අපගේ රාජ්‍ය සේවය කෙතරම් දුරට පිරිහීමට ලක්ව ඇත්ද යන්න මැනවින් පෙන්නුම් කරයි. එමෙන්ම ලාංකීය නිලධාරිවාදයේ තිඹිරිගෙය බඳු වූ අපගේ රජයේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ ඇති දැඩි අවශ්‍යතාවයද මෙයින් අවධාරණය කෙරේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ උපකාරක පන්ති කර්මාන්තය රුපියල් බිලියන 122ක වටිනාකමකින් යුක්ත බව වාර්තා වේ.

බොහෝ රජයේ පාසල්වල (ප්‍රමුඛ පෙළේ යැයි සැලකෙන පාසල් ද ඇතුළුව) උසස් පෙළ සිසුන් වැඩි කාලයෙන් උපකාරක පන්ති සඳහා වැය කරන බව ප්‍රසිද්ධ රහසකි. දිලිනි මධුකා අක්මීමන පවසන ආකාරයට, මෙම තත්වයට බලපා ඇති ප්‍රධාන හේතු වන්නේ පාසල් පන්තිවල ඉගැන්වීමේ ගුණාත්මකභාවය අඩු වීම සහ ඵලදායීතාවය අවම වීම, සමාජ-ආර්ථික බලපෑම් සහ උපකාරක පන්තිවල ඇති වැඩි නම්‍යශීලී බවයි. ඇයගේ සමීක්ෂණයට සහභාගී වූවන්ගෙන් 95% කට වඩා වැඩි පිරිසක්  පාඩම් සූදානම් කිරීම සහ විෂය දැනුම, ඉගැන්වීමේ ගුණාත්මකභාවය, යහපත් ගුරු-සිසු සබඳතා පවත්වා ගැනීම සහ නව්‍ය මෙන්ම ආකර්ෂණීය ඉගැන්වීම් ක්‍රම භාවිත කිරීම යන අංශවලින් උපකාරක පන්ති ගුරුවරුන් වඩාත් සාර්ථකව කටයුතු කරන බව පිළිගත්හ. මෙහි ඇති පරස්පරය  නම්, පාසල් පන්තිවල ගුණාත්මකභාවය ඉහළ ගියත් තමන් පාසලට වඩා උපකාරක පන්තියට ප්‍රමුඛතාව දෙන බව සහභාගී වූවන්ගෙන් 90% කට අධික පිරිසක් අවධාරණය කිරීමයි. ඒ අනුව, මෙම ගැටලුව හුදෙක් භෞතික කරුණු මත පදනම් වූවක් පමණක් නොව, එය ආකල්පමය ගැටලුවක් ද වේ.

රජයේ අධ්‍යාපනය යනු සේවාවකි. එහෙත් උපකාරක පන්ති යනු වෙනත් ඕනෑම ව්‍යාපාරයක් මෙන් පාරිභෝගිකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමට සහ තම නිෂ්පාදනය විකිණීම සඳහා නවීන අලෙවිකරණ උපාය මාර්ග භාවිතා කරන රුපියල් බිලියන ගණනක ව්‍යාපාරයකි. ආචාර්ය ඉසුරු සෙනරත් පෙන්වා දෙන පරිදි,

“…උපකාරක පන්ති මධ්‍යස්ථාන ශික්ෂණ විද්‍යාත්මක නවෝත්පාදන හෝ ඉගැන්වීමේ ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීමට වඩා නවීන අලෙවිකරණ උපාය මාර්ග සඳහා වැඩි වැඩියෙන් ප්‍රමුඛතාවය ලබා දෙයි. ඉහළම සිසුන් ලියාපදිංචි වීමේ අනුපාත සහ ආදායම් වැඩිවීමක් ඇති මධ්‍යස්ථාන නිරන්තරයෙන් තම අලෙවිකරණ ප්‍රචාරණය සඳහා සැලකිය යුතු සම්පත් ප්‍රමාණයක් වෙන් කරන අතර, ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රමුඛයන් ඔවුන්ගේ මෙහෙයුම් අයවැයෙන් 25% ත් 38% ත් අතර ප්‍රමාණයක් ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා වෙන් කරයි..”

උපකාරක පන්ති ක්ෂේත්‍රයේ ඇති මෙම වර්ණවත් හා ආකර්ෂණීය ස්වභාවය හමුවේ, රජයේ පාසල් අධ්‍යාපනය මන්දෝත්සාහි සහ කම්මැලි අවශ්‍යතාවයක් සේ පෙනෙන්නට පුළුවන.

කෙසේ වෙතත්, වඩා හොඳ ප්‍රචාරණයක් තිබූ පමණින් අදහස් වන්නේ එහි නිෂ්පාදනය වඩා උසස් බව නොවේ. උදාහරණයක් ලෙස, ජනප්‍රිය ජීව විද්‍යා උපකාරක පන්ති ගුරුවරයෙකු වන තිස්ස ජනනායක තම පන්තියකදී ප්‍රකාශ කළේ, පැලෝපීය නාලය මිරිකීමෙන් කාන්තාවන් වඳභාවයට පත් කළ හැකි බවයි. ඔහු මෙම ප්‍රකාශය කළේ ‘ෂාෆි උන්මාදය’ රට තුළ දැඩි ලෙස පැතිර තිබූ සමයේදීය. ඒ සඳහා කිසිදු උපකරණයක් අවශ්‍ය නොවන බවත්, නාලය ඇඹරීම පමණක් ප්‍රමාණවත් බවත්, එය තත්පර කිහිපයකින් කළ හැකි ‘ඉතා සරල දෙයක්’ බවත් අවධාරණය කළේය.

සමහර විට ජීව විද්‍යා ගුරුවරයා තමන් උගන්වන විෂය ගැන කිසිවක් නොදනී, නැතහොත් ඔහු දේශපාලන න්‍යාය පත්‍රයක් ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා බොරු කියයි.

එකල පැවති කාලසීමාව සහ සන්දර්භය සිහියේ තබා ගන්න. මුස්ලිම්වරුන් සිංහල බෞද්ධ කාන්තාවන් වඳභාවයට පත් කරන බව පැවසීම ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර වැනි අයගේ ප්‍රධාන සටන් පාඨයක් වී තිබිණි. 2013 වසරේ සිට සිංහල බෞද්ධ අන්තවාදීන් ‘වඳ කොත්තු’ සහ ‘වඳ බ්‍රෙසියර්’ වැනි විෂබීජ සමාජගත කරමින් සිටියහ. 2018 අම්පාරේ ඇති වූ කුඩා කෝලාහලයට හේතු වූයේ ද මුස්ලිම් ආගමිකයෙකු සතු ආපනශාලාවකින් මිලදී ගත් කොත්තුවක ‘වඳ පෙත්තක්’ හමු වූ බවට පාරිභෝගිකයෙකු නැගූ හාස්‍යජනක චෝදනාවයි. උපකාරක පන්ති ක්ෂේත්‍රය තුළ පවතින කිසිදු පාලනයක් හෝ මැදිහත්වීමක් නොමැති තත්ත්වය නිසා, තිස්ස ජනනායක වැනි අයට මනස විකෘති කරන සහ ප්‍රචණ්ඩත්වයට මඟ පාදන අසත්‍ය ප්‍රචාර ජනප්‍රිය කිරීමට නිදහස් වේදිකාවක් දිගින් දිගටම ලැබී තිබේ. 2019 දී ඉලක්කය වූයේ මුස්ලිම් ආගමිකයන්ය; 2029 වන විට එය දෙමළ හෝ කිතුනු ජනයා විය හැකිය.

අද අපි ලාංකීය නිදහසේ 78 වැනි සංවත්සරය සමරමු. 1948 පැවති ලංකාවට වඩා 2026 ශ්‍රී ලංකාව බොහෝ සෙයින් යහපත් මෙන්ම බොහෝ සෙයින් අයහපත් ද වෙයි. දැන් දරිද්‍රතාවය අඩුය, නිවාස නොමැති පිරිස අඩුය, සාක්ෂරතාවය වැඩිය, එමෙන්ම වඩා හොඳ ජීවන තත්ත්වයක් ද ඇත. නමුත් අපි ජාතික හා ආගමික වශයෙන් වඩාත් බෙදී වෙන්වී සිටිමු; එකිනෙකා පිළිබඳව වඩාත් නොදැනුවත්ය, සැක සහිතය, බියෙන් පසුවෙමු. අපි වඩාත් මිථ්‍යාදෘෂ්ටික වී ඇති අතර, ඊළඟට පැමිණෙන ඕනෑම ‘දිවඔසුවකට’ හෝ ‘ගැලවුම්කරුවෙකුට’ ඉතා පහසුවෙන් රැවටීමට ලක්විය හැකි තත්ත්වයක සිටිමු.

අපි එකිනෙකාගේ ආගම් සහ ඉතිහාසය පිළිබඳව දන්නේ ඉතා අල්ප වශයෙනි. මෙම වැරදි වැටහීම් නමැති අඳුරු පටලය දුරු කිරීමට අපගේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය කිසිදු උත්සාහයක් ගෙන නොමැත. උපකාරක පන්ති ක්ෂේත්‍රයේ බලවත් පිරිසක් මෙම වැරදි අවබෝධ තවදුරටත් උග්‍ර කිරීමට කටයුතු කරන බව පෙනේ. නියාමනයන් මගින් පමණක් මෙය නිවැරදි කළ නොහැකි වුවත්, ඒවා අත්‍යවශ්‍ය පළමු පියවරකි.

අධ්‍යාපන වෙළඳාමේ මුල්ගාමියෙකු වූ බන්දුල ගුණවර්ධන දෙවතාවක් මෙරට අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයාව සිටියේය. (මෙය වාණිජ මණ්ඩලයේ ප්‍රධානියෙකු කම්කරු අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කිරීම වැනි ඉහළම පරස්පරතාවයකි). බස්නාහිර පළාතේ රාජ්‍ය අංශයේ ගුරුවරුන්ට තමන්ගේම සිසුන්ට පෞද්ගලික උපකාරක පන්ති පැවැත්වීම තහනම් කරමින් අග්‍රාමාත්‍ය අමරසූරිය විසින් නිකුත් කරන ලද චක්‍රලේඛයක් පැය 24ක් යන්නටත් පෙර ඉල්ලා අස්කර ගන්නා ලදී. උපකාරක පන්ති ක්ෂේත්‍රයේ පවතින බලවත් හස්තය හේතුවෙන්,  අවසානයේ සියල්ල පෙර පරිදිම පවතී.

ඩාවෝස් (Davos) නුවරදී අග්‍රාමාත්‍ය හරිනි අමරසූරිය දැක්වූ විශිෂ්ට දායකත්වය රජයට මෙන්ම රටට ද ගෞරවයකි. එවැනි බුද්ධිමතෙකු ‘විද්‍යාත්මක වර්ගවාදය’ නමැති විනාශකාරී මතවාදය පිළිබඳව මනාව දැනුවත් වනු ඇත. ස්වභාව ධර්මවේදී සත්ත්ව විද්‍යාඥයෙකු වූ ජෝර්ජ් කුවියර්  විසින් උසස් සහ පහත් වර්ගයන් පිළිබඳ විශ්වාසයට ව්‍යාජ විද්‍යාත්මක පදනමක් ලබා දුන් ආකාරයත්; වෛද්‍යවරයෙකු මෙන්ම ස්වභාව ධර්මවේදියෙකු වූ ජොහාන් ෆ්‍රෙඩ්රික් බ්ලුමෙන්බැක්  මෙම සාවද්‍ය අදහස්, විද්‍යාත්මකව බැහැර කොට ‘භෞතික මානව විද්‍යාව’ බවට පත් කළ ආකාරයත් ඇය නිසැකවම දන්නවා ඇත.

ප්‍රශ්නය වන්නේ, සුප්‍රජනක විද්‍යාවට (eugenics) පදනම වූ සහ වහල්භාවය මෙන්ම වර්ගභේදවාදය  වැනි ඓතිහාසික අපරාධ සාධාරණීකරණය කිරීමට යොදාගත් මෙම වර්ගවාදී වර්ගීකරණයන් 6 වැනි ශ්‍රේණියේ ඉතිහාස පාඩම් මාලාවේ අඩංගු බව ඇය දන්නවාද යන්නයි.

‘ලෝකයේ වෙසෙන විවිධ මානව වර්ග’ මැයෙන් යුත් කොටස බලන්න. කොකේසොයිඩ්, ඔස්ට්‍රලොයිඩ්, මොන්ගොලොයිඩ්, නෙග්‍රොයිඩ්: 19 වැනි සියවසේදී බොහෝ කලකට පෙර ප්‍රතික්ෂේප වූ මෙම වර්ගීකරණයන්, 21 වැනි සියවසේ අපේ දරුවන්ට උගන්වනු ලබන්නේ සත්‍යය, හා සහතික වශයෙන්ම සත්‍යය ලෙසය. මෙම පාඩම් මාලාව අපට පවසන පරිදි ‘නීග්‍රෝ’ වර්ගයට මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ පැතලි නාසයක්, විශාල පළල් තොල් සහ තද රැළි ගැසුණු කෙස් ඇත. ලෝකයේ  කොතැනක හෝ මෙම වර්ගවාදී වර්ගීකරණය කිසිදු අභියෝගයකට ලක් නොවී පවතින බව බැරන් කුවියර් (Baron Cuvier) දැන සිටියේ නම් ඔහු බෙහෙවින් සතුටු වනු ඇත. ඔහු ‘නීග්‍රොයිඩ්’ වර්ගය විස්තර කළේ මෙසේය:

‘..නීග්‍රෝ වර්ගය; කළු පැහැති සම, රැළි සහිත හෝ ලොම් වැනි කෙස්, පටු වූ හිස්කබලක් සහ පැතලි නාසයක්… මෙන්ම ඝන තොල්වලින් ලක්ෂණ වේ..’

ඒ අතරම, එම කොටසේ පළමු අභ්‍යාසයෙන් සිසුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ එක් එක් (වාර්ගික) කාණ්ඩය රටක් සමඟ ගැලපීමටය: ශ්‍රී ලංකාව, චීනය, ජර්මනිය – සහ – අප්‍රිකාව. පැහැදිලිවම පෙනෙන කරුණ නම්, මෙම ආකෘතිය සකස් කළ අධ්‍යාපනඥයින් හෝ එම කාර්යය අධීක්ෂණය කළ විද්වතුන් අප්‍රිකාව යනු රටක් නොව මහාද්වීපයක් බව නොදන්නා බවයි.

සමහරවිට අග්‍රාමාත්‍ය අමරසූරිය මහත්මිය ට මෙම පාඩම් මාලා අධ්‍යයනය කිරීමට තරම් කාර්යබහුල වන්නට ඇත. නමුත් ඇය ඒවා දකින්නට ඇති අතර, ඉතිහාස මොඩියුලයේ කවරය දුටු විගසම ඒ පිළිබඳව ඇගේ අවධානය යොමු විය යුතුව තිබිණි (නැතහොත් ඇයට අනතුරු ඇඟවීමක් විය යුතුව තිබිණි). එහි හෝමිනින් විශේෂ (හෝමෝ-සේපියන්ස්වරුන්ට පෙර විසූ මානවයන්) සහ මුල්කාලීන හෝමෝ-සේපියන්ස්වරුන් කිහිප දෙනෙකු නිරූපණය කර ඇති අතර, ඔවුන්ට ඉහළින් ජයග්‍රාහී විලාසයකින් නැගී සිටින මනා දේහධාරී සුදු ජාතික පිරිමි මලල ක්‍රීඩකයෙකු දැක්වේ. එය ඕනෑම සුදු ජාතික ආධිපත්‍යවාදියෙකුගේ හදවත පිනවන සුලු දසුනකි.

මෙම පාඩම් මාලා කියවන ඕනෑම අයෙකුට, මතභේදාත්මක වෙබ් අඩවියකට අදාළ සබැඳිය  මෙයට ඇතුළත් වූයේ කෙසේදැයි වටහා ගැනීම අපහසු නැත. මෙම නිර්මාණ ඉතා බාල මට්ටමේ, නොදැනුවත්කමින් යුතු සහ දුර්වල ලෙස ලියැවුණු ඒවාය. අවම වශයෙන් එහි සොදුපත් කියවීම  පවා ඉතාමත් අසතුටුදායකය. මෙම කාර්යයේ ඇති අතිශය දුර්වල මට්ටමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ  රජයේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය කළමනාකරණය කරන ආයතන කෙතරම් පහළ අගාධයකට ඇද වැටී ඇත්ද යන්නයි. අර්ථවත් විෂයමාලා ප්‍රතිසංස්කරණයකට පෙර ආයතනික ප්‍රතිසංස්කරණ සිදු විය යුතුය. එසේ නොවුවහොත්, නව අධ්‍යාපන ක්‍රමය මගින් පැරණි බරපතළ වැරදි නැවත ඇති කරනවා පමණක් නොව, අලුත් වැරදි ද නිර්මාණය කරනු ඇත.

සුදුසුකම් ලැබීමේ විභාගයකින් තොරව රජයේ ගුරුවරුන් වශයෙන් බඳවා ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සංවර්ධන නිලධාරීන් පිරිසක් පවත්වන අඛණ්ඩ වැඩ වර්ජනය මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ, දේශපාලන නායකයන් විසින් ගනු ලැබූ අවස්ථාවාදී තීරණ වර්තමාන පරිහානියට දායක වී ඇති ආකාරයයි. 2011 වසරේදී 50,420කට පත්වීම් ලබා දීමෙන් රැකියා විරහිත උපාධිධාරීන් සමූහ වශයෙන් බඳවා ගැනීම මහින්ද රාජපක්ෂ විසින් ආරම්භ කරන ලදී. එම ක්‍රමයම ගෝඨාභය රාජපක්ෂ විසින් තවත් බඳවා ගැනීම් 50,000ක් සමඟ නැවත ක්‍රියාත්මක කරන ලදී. මෙවැනි ක්‍රියාමාර්ග රජයේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය පිරිහීමටත්, ඊට සමගාමීව උපකාරක පන්ති ක්ෂේත්‍රය ඉහළට එසවීමටත් හේතු විය.

අමාලි වෛද්‍යසේකර විසින් සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයකින්, උපකාරක පන්ති පාලනයකින් තොරව  වර්ධනයනීම, වෙනස් දේශපාලන වාතාවරණයක් යටතේ නිදහස් අධ්‍යාපනය අහෝසි වීමට මඟ පෑදෙන බව පෙන්වා දේ.

සමීක්ෂණයට සහ නියැදිවලට ඇතුළත් වූ, උපකාරක පන්ති පවත්වන සියලුම ගුරුවරුන් මෙන්ම ‘ටියුෂන් ගොඩනැගිලි’ හිමිකරුවන් ද ඇත්ත වශයෙන්ම යෝජනා කළේ ‘මවාපෑම නතර කර’ පාසල් පද්ධතිය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි කරන ලෙසයි. එක් අයෙකු පවසන ආකාරයට, ‘රජය විසින් දෙමාපියන් උපකාරක පන්ති සඳහා වැය කරන මාසික මුදල ගණනය කර, එය කූපන් ක්‍රමයක් හරහා සෑම සිසුවෙකුටම මාසිකව ලබා දෙන්නේ නම්, ඔවුන්ට එය සෘජුවම උපකාරක පන්ති සඳහා භාවිතා කළ හැකිය. ඇත්තම, එය සිසුන්ට, දෙමාපියන්ට, ගුරුවරුන්ට මෙන්ම අප වැනි අයට ද කරන සේවයක් වනු ඇත.’ තවත් සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී වෙනත් අයෙකු මෙවැනිම ක්‍රමයක් යෝජනා කරමින් අදහස් දක්වා සිටියේ, ‘අවම වශයෙන් පාසල් පද්ධතිය පවත්වාගෙන යාමට වැය වන මහජන බදු මුදල් හෝ ඉතිරි වනු ඇති’ බවයි.

මෙවැනි අදහස් බැරෑරුම් ලෙස සලකා බැලිය නොහැකි තරම් ආන්තික ලෙස පෙනෙන්නට පුළුවන. එහෙත්, නිදහස් අධ්‍යාපනය යන සංකල්පය ද එලෙසම ආන්තික අදහසක්ව පැවතුණි. අද  අසම්භාව්‍ය හෝ සිතාගත නොහැකි ලෙස පෙනෙන අදහස් හෙට දිනයේ සාමාන්‍ය සම්මතය බවට පත්විය හැකිය. රජයේ පාසල් පද්ධතිය ප්‍රතිසංස්කරණය නොකළහොත් සහ උපකාරක පන්ති  නියාමනය නොකළහොත්, රජයේ අධ්‍යාපනය සඳහා ලබා දෙන ප්‍රතිපාදන කපා හැරීම මගින් බදු මුදල් ඉතිරි කර ගැනීමේ හඬ කෙඳිරි ගෑමක සිට මොරගැසීමක් දක්වා වර්ධනය විය හැකිය. කෙසේ වෙතත්, සිසුන් පාසල් පන්තිවලට වඩා උපකාරක පන්තිවලට ප්‍රමුඛතාවක් දක්වන්නේ නම්, කිසිවෙකුට අනවශ්‍ය නිදහස් අධ්‍යාපනයක් වෙනුවෙන් බිලියන ගණනින් මුදල් වැය කිරීමට දෙමාපියන්ගෙන් බදු අය කරන්නේ කුමටද? මෙවැනි අදහසක් නව පිළිගැනීමක් බවට කිරීමේ හැකියාව උපකාරක පන්තිවලට ඕනෑවටත් වඩා තිබේ.

වහාම පිළියම් නොයෙදුවහොත්, ශ්‍රී ලංකාව සිය 100 වන නිදහස් දිනය සමරනු ලබන්නේ නිදහස් අධ්‍යාපනය අතීතයට පමණක් සීමා වූ, අනාගත පරපුර හැඩගැස්වීමේ කාර්යය පාලනයකින් තොර කොල්ලකාරී උපකාරක පන්ති ඒකාධිකාරයට යටත් වූ රටක විය හැකිය.

තිසරණී ගුණසේකර

The post නිදහස් අධ්‍යාපනයේ මළ ගමක් විය හැකි ප්‍රතිසංස්කරණය.. appeared first on විවරණ.

අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳව ඇති වූ දැඩි උනන්දුව තරමක් දුරට පහව ගොස් ඇතත්, එම ප්‍රතිසංස්කරණ වටා ඇති ආන්දෝලනය තවමත් පවතී. මා මෙහිදී ‘ආන්දෝලනය’ ලෙස හඳුන්වන්නේ හයවන ශ්‍රේණියේ ඉංග්‍රීසි පෙළ පොතක අන්තර්ජාල අඩවියක වැරදි සබැඳියක් මුද්‍රණය වීම සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ ආන්දෝලනය පිළිබඳව නොවේ. එම අර්බුදය තුළින්  අග්‍රාමාත්‍ය හරිනි අමරසූරිය වෙත එල්ල වූයේ දරුණු සහ අසාධාරණ ප්‍රහාරයකි. එහෙත් එතැන් සිට මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ ගැන වෙනත් මූලික ගැටලු මතු වී ඇති අතර, ඒවා පිළිබඳව කඩිනම් සාකච්ඡාවක් මෙන්ම වැඩිදුර විශ්ලේෂණය සහ ක්‍රියාමාර්ග සඳහා යාන්ත්‍රණයක අවශ්‍යතාවය පවතී.

මුද්‍රණ දෝෂ හෝ වැරදි සබැඳියක් සම්බන්ධයෙන් ප්‍රසිද්ධියේ දැඩි කෝපයක් මතු වී තිබුණද, මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ මාලාව සාදරයෙන් පිළිගත් පිරිසක් ද වූහ. සාර්ථකත්වය මනින ආකාරය සහ වර්තමාන දැඩි තරඟකාරී තත්වය නිසා සමාජ පන්ති, ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජ භාවය සහ විවිධ දක්ෂතා හා විවිධ රුචියාවෙන් යුත් ජනතාවට සේවයක් නොමැතිවීම වැනි වර්තමාන අධ්‍යාපන පද්ධතියේ පවතින බාධකවලින් මිදීමට මඟක් ලෙස ඔවුහු මෙය දුටහ. කෙසේ වෙතත්, රජය සහ අමාත්‍යවරිය පවසන පරිදි මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ සැබවින්ම සියලු දෙනාට ප්‍රවේශය සහ සමානාත්මතාවය  ඉලක්ක කරගත් ප්‍රගතිශීලී දිශාවකට අධ්‍යාපනය යොමු වන්නේද යන්න විමසා බැලිය යුතුය. ඊට ලැබෙන පිළිතුර වන්නේ ඉතා පැහැදිලිවම “නැත” යන්නයි.

විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන් 94 දෙනෙකුගේ ප්‍රකාශයක් තුළින් මහජන අදහස් ලබා ගැනීමකින් තොරව මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ කඩිමුඩියේ සහ අත්තනෝමතික ලෙස සකස් කළ ආකාරය දැඩි ලෙස හෙළා දකී. එමගින් ප්‍රතිසංස්කරණවල හරය, විශේෂයෙන්ම අධ්‍යාපන ව්‍යුහය සහ පෙළ පොත්වල අන්තර්ගතය සම්බන්ධ ගැටලු අවධාරණය කෙරේ.

ගැටලුව ආරම්භ වන්නේම ප්‍රතිසංස්කරණවල පදනම වන සංකල්පීය රාමුව තුළිනි. ප්‍රකාශිත සංකල්පයන් මතුපිටින් බලන විට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී, සියල්ල ඇතුළත් කරගත්, ප්‍රායෝගික මෙන්ම සංවේදී බවක් පෙනෙන්නට තිබුණද, ප්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යුහයේ විස්තර දෙස බලන විට එම සංකල්ප සහ ව්‍යුහය අතර පවතින හානිකර පරස්පරතාවය මැනවින් පැහැදිලි ය.

මෙම පරස්පරතාවය වඩාත්ම කැපී පෙනෙන්නේ ද්විතීයික පාසල් වැඩසටහන (ප්‍රධාන වශයෙන් කනිෂ්ඨ සහ ජ්‍යෙෂ්ඨ ද්විතීයික අධ්‍යාපනයේ පළමු අදියර) ව්‍යුහගත කර ඇති ආකාරය තුළයි. දෙවනුව, මෙම නොගැලපීම ඉගැන්වීම් ක්‍රමවේදයන් තුළ, විශේෂයෙන්ම පෙළ පොත්වල අන්තර්ගතය තුළ පැහැදිලිව පෙනෙන්නට තිබේ.

මෙම ප්‍රතිසංස්කරණවල නිර්මාතෘන් මහජනයා දිනා ගැනීම සඳහා “ශිෂ්‍ය කේන්ද්‍රීය අධ්‍යාපනය”, “ඩිජිටල් ඉගෙනුම් පද්ධති” සහ “විභාග කේන්ද්‍රීය අධ්‍යාපනයෙන් බැහැර වීම” වැනි ප්‍රගතිශීලී යැයි හැඟෙන පාඨ යොදා ගෙන ඇත. මෑතකදී පාසලක මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ හඳුන්වා දෙමින් ආචාර්ය අමරසූරිය  මෙසේ ප්‍රකාශ කළාය:

“..2026 වසරේ පළමු ශ්‍රේණියෙන් ආරම්භ වන පරිදි, දැනට පවතින දැඩි විභාග කේන්ද්‍රීය ක්‍රමය වෙනුවට ශිෂ්‍ය කේන්ද්‍රීය, ප්‍රායෝගික ඉගෙනුම් ප්‍රවේශයක් කෙරෙහි මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ අවධානය යොමු කරයි..” (ඩේලිනිවුස්)

2025 සැප්තැම්බර් 29 වන දින ජනතාව ඇමතූ ආචාර්ය අමරසූරිය, අධ්‍යාපනය පහසු කිරීම සඳහා ඩිජිටල් පරිවර්තනය සහ කෘතිම බුද්ධි වේදිකා භාවිත කිරීමේ වැදගත්කම මහ ඉහළින් වර්ණනා කළාය.

ශිෂ්‍ය කේන්ද්‍රීය අධ්‍යාපනය පිළිබඳ අදහස කලක සිට පවතින්නකි. එය පවුලෝ ෆ්‍රෙයර් (Paulo Freire), අයිවන් ඉලිච් (Ivan Illich) ඇතුළු ලොව පුරා සිටින තවත් බොහෝ අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණවාදීන්ගේ චින්තනයෙන් පැවත එන්නකි. විශේෂයෙන්ම ෆ්‍රෙයර්, ශිෂ්‍ය කේන්ද්‍රීය අධ්‍යාපනය (ඔහු එම පදය සෘජුව භාවිතා නොකළද) ‘පරිවර්තනීය’  ක්‍රියාවලියක් ලෙස හඳුන්වයි; එනම් ශිෂ්‍යයාගේ සහ ගුරුවරයාගේ චින්තනය පරිවර්තනය කරන, එම අවස්ථාව තුළ පවතින සබඳතා වෙනස් කරන සක්‍රීය සහ පාරිසරිකව පදනම් වූ ඉගෙනුම් ක්‍රියාවලියකි.

ප්‍රකට වාග් විද්‍යාඥයෙකු සහ අධ්‍යාපනඥයෙකු වන ලෙව් විගොට්ස්කි, ‘සමීපතම සංවර්ධන කලාපය’ ( ZPD) ලෙස හැඳින්වූ සහයෝගීතා කාර්ය ‘ක්‍රියාවලියක්’ මිස අපගේ අධ්‍යාපනික රාමු තුළ ලකුණු, පැවරුම් සහ ව්‍යාපෘති සඳහා වන ‘ඉලක්ක කේන්ද්‍ර කර ගත්’ (goal-oriented) කණ්ඩායම් වැඩක් නොවේ. ඔහුගේ ඉගැන්වීම් ක්‍රමවේදය තුළ, විෂය පිළිබඳ මනා දැනුමක් ඇති හොඳින් පුහුණු වූ ගුරුවරයෙකු අත්‍යවශ්‍ය වේ. හොඳ පෙළ පොත් ද වැදගත් ය.

එහෙත්, විගොට්ස්කිගේ ZPD සංකල්පය වැරදි ලෙස අර්ථකථනය කරමින්, සිසුන් පිරිසක් සමග එකට හිඳ කලින්ම තීරණය කරන ලද ගණනය කළ හැකි ඉලක්කයක් සපුරාලන ‘කණ්ඩායම් වැඩ’ සඳහා පමණක් එය යොදා ගන්නා අයුරු මම දැක ඇත්තෙමි. විගොට්ස්කිට අනුව, පන්ති කාමරය යනු පරිවර්තනීය මෙන්ම සහයෝගීතාවයෙන් පිරි ස්ථානයකි.

නමුත් අපගේ මෙම නව ලිබරල්වාදී යුගය තුළ, පවතින ධූරාවලිගත පන්ති කාමරයක ඇති දෝෂයන්ට පිළියම් සෙවීම සඳහා ‘ශිෂ්‍ය කේන්ද්‍රීයතාවය’ යන්න හුදු කඩිනම් විසඳුමක් බවට පත්ව තිබේ. ඉන් සැබවින්ම සිදුව ඇත්තේ, ගුරුවරුන් වෙනත් තැනක සැලසුම් කරන ලද යන්ත්‍රයක හුදු දැති රෝද බවට පත් කිරීමයි; එනම් ඔවුන් හිස් වචන සහ මාර්ගෝපදේශ අනුකරණය කරන, ස්වාධීනව නොසිතන අනුගාමිකයන් පිරිසක් බවට පත් කිරීමයි. වසර ගණනාවක් තිස්සේ මෙම ශිෂ්‍ය කේන්ද්‍රීය ප්‍රවේශය, තමන්ට සහ තම පන්ති කාමරයට ගැළපෙන විවිධ අධ්‍යාපනික ක්‍රමවේද සැලසුම් කිරීමට හා අත්හදා බැලීමට ගුරුවරුන්ට ඇති ස්වාධීනත්වය සහ තීරණ ගැනීමේ හැකියාව විනාශ කර දමා ඇත. එමෙන්ම විෂය මාලා සකස් කිරීමේදී දායකත්වයක් ලබා දීමටත්, පන්ති කාමරය තුළ විවේචනාත්මක චින්තනය සඳහා අවකාශයක් නිර්මාණය කිරීමටත් ඔවුන්ට ඇති ඉඩකඩ මෙමගින් අහුරා තිබේ.

එබැවින්, අපගේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය පෙළ පොත් මත පමණක් රඳා නොපැවතිය යුතු යැයි ආචාර්ය අමරසූරිය පවසන විට, ඇය සමඟ එකඟ විය නොහැකිය. මෙහි ඇති ගැටලුව පෙළ පොත් මත ඕනෑවට වඩා රඳා පැවතීම නොව, නිසි ලෙස සම්පාදනය කරන ලද පෙළ පොත් සකස් කිරීමට අපට ඇති නොහැකියාවයි. පෙළ පොත් මෙලෙස පහසුවෙන් බැහැර කිරීම අප කෙතරම් අගාධයකට ඇද දමා ඇත්ද යන්න දැන් පෙනෙන්නට ඇත – එනම් දුර්වල ලෙස සකස් කළ, වැරදි තොරතුරුවලින් පිරි අන්තර්ගතයන් සහිත අඳුරු අගාධයකට අප ඇද වැටී ඇත. මගේ අදහස පැහැදිලි කිරීම සඳහා මම විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන් 94 දෙනාගේ ප්‍රකාශයෙන් කොටසක් මෙසේ උපුටා දක්වමි.

“..6 වන ශ්‍රේණියේ මොඩියුල සඳහා වන පෙළ පොත්වල… බහුල ලෙස මුද්‍රණ වැරදි පවතින අතර, (ප්‍රකාශ නොකළ) කෘතිම බුද්ධිය මගින් නිර්මාණය කරන ලද අන්තර්ගතයන් ද ඇතුළත් වේ. මෙහි  ඇතැම් රූප රාමු ශිෂ්‍ය අත්දැකීම්වලින් ඉතා ඈත් වූ ඒවා බව පෙනේ. සමහර පෙළ පොත්වල වැරදි සහ නොමඟ යවන සුළු තොරතුරු අඩංගු වේ..’

..’ලෝක අධ්‍යයනය’ පෙළ පොත මගින් නිශ්චිත මුහුණු ලක්ෂණ, හිසකෙස් වර්ණය සහ සමේ පැහැය, යම් යම් රටවල් සහ කලාප සමඟ සම්බන්ධ කර දක්වන අතර, ස්වදේශික ජනතාව හැඳින්වීමට එම ප්‍රජාවන් විසින් බොහෝ කලකට පෙර ප්‍රතික්ෂේප කරන ලද අපහාසාත්මක යෙදුම් (උදාහරණ ලෙස “පිග්මිවරු”, “එස්කිමෝවරු”) භාවිතා කරයි. නයිජීරියානුවන් දක්වා ඇත්තේ දුප්පත්, කෘෂිකාර්මික සහ විදුලිය පවා නොමැති පිරිසක් ලෙසය..

..’ව්‍යවසායකත්වය සහ මූල්‍ය සාක්ෂරතාවය’ පෙළ පොත සිසුන්ට “ලෝක ප්‍රසිද්ධ ව්‍යවසායකයන්” හඳුන්වා දීමේදී වැඩි වශයෙන් පිරිමින් ඉදිරිපත් කරන අතර, සාර්ථකත්වය යනු ව්‍යාපාරික ඥානය  ලෙස සමපාත කර පෙන්වයි. මෙවැනි අන්තර්ගතයන්, ප්‍රතිපත්තියේ සඳහන් කර ඇති “සමානාත්මතාවය, සියල්ල ඇතුළත් කර ගැනීම සහ සමාජ සාධාරණත්වය පිළිබඳ අගයන්” (පිටුව 9) සමඟ සෘජුවම පරස්පර වේ. පෙළ පොත්වල අපට අවශ්‍ය වන්නේ මෙවැනි අන්තර්ගතයන්ද?..”

ව්‍යුහය සම්බන්ධයෙන් බලන කල, පෙරට වඩා විෂය සංඛ්‍යාව වැඩි වී ඇති අතර, පාඩම්  කාලය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කර තිබීම මවිතයට කරුණකි. කනිෂ්ඨ ද්විතීයික මට්ටමේදී ගණිතය සහ මව් භාෂාව සඳහා එක් වාරයකට වෙන් කර ඇත්තේ පැය 30 ක් පමණක් වීම මගින් මෙය මැනවින් පැහැදිලි වේ.

සමාජ විද්‍යා සහ මානව ශාස්ත්‍ර විෂයන් කෙරෙහි දක්වන අවධානය අඩු කිරීම කනස්සල්ලට කරුණකි. රූපවාහිනී නාලිකා සහ යූ ටියුබ් වීඩියෝ හරහා මානව ශාස්ත්‍ර විෂයන් පිළිබඳව ගැටලුකාරී සහ තහවුරු නොකළ කරුණු විශාල වශයෙන් ප්‍රචාරය වන ආකාරය අප දැක තිබේ. මගේ අත්දැකීම්වලට අනුව, මානව ශාස්ත්‍ර සහ සමාජ විද්‍යාවන් නිසි ලෙස හෝ පුහුණු ගුරුවරුන් විසින් උගන්වනු නොලැබූ විට, වෙනත් විකල්ප දැනුම් මූලාශ්‍ර නොමැති සිසුන්, මතභේදාත්මක සහ ප්‍රමිතියෙන් තොර බාහිර මූලාශ්‍ර මත විශ්වාසය තැබීමට පෙළඹෙනු ඇත. ඔවුන්ට ඉතිරි වන එකම මූලාශ්‍රය ඒවා වනු ඇත.

මේ නිසා, ඉතිහාසය වැනි විෂයන් ඉගැන්වීම ක්‍රමයෙන් ගැටලුකාරී යූ ටියුබ් නාලිකා සහ අනෙකුත් අන්තර්ජාල අඩවිවලට පවරා දීමක් සිදුවනු ඇත. ජනප්‍රිය මාධ්‍යයන් මහජනතාව කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් ඇති කරන අතර චින්තනය හැඩගස්වයි; නමුත් මානව ශාස්ත්‍ර සහ සමාජ විද්‍යා ඉගැන්වීම් පිළිබඳ මනා ලෙස සකස් කළ ප්‍රතිපත්තියක් තිබුනේ නම්, පර්යේෂණාත්මක කරුණු සහ විවේචනාත්මක චින්තනය මගින් එම බලපෑමට සාර්ථකව මුහුණ දීමට ඉඩ තිබුණි. මෙම ප්‍රතිසංස්කරණවල පවතින තවත් කනගාටුදායක ලක්ෂණයක් වන්නේ, සිසුන් ඔවුන්ගේ ශිෂ්‍ය ජීවිතයේ ඉතා ඉක්මනින්ම වෘත්තීය මාවතක් දෙසට යොමු කිරීමට දිරිමත් කරන විධිවිධාන ඇතුළත්ව තිබීමයි.

මතභේදාත්මක 6 වන ශ්‍රේණියේ මොඩියුලය සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ දැඩි විරෝධය හමුවේ ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය වෙත විවිධ පාර්ශවවලින් දැඩි දෝෂාරෝපණ එල්ල විය. ප්‍රතිසංස්කරණ සාදරයෙන් පිළිගන්නා අතරම, ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය සම්බන්ධයෙන් තියුණු විවේචනයක් ඉදිරිපත් කළ විද්වතුන් සහ ක්‍රියාකාරීන් පිරිසක් විසින් නිකුත් කරන ලද (මීට පෙර සඳහන් කළ ප්‍රකාශයට වඩා වෙනස්) ප්‍රකාශයක් මගින් මේ බව අවධාරණය කර ඇත. මෙම අත්වැරදීමෙන් පසු, රජය විසින් ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලියට සම්බන්ධ වූ ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයේ ප්‍රධාන නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකුගේ වැඩ තහනම් කිරීමට ද පියවර ගත්තේය.

විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රජාවේ උනන්දුවක් දක්වන පිරිස් සමඟ අප කළ සාකච්ඡාවලදී ද ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය පිළිබඳව පළ වූයේ මීට සමාන විවේචනයකි. මෙම ප්‍රකාශන දෙකම, ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයේ ක්‍රියාකාරිත්වය සමාලෝචනය කරන ලෙසත්, අවම වශයෙන් අන්තර්වාර කාල සීමාවක් සඳහා හෝ එහි කටයුතු මෙහෙයවීම සඳහා මාර්ගෝපදේශ සපයන යාන්ත්‍රණයක් සකස් කරන ලෙසත් ඉල්ලා සිටීම විශේෂත්වයකි.

ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය යනු රජයේ අධ්‍යාපනික අංශයකි; එබැවින් එහි ක්‍රියාකාරිත්වය අධීක්ෂණය කිරීම රජයේ වගකීමකි. එය සුදුසුකම් ලත් කාර්ය මණ්ඩලයකින් සමන්විත විය යුතු අතර, ප්‍රතිපත්ති සහ විෂය මාලා සකස් කිරීමේදී උපදේශන යාන්ත්‍රණ ආරම්භ කිරීමටත්, විවිධ ක්ෂේත්‍රවල අධ්‍යාපනඥ මණ්ඩල සම්බන්ධ කර ගැනීමටත් අවශ්‍ය ශක්තිය හා හැකියාව එම ආයතනයට ලබා දිය යුතුය.

අවසාන වශයෙන්, රජයෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ ධෛර්යවන්තව සහ ඉවසිලිවන්තව මෙම ප්‍රතිසංස්කරණවල පවතින ඇතැම් මූලික ලක්ෂණ පිළිබඳව නැවත සිතා බලන ලෙසයි. ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කිරීම කල් දමන ලෙස මම නැවතත් අවධාරණය කරන අතර, විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන් 94 දෙනාගේ ප්‍රකාශයෙහි සඳහන් පරිදි, “ප්‍රාථමික මට්ටම ද ඇතුළුව සමස්ත නව විෂය මාලාවම සම්පූර්ණයෙන්ම සමාලෝචනය කරන ලෙස” ඉල්ලා සිටිමි.

මහාචාර්ය සිවමෝහන් සුමති

The post අවශ්‍යවන්නේ හරවත් අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණයක්.. appeared first on විවරණ.

පහත පලවන්නේ අම්බිකා සත්කුනනාදන් Daily FT වෙබ් අඩවියට සැපයූ ලිපියක Ai පරිවර්තනයකි. සංස්කරණය ‘විවරණ’ විසිනි.

2025 අප්‍රේල් මාසයේදී, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) සමාලෝචනය කර ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල වන පරිදි නව නීති හඳුන්වා දීම සඳහා කමිටුවක් පත් කළ බව රජය නිවේදනය කළේය. එසේ වුවද, මාස හතකට පසු එම කමිටුව විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ ජාත්‍යන්තර නීතිමය ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල නොවූ, පෙර පැවති කෙටුම්පත්වලම තවත් පිටපතකි  ජාතික ජන බලවේගය ඇතුළු සිවිල් සමාජය විසින් පෙර පැවති ප්‍රයත්නයන් දැඩි ලෙස විවේචනය කර තිබුණි. වත්මන් කෙටුම්පතේ අන්තර්ගතය අතිශයින්ම කනස්සල්ලට කරුණක් වන අතරම, තමන් විසින්ම විවේචනය කළ පෙර රජයන්හි නීතිරීති එලෙසම නැවත ඉදිරිපත් කිරීමට රජය දක්වන මෙම නැඹුරුව වඩාත් බරපතල මෙන්ම බියකරු ඉඟියකි එනම්, සැබවින්ම ඔවුන් ද පෙර පැවති අධිකාරීවාදී ආණ්ඩුවලට වඩා කිසිසේත්ම වෙනස් නොවන බවයි.

ශ්‍රී ලංකාවට තවත් ත්‍රස්ත විරෝධී පනතක් අවශ්‍ය නැත. ත්‍රස්තවාදී බෝම්බ ප්‍රහාර මර්දන පනත, ප්‍රාණ ඇපයට ගැනීම වැළැක්වීමේ පනත, ත්‍රස්තවාදයට මුදල් සැපයීම මර්දනය කිරීමේ සම්මුති පනත, ගුවන් යානා වලට එරෙහි වැරදි පිළිබඳ පනත ඇතුළු තවත් නීති කිහිපයක් මඟින්, 2004 එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩල යෝජනාව (1566) මගින් දක්වා ඇති පරිදි ‘ත්‍රස්තවාදී’ ක්‍රියාකාරකම් අපරාධ ලෙස නම් කර ඇත. මෙම යෝජනාව මගින් ‘ත්‍රස්තවාදයට’ එරෙහිව කටයුතු කිරීම සඳහා සාමාජික රටවල් සතුව නීති පවතින බව සහතික කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. ක්‍රියාකාරීන්, මානව හිමිකම් සංවිධාන මෙන්ම තේරී පත්වීමට පෙර වත්මන් ජනාධිපතිවරයා පවා තර්ක කළේ, දැනට පවතින අතිශය මර්දනකාරී මෙන්ම නිතර අනිසි ලෙස භාවිතා වන ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කළ යුතු බවයි.

ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් 2025 දෙසැම්බර් මාසයේදී මහජන අදහස් සඳහා ඉදිරිපත් කරන ලද ‘රාජ්‍යය ත්‍රස්තවාදයෙන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත’ (PSTB), රනිල් වික්‍රමසිංහ රජය විසින් ගෙන එන ලද 2022 ‘ත්‍රස්ත විරෝධී පනත් කෙටුම්පතේ’ කාබන් පිටපතකි. 2022 පනත් කෙටුම්පත ද මූලික වශයෙන්, (වික්‍රමසිංහ මහතා අගමැති ධුරය හෙබවූ) යහපාලන රජය විසින් 2018 දී යෝජනා කරන ලද ‘ත්‍රස්තවාදය මැඩපැවැත්වීමේ පනත් කෙටුම්පතේ’ ම පිටපතක් පමණි.

‘පද්ධතිමය වෙනසක්’ ඇති කිරීම සඳහා බලයට පත් වූ ජාතික ජන බලවේග රජය, විපක්ෂයේ සිටියදී තමන් බලයට පත් වුවහොත් අහෝසි කරන බවට පොරොන්දු වූ පනත් කෙටුම්පත් එලෙසම නැවත භාවිතයට ගනිමින් සිටියි.

‘ත්‍රස්තවාදය’ යන්න සඳහා ජාත්‍යන්තර මට්ටමින්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්මුතියක් මත පදනම් වූ නිශ්චිත නිර්වචනයක් නොමැත. එහෙත්, එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩල යෝජනා 26ක් මගින් ත්‍රස්තවාදය ලෙස සැළකිය හැකි ක්‍රියාකාරකම් කිහිපයක් හඳුනාගෙන ඇත. 1566 දරන එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩල යෝජනාවේ සඳහන් වන ත්‍රස්තවාදයේ ස්වරූපය, ත්‍රස්තවාදයට එරෙහිව කටයුතු කිරීමේදී මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ වාර්තාකරු විසින් සකස් කරන ලද, ලොව පුරා පිළිගත් ‘ආදර්ශ ත්‍රස්තවාදී නිර්වචනයයේ’  මූලික අංගයන්ට බෙහෙවින් සමාන වේ.

අපරාධ වරදක් අර්ථ දැක්වීම සඳහා මූලික අංග දෙකක් අවශ්‍ය වේ: එනම්, අදාළ ක්‍රියාව සිදු කිරීමට ඇති චේතනාව සහ එම ක්‍රියාව ය. යෝජිත පනත් කෙටුම්පත තුළ චේතනාවන් තුනක් ලැයිස්තුගත කර ඇත: මහජනයා අතර භීතියක් ඇති කිරීම හෝ ඔවුන් බිය ගැන්වීම. රජයකට හෝ ජාත්‍යන්තර සංවිධානයකට යම් ක්‍රියාවක් කිරීමට හෝ එයින් වැළකී සිටීමට බල කිරීම. සහ ශ්‍රී ලංකාවේ හෝ වෙනත් ඕනෑම ස්වෛරී රටක භෞමික අඛණ්ඩතාව උල්ලංඝනය කිරීමට හෝ ස්වෛරීභාවයට හානි කිරීමට” අදහස් කිරීම.

පළමු කරුණු දෙක ජාත්‍යන්තරව පිළිගත් නිර්වචන සමඟ බොහෝ දුරට අනුකූල වුවද, අවසාන කරුණ අතිශය පුළුල් මෙන්ම අපැහැදිලි ය. එය නීත්‍යානුකූල සිවිල් ක්‍රියාකාරකම් මර්දනය කිරීම සඳහා පහසුවෙන් අවියක් කර ගත හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, ශ්‍රී ලංකාවේ ෆෙඩරල්වාදය පිළිබඳ ඕනෑම කතිකාවක් ‘රට බෙදීමේ සැලසුමක්’ ලෙස බහුතර මහජනතාව දකිති.  යෝජිත නීතිය යටතේ, කිසියම් නිලධාරියෙකුට, ෆෙඩරල්වාදය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම පවා ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවක් ලෙස අර්ථකතනය කළ හැකිය.

යෝජිත නීතිය මගින්, දැනට පවතින වෙනත් නීති යටතේ ද වැරදි ලෙස සැලකෙන සහ/හෝ ත්‍රස්තවාදය ලෙස සැලකීමට තරම් බරපතල මට්ටමක නොමැති ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවන් ද ත්‍රස්තවාදය ලෙස නම් කර ඇත. තුවාල සිදු කිරීම, කොල්ලකෑම, කප්පම් ගැනීම, රජයේ දේපළවලට බරපතල හානි කිරීම සහ ආගමික හෝ සංස්කෘතික දේපළවලට හානි කිරීම මෙයට උදාහරණ වේ. උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත්වල හින්දු සිද්ධස්ථාන විනාශ කර ඒ වෙනුවට බෞද්ධ විහාරස්ථාන ඉදිකිරීමට එරෙහිව විරෝධය දක්වන පුද්ගලයින්ට, එම ස්ථානවලට හානි කළ බවට අසත්‍ය චෝදනා එල්ල කර අත්අඩංගුවට ගත් අවස්ථා නිතර අසන්නට ලැබේ.

මෙම PSTB පනත බලාත්මක වුවහොත්, එම විරෝධතාකරුවන් ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවල නිරත වූවන් ලෙස සැලකිය හැකිය. මන්දයත්, හින්දු සිද්ධස්ථාන අත්පත් කර ගැනීම නැවැත්වීමට රජයට බල කිරීමේ (චේතනාව) අරමුණින් පවත්වන ලද උද්ඝෝෂණයකදී, ආගමික හෝ සංස්කෘතික දේපළකට හානි සිදු වූ බවට (ක්‍රියාව) රජයට චෝදනා කළ හැකි බැවිනි. එමෙන්ම, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලට (IMF) යම් දෙයක් කිරීමට හෝ නොකිරීමට බල කිරීමේ චේතනාවෙන් පවත්වන විරෝධතාවයකදී රජයේ දේපළකට බරපතල හානියක් සිදුවුවහොත්, එම පුද්ගලයන් ත්‍රස්තවාදය යටතේ අත්අඩංගුවට ගැනීමට ද ඉඩ ඇත.

නීතිය බලාත්මක කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සඳහා සන්නද්ධ හමුදා සම්බන්ධ කර ගැනීම නීතිගත කිරීම මඟින් ස්ථිර ‘හදිසි අවස්ථාවක්’ නිර්මාණය වේ. සන්නද්ධ හමුදා යෙදවිය යුත්තේ හදිසි අවස්ථාවලදී හෝ දේශසීමාවට තර්ජනයක් එල්ල වී ඇති අවස්ථාවලදී පමණි. මෙම නව නීතිය, පෙර කෙටුම්පත් දෙක මෙන්ම, ‘සාධාරණ සැකය’ මත පුද්ගලයන් අත්අඩංගුවට ගැනීමට, වරෙන්තු රහිතව පරීක්ෂා කිරීමට, පුද්ගලයන් රඳවා පරීක්ෂා කිරීමට, ඔවුන්ට අවශ්‍ය ඕනෑම දෙයක් ‘භාරයට ගැනීමට’ සහ වඩාත්ම කනගාටුදායක කරුණ නම් – පුද්ගලයන්ගෙන් ප්‍රශ්න කිරීමට ද ඔවුන්ට බලය ලබා දීමයි.

ඔවුන් නීතිය බලාත්මක කිරීම සම්බන්ධයෙන් පුහුණුවක් ලබා නොමැති අතර දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය, අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහය හෝ නිසි ක්‍රියා පටිපාටියට අනුකූල වීම පිළිබඳව ඔවුන්ට අවබෝධයක් නැත. එබැවින්, ‘සාධාරණ සැකය’ යන්නට අදාළ වන ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ ඔවුන්ගේ අවබෝධය අතිශයින් සීමිත වන අතර, එය නිවාස ආක්‍රමණශීලී ලෙස පරීක්ෂා කිරීමට සහ අත්තනෝමතික අත්අඩංගුවට ගැනීම් ඇතුළු අනෙකුත් මානව අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීම්වලට හේතු විය හැක.

මීට අමතරව, වැරදි සිදු කිරීම වැළැක්වීම සඳහා ‘සුදුසු යැයි හැඟෙන ඕනෑම පියවරක් ගැනීමට’ පොලිසියට සහ සන්නද්ධ හමුදාවන්ට PSTB පනත් කෙටුම්පත මගින් බලය ලබා දී ඇත. මෙය නීත්‍යානුකූල ක්‍රියාකාරකම් අඩපණ කිරීම සඳහා අත්තනෝමතික ලෙස භාවිතා කළ හැකි පුළුල් සහ සීමා රහිත බලයකි.

ශ්‍රී ලංකා රජය සහ දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය (LTTE) අතර පැවති වසර තිහක අභ්‍යන්තර සන්නද්ධ ගැටුම් සමයේදී, දෙමළ ජනයා LTTE සාමාජිකයන් බවට වූ සැකය මත වාර්ගික පදනමෙන් ඉලක්ක කරගත් අතර ඔවුන්ගේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිත අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීමට ද ලක් විය. මෙම උල්ලංඝනය කිරීම් සිදු කළ ප්‍රධාන පාර්ශවය වූයේ සන්නද්ධ හමුදාවන් වුවද, යුද්ධය අවසන් වී වසර දහසයක් ගතවී ඇතත් ඔවුන් තවමත් ඒ සම්බන්ධයෙන් වගවීමට බැඳී නොමැත.

දඬුවම් ලැබීමකින් තොරව කටයුතු කළ හැකිය යන විශ්වාසය හමුදා මානසිකත්වය තුළ ගැඹුරින් මුල් බැස තිබේ. එබැවින්, ඔවුන් වෙත මෙවැනි අමතර පුළුල් බලතල පිරිනැමීම මඟින් මානව අයිතිවාසිකම්වලට පවතින නීතිමය ආරක්ෂාව දුර්වල වන අතර සිවිල් කටයුතු සම්බන්ධයෙන් හමුදාව සතු භූමිකාව තවදුරටත් ශක්තිමත් වේ.

නීතිය බලාත්මක කිරීම සඳහා හමුදාව සම්බන්ධකර ගැනීම, වගවීම සම්බන්ධයෙන් ද බරපතල ගැටලු මතු කරයි. මහජන ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ විෂය පථය යටතේ පවතින පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව, මෙම පනත් කෙටුම්පත (PSTB) ක්‍රියාත්මක කිරීමේ වගකීම දරනු ඇත. ඒ අතරම, හමුදාව ද මෙම නීතිය යටතේම එවැනිම ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වනු ඇත.

හමුදාව නියෝග ලබාගත යුත්තේ සහ වගවිය යුත්තේ මහජන ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයට සහ පොලිස්පතිවරයාට ද, නැතහොත් ඔවුන්ගේ බලකායේ අණදෙන නිලධාරීන්ට සහ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයට ද යන්න මෙම පනත් කෙටුම්පතේ නිර්වචනය කර නොමැත. මෙලෙස අණ දීමේ දාමයන් (Chains of command) අවුල් සහගත වීමට හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටීමට මෙය මඟ පෑදිය හැකි අතර, එමඟින් වර්තමානයේ පවතින ‘දඬුවම් නොලැබීමේ සංස්කෘතිය’ නීත්‍යානුකූල වූ ‘දඬුවම් නොලැබීමේ තත්ත්වයක්’ බවට පරිවර්තනය වීමේ අවදානමක් පවතී.

පුද්ගලයෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමට හෝ පොලිස් ස්ථානය වෙත රැගෙන යාම සඳහා හමුදා සහාය ලබා ගැනීමට PSTB මගින් පොලිස් නිලධාරියෙකුට බලය ලබා දෙයි. එහෙත්, එවැනි ඉල්ලීමක් කිරීමට බලය ඇති පොලිස් නිලධාරියාගේ නිලය කුමක්ද යන්න දක්වා නොමැති අතර, සහාය ඉල්ලා සිටීම සඳහා වන නිර්ණායක හෝ හේතු මොනවාද යන්න සහ එම ඉල්ලීම සිදු කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව ද සඳහන් නොවේ.

තවත් විධිවිධානයක් මගින්, විමර්ශනයක් පැවැත්වීමේ හෝ වරදක් සිදු කිරීම වැළැක්වීමේ අරමුණින්, අධිකරණ නියෝගයකින් තොරව ඕනෑම වාහනයක්, නෞකාවක්, දුම්රියක්, ගුවන් යානයක් හෝ නියමුවෙකු රහිත ගුවන් යානයක (ඩ්‍රෝන යානා) පාලනය සියභාරයට ගැනීමට පොලිස් නිලධාරියෙකුට අවසර ලබා දී ඇත. මෙහි ඇති එකම අවශ්‍යතාවය වන්නේ අදාළ නිලධාරියා ඒ පිළිබඳව මහේස්ත්‍රාත්වරයාට වාර්තා කිරීම පමණි. මෙම වගන්තිය තුළ ද බලය හිමි පොලිස් නිලධාරියාගේ නිලය සඳහන් කර නොමැති අතර, එහි අර්ථය වන්නේ ප්‍රායෝගිකව පොලිස් කොස්තාපල්වරයෙකුට පවා ඕනෑම වාහනයක පාලනය සියභාරයට ගැනීමට හැකි වීමය.

පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ, රැඳවුම් නියෝගයක් නිකුත් කරනු ලබන්නේ ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයා විසිනි. නමුත් යෝජිත පනත් කෙටුම්පත (PSTB) යටතේ, එය ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාට නිකුත් කළ හැකිය. වලංගු රැඳවුම් නියෝගයක් මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකු වෙත ඉදිරිපත් කළ විට, එම රැඳවුම් නියෝගය නිකුත් කිරීමේ අවශ්‍යතාවය පිළිබඳව ප්‍රශ්න කිරීමට හෝ එය ක්‍රියාත්මක කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරයාට බලයක් නොමැත.

පොලිසිය සතුව රැඳවුම් නියෝගයක් නොමැති අවස්ථාවක, අදාළ පුද්ගලයා රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරගත කරන ලෙස මහේස්ත්‍රාත්වරයාගෙන් ඉල්ලා සිටිය හැකිය. පුද්ගලයා රිමාන්ඩ් කිරීමට ප්‍රමාණවත් පදනමක් නොමැති බව මහේස්ත්‍රාත්වරයාට හැඟී යන්නේ නම්, එම පුද්ගලයා ඇප මත මුදා හැරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරයාට හැකියාව ඇත. කෙසේ වෙතත්, එම පුද්ගලයා (නඩුවෙන්) නිදහස් කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරයාට බලයක් නොමැත. එබැවින්, නිසි ක්‍රියා පටිපාටියකට අදාළ ආරක්ෂණ විධිවිධාන ඵලදායී ලෙස ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා අවශ්‍ය වන අධීක්ෂණය සහ යාන්ත්‍රණය බිඳ දැමීමට මෙම නව පනත් කෙටුම්පත (PSTB) උත්සාහ කරයි.

තමන්ට එල්ල වී ඇති චෝදනාව කුමක්දැයි දැනගැනීමට ඇති අයිතිය අපරාධ නීතියේ පවතින  මූලධර්මවලින් එකකි. යෝජිත පනත් කෙටුම්පත (PSTB) මගින් මෙම අයිතිය හෑල්ලුවට ලක් කරයි. රැඳවුම් නියෝගයක් යටතේ රඳවා තබා ගැනීමේ ආරම්භක කාලසීමාව මාස දෙකක් වන අතර, එය වසරක් දක්වා දීර්ඝ කිරීමේ හැකියාව පවතී.

යම් හෙයකින් පොලිසිය මෙම කාලය දීර්ඝ කිරීමට අපේක්ෂා කරන්නේ නම්, ඔවුන් ඒ වෙනුවෙන් රහස්‍ය වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කළ යුතුය. එම වාර්තාව, “යුක්තිය ඉටු කිරීමේ අරමුණින් එය සැකකරුට හෙළි කළ යුතු බවට මහේස්ත්‍රාත්වරයා තීරණය කරන්නේ නම් මිස, වෙනත් කිසිදු පුද්ගලයෙකුට හෙළි නොකළ යුතුය” යනුවෙන් එහි සඳහන් වේ.

මෙය රඳවා සිටින පුද්ගලයා වෙනුවෙන් ශක්තිමත් විත්ති වාචකයක් ගොඩනැගීමට ඇති හැකියාව අඩපණ කරන බැවින්, සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඔහුට ඇති අයිතියට බරපතල හානියක් සිදු කරයි.

මේ සම්බන්ධයෙන්, 2018 ත්‍රස්තවාදය මර්දන පනත් කෙටුම්පත (CTB) මීට වඩා යම් මට්ටමකින් යහපත් ය. මන්දයත්, රැඳවුම් කාලය දීර්ඝ කිරීමට විරෝධය පෑමට අවශ්‍ය තොරතුරු ලබා ගැනීමට ‘රඳවා සිටින පුද්ගලයාට සහ ඔහුගේ නීතිඥවරයාට’ අවස්ථාව තිබිය යුතු බව එහි සඳහන් වූ බැවිනි. එමෙන්ම CTB පනත් කෙටුම්පතේ රැඳවුම් නියෝගයක් යටතේ රඳවා තබා ගත හැකි උපරිම කාලය සති අටක් වූ අතර, PSTB හි එය වසරක් දක්වා දීර්ඝ කර ඇත.

රැඳවුම් නියෝගයක් දීර්ඝ කිරීම මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකු විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබුවද, අදාළ පුද්ගලයා රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරගත කළ යුතුද යන්න පිළිබඳව විමර්ශනය කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරයාට තවදුරටත් සිදු වේ. එසේ රිමාන්ඩ් කිරීමට අවශ්‍ය නොවේ නම් පමණක් එම පුද්ගලයා ඇප මත මුදා හැරිය යුතුය.

නීතිමය මූලධර්මය විය යුත්තේ ඇප ලබා දීම සාමාන්‍ය රීතිය වීම සහ එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සුවිශේෂී අවස්ථාවක් වීම වුවද, ප්‍රායෝගිකව ඇප ලබා දීම සුවිශේෂී අවස්ථාවක් බවට පත්ව ඇත. යෝජිත විධිවිධානය මඟින්, පුද්ගලයන් රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරගත කිරීම පූර්වයෙන්ම නිශ්චය කළ’ (Default) ක්‍රියාපටිපාටියක් ලෙස නීතිගත කරනු ලබයි.

පුද්ගලයෙකු රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කළ හැකි උපරිම කාලසීමාව වසරක් වන්නේ ඔහු රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කළ දින සිට මිස, අත්අඩංගුවට ගත් දින සිට නොවේ. මෙයින් අදහස් කරන්නේ පුද්ගලයෙකු රඳවා තබා ගැනීමේ නියෝගයක් යටතේ වසරක කාලයක් රඳවා තබා ගත හැකි අතර, ඉන් පසුව තවත් වසරක කාලයක් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කළ හැකි බවයි.

රැඳවුම් භාරයේ සිටින මුළු කාලය “අත්අඩංගුවට ගත් දින සිට වසර දෙකක කාලයකට නොවැඩි විය යුතුය” යනුවෙන් යෝජිත නීතියේ සඳහන් වගන්තිය මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ, රජය විසින් වසර දෙකක රැඳවුම් කාලයක් කලින්ම තීරණය කර ඇති බවයි. මහේස්ත්‍රාත්වරයාගේ මැදිහත්වීම ඇතුළත් කර ඇත්තේ අධිකරණ අධීක්ෂණයක් පවතින බවට මායාවක් ඇති කිරීමට පමණි, මන්ද එහිදී මහේස්ත්‍රාත්වරයාගේ අභිමතය පරිදි තීරණ ගැනීමේ බලය දැඩි ලෙස සීමා කර ඇති බැවිනි.

විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කිරීමටත්, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) සහ මූලික වශයෙන් අන්තර්ජාල වාරණ නීතියක් වන අන්තර්ජාල සුරක්ෂිතතාව පිළිබඳ පනත අවලංගු කිරීමටත් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක පොරොන්දු විය. එහෙත්, ඒ වෙනුවට ඔහු සහ ඔහුගේ රජය උත්සාහ කරමින් සිටින්නේ ජනාධිපතිවරයාගේ බලතල තවදුරටත් පුළුල් කිරීමට සහ ‘සංවරණ හා තුලන’ රහිත විධායකයක් සාමාන්‍යකරණය කිරීමටයි. යෝජිත නව නීතිය මගින් සිදුවන්නේ එයයි.

යම් සංවිධානයක් මෙම නීතිය යටතේ වරදක් ලෙස සැලකෙන ක්‍රියාවක නිරත වන බවට හෝ “ශ්‍රී ලංකාවේ හෝ වෙනත් ඕනෑම රටක ජාතික ආරක්ෂාවට හානි වන අයුරින් නීති විරෝධී ලෙස ක්‍රියා කරන බවට” විශ්වාස කිරීමට “සාධාරණ හේතු” පවතින්නේ නම්, එම සංවිධානය තහනම් කිරීමට PSTB මගින් ජනාධිපතිවරයාට බලය පවරා ඇත.

මෙම තහනම් කිරීම මගින් සාමාජිකයන් බඳවා ගැනීම, රැස්වීම් සහ වැඩසටහන් පැවැත්වීම, ගිවිසුම්වලට එළඹීම, බැංකු ගිණුම් භාවිත කිරීම, අරමුදල් රැස් කිරීම හෝ ප්‍රදාන ලබා ගැනීම වැනි කටයුතු වළක්වනු ලබයි. එමෙන්ම, සංවිධානය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමින් කරනු ලබන බලපෑම් කිරීම්  සහ මතවාදීව දිනාගැනීමේ කටයුතු ද මෙයින් තහනම් කෙරෙන අතර, සංවිධානයට පනවා ඇති තහනම ඉවත් කරන ලෙස ඉල්ලා කරනු ලබන බලපෑම් පවා මෙයට ඇතුළත් විය හැකි බව අර්ථකථනය කළ හැකිය.

ත්‍රස්ත විරෝධී පනත් කෙටුම්පත තුළ මෙම නියෝගය වසරක කාලයක් සඳහා නිකුත් කළ හැකි වූ අතර, වාර ගණන පිළිබඳ සීමාවකින් තොරව එය වසරින් වසර දීර්ඝ කිරීමේ හැකියාව පැවතුණි. කෙසේ වෙතත්, PTSB මගින් ජනාධිපතිවරයාගේ බලය පාලනය කිරීමට උත්සාහ කරන බව පෙන්වීමට පවා කටයුතු කර නැති අතර ඒ සඳහා කිසිදු මූලික කාලසීමාවක් පනවා නොමැත. සංවිධානයක් තහනම් කිරීම සඳහා හෝ අවම වශයෙන් එම තහනම අලුත් කිරීමේදී සාක්ෂි ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා වූ විනිවිදභාවයකින් යුත් ක්‍රියාවලියක් හෝ නිර්ණායකයක් මෙහි දක්වා නැත. මෙම තීරණයට එරෙහිව අභියාචනය ඉදිරිපත් කළ යුත්තේ ද අධිකරණ ක්‍රියාවලියක් හරහා නොව, එම සංවිධානය තහනම් කළ පුද්ගලයා වන ජනාධිපතිවරයාටම වීම විශේෂත්වයකි.

යෝජිත පනත යටතේ, යම් පුද්ගලයෙකු ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවක් සිදු කර ඇති බවට හෝ එය සිදු කිරීමට සූදානම් වන බවට විශ්වාස කිරීමට සාධාරණ හේතු පවතින්නේ නම්, නියෝජ්‍ය පොලිස්පති තනතුරට නොඅඩු පොලිස් නිලධාරියෙකු විසින් කරනු ලබන ඉල්ලීමක් මත මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකුට ‘සීමා කිරීමේ නියෝග’ නිකුත් කළ හැකිය. මෙම සීමාවන්ට පදිංචි නිවසින් බැහැරට යාම තහනම් කිරීම, ශ්‍රී ලංකාව තුළ සංචාරය කිරීම තහනම් කිරීම සහ පදිංචි ස්ථානය සහ රැකියා ස්ථානය අතර සාමාන්‍ය ගමන් මාර්ගයෙන් බැහැරව ගමන් කිරීම තහනම් කිරීම ඇතුළත් වේ.

නියෝගය නිකුත් කර සතියක් ඇතුළත, “අදාළ නියෝගය අවලංගු කළ යුතුද නැතහොත් වෙනස් කළ යුතුද යන්න තීරණය කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරයාට ඉඩ සැලසීම සඳහා” අදාළ පුද්ගලයාගෙන් ප්‍රකාශයක් ලබා ගැනීමට පොලිස් නිලධාරියා බැඳී සිටී. මෙයින් පැහැදිලිවම පෙනී යන්නේ එහි අවශ්‍යතාවය පිළිබඳ ප්‍රමාණවත් විමර්ශනයකින් තොරව මූලික නියෝගය නිකුත් කළ හැකි බවයි. මෙම නියෝගය සෑම මසකම සමාලෝචනය කෙරෙන අතර උපරිම වශයෙන් මාස හයක් දක්වා දීර්ඝ කළ හැකිය. ඓතිහාසික වශයෙන්, මෙවැනි සීමා කිරීමේ නියෝගවලට යටත් වූ පුද්ගලයන්ට එරෙහිව චෝදනා ගොනු කර ඇත්තේ ඉතා කලාතුරකින් වුවද, එම නියෝග ඔවුන්ගේ ජීවිතයට විනාශකාරී බලපෑමක් එල්ල කරනු ඇත.

ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාට (ATB පනත් කෙටුම්පතේ ජනාධිපතිවරයාට සහ CTB පනත් කෙටුම්පතේ අමාත්‍යවරයාට බලය පවරා තිබූ ආකාරයට ප්‍රතිවිරුද්ධව), මෙම පනත යටතේ වරදක් සිදු කිරීමට යොදා ගන්නා බවට සාධාරණ සැකයක් පවතින ‘ඕනෑම පොදු ස්ථානයක් හෝ වෙනත් ස්ථානයක් තහනම් ස්ථානයක්’ ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළ හැකිය. එම නියෝගය පැය 72ක් සඳහා වලංගු වන අතර, එය දීර්ඝ කිරීම සඳහා මහේස්ත්‍රාත් නියෝගයක් අවශ්‍ය වේ. මෙම නියෝගය බලාත්මකව පැවතිය හැකි උපරිම කාල සීමාවක් පනවා නොමැත.

යෝජිත නීතිය මගින්, පුද්ගලයෙකු නීතිපතිවරයා විසින් නිකුත් කරන ලද නිශ්චිත පාඨයක් භාවිත කරමින් ප්‍රසිද්ධියේ කනගාටුව ප්‍රකාශ කිරීමට සහ සමාව අයැදීමට වැනි කොන්දේසිවලට එකඟ වන්නේ නම්, මහාධිකරණයේ අනුමැතිය ඇතිව නීතිමය කටයුතු කල් දැමීමට හෝ නඩු පැවරීම වසර 20කට නොවැඩි කාලයකට අත්හිටුවීමට නීතිපතිවරයාට බලය පවරයි. පුද්ගලයන් වරදකරු වුවත් නැතත්, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ මෙන් දශක ගණනාවක් තිස්සේ ඇදෙන නඩු කටයුතුවලින් බේරීම සඳහා වරද පිළිගැනීමට මෙහිදී පෙළඹිය හැකිය.

PSTB යටතේ නීතිපතිවරයා අධිකරණ බලය මෙහෙයවන අතර, එමගින් විනිසුරුවරයාගේ බලය හෑල්ලු වේ. මෙහිදී සාක්ෂි පිළිබඳ ස්වාධීන පරීක්ෂාවක් කිරීමට හෝ පනවා ඇති කොන්දේසිවල අවශ්‍යතාවය සහ සමානුපාතික බව ඇගයීමට විනිසුරුවරයාට බලයක් පවරා නැති අතර, ඔහුට කිරීමට සිදු වන්නේ නීතිපතිවරයා විසින් තීරණය කරන ලද එකඟතාව අනුමත කිරීම පමණි.

අම්බිකා සත්කුනනාදන්

The post රජය ත්‍රස්තවාදයෙන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත – ‘පද්ධති වෙනසක’ බොරු මුහුණු appeared first on විවරණ.

රටේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම NPP රජයේ ප්‍රධානතම වැඩපිළිවෙළක් වන අතර, බලයට පත් වූ වහාම රජය අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය තුළ ‘පරිවර්තනීය’ වෙනස්කම් ඇති කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කළේය. අධ්‍යාපනය සඳහා වූ අයවැය ප්‍රතිපාදන දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන්  2% දක්වා වැඩි කර ඇත (2023 වසරේදී එය 1 .8% ක් විය). මෙම වැඩිවීම ප්‍රමාණවත් නොවුණද, යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීම, අලුතින් ගුරුවරුන් බඳවා ගැනීම, පාසල්වල පහසුකම් ඉහළ නැංවීම සහ අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ හදිසි අවශ්‍යතාවක් ලෙස හඳුනා ගැනීම වැනි කටයුතු සඳහා රජය ප්‍රතිඥා දී තිබේ. මේවා සාදරයෙන් පිළිගත හැකි පියවරයන් වුවද, දැනට ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් අපගේ අදහස් ප්‍රකාශ කරන්නේ දැඩි කනස්සල්ලකිනි.

අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් රජය අනුගමනය කළ ප්‍රවේශය හදිසි එකක් වූ අතර, එහි විනිවිදභාවයක් සහ මහජන අදහස් විමසීමක් ද දක්නට නොලැබිණි. 2026 ජනවාරි මාසයේ සිට ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇති ප්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳ නිවේදනය නිකුත් කෙළේ 2025 ජූලි මාසයේදීය. 2025 අගෝස්තු මාසයේදී, මුලින්ම නිල නොවන මාර්ග හරහා ඒ පිළිබඳ විනිවිදක පෙළක් (‍slides) සංසරණය විය. මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කිරීමට තවත් මාස තුනක් පමණක් තිබියදී, එනම් 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ‘ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය පරිවර්තනය කිරීම 2025’ නම් නිල ප්‍රතිපත්ති ලේඛනය නිකුත් කරන ලදී. අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය ප්‍රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් රැස්වීම් මාලාවක් පැවැත්වූවද, ඒ වන විටත් පාඨ මාලා ප්‍රකාශයට පත් කර තිබූ අතර ගුරු පුහුණු කටයුතු ද ආරම්භ කර තිබුණි.

නව අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්තියේ සංකල්පීය ප්‍රවේශය සහ එහි අන්තර්ගතය අතර පැහැදිලි නොගැලපීමක් දක්නට ඇත. විෂයමාලා ප්‍රතිසංස්කරණවල අරමුණු අතරට: ‘විචාරාත්මක චින්තනය’, ‘බහුවිධ බුද්ධිය’, ‘මානව ශාස්ත්‍ර හා සමාජ විද්‍යාවේ සමාජීය හා දේශපාලනික වටිනාකම පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයක්’ ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ ‘සාධාරණත්වය, සියල්ලන් ඇතුළත් කරගැනීම සහ සමාජ සාධාරණත්වය පිළිබඳ අගයයන්’ ස්ථාපිත කිරීම ඇතුළත් වේ (පිටුව 9). එසේ වුවද, නව විෂය මාලාව සමාජ විද්‍යා සහ මානව ශාස්ත්‍ර විෂයන් සඳහා ලබා දෙන්නේ අවම අවධාරණයකි. එමෙන්ම විචාරාත්මක චින්තනයට හෝ සමාජ සාධාරණත්වය අගයන පුරවැසියන් බිහි කිරීමට ඉන් වෙන් වන්නේ ඉතා සුළු කාලයකි.

ප්‍රාථමික මට්ටමේදී පරිසරය, ඉතිහාසය සහ පුරවැසි අධ්‍යාපනය වැනි විෂයන් ඉවත් කර ඇති අතර, කනිෂ්ඨ ද්විතීයික මට්ටමේදී පුරවැසි අධ්‍යාපනය සහ ඉතිහාසය සඳහා වාරයකට වෙන් කර ඇත්තේ පිළිවෙළින් පැය 10 ක් සහ 20 ක් පමණි. ‘අත්‍යවශ්‍ය විෂයන්’ සංඛ්‍යාව 15 දක්වා වැඩි කිරීම නිසා ගණිතය සහ භාෂාව වැනි මූලික විෂයන් සඳහා ඇති කාලය සීමා වී ඇත; කනිෂ්ඨ ද්විතීයික මට්ටමේදී ගණිතය සහ මව්බස සඳහා වාරයකට වෙන් කර ඇත්තේ පැය 30 ක් පමණි. වාර්ගික සහජීවනය ඇති කිරීමට රජය ප්‍රතිඥා දුන්නද, දෙවන ජාතික භාෂාව ඉගෙනීම සහ අපගේ ගැටුම්කාරී ඉතිහාසය පිළිබඳ ඉගෙනීම තවමත් ප්‍රමුඛතාවක් වී නොමැත. දැන් අත්‍යවශ්‍ය විෂයක් බවට පත් කර ඇති ‘ව්‍යවසායකත්වය සහ මූල්‍ය සාක්ෂරතාව’ සඳහා වෙන් කර ඇති කාලය, දෙවන ජාතික භාෂාව, භූගෝල විද්‍යාව සහ පුරවැසි අධ්‍යාපනය සඳහා වෙන් කර ඇති කාලයට සමාන වේ. ජ්‍යෙෂ්ඨ ද්විතීයික මට්ටමේදී (සාමාන්‍ය පෙළ), සමාජ විද්‍යාව සහ මානව ශාස්ත්‍ර විෂයන් හුදෙක් වෛකල්පික විෂයන් පමණි. රජය ඉදිරිපත් කර ඇති අරමුණු සම්බන්ධයෙන් අවංකවම කැපවී සිටින්නේ නම්, සෑම ශ්‍රේණියකදීම ඉගැන්විය යුතු විෂයන්, ඒ සඳහා වෙන් කරන කාලය, විවිධ මට්ටම් හරහා ඒවායේ ප්‍රගතිය සහ සමස්ත විෂය මාලාව තුළ ඒවාට බර තැබීම පිළිබඳව බරපතල ලෙස නැවත සිතා බැලිය යුතුය.

මෙම ප්‍රතිසංස්කරණවල ඇති එක් සාධනීය අංශයක් වන්නේ වෘත්තීය පුහුණුව සඳහා ලබා දී ඇති වැදගත්කමයි. සිසුන්ගේ විෂය රුචිකත්වය, ඉගෙනුම් රටාව හෝ ඔවුන්ගේ විවිධ අවශ්‍යතාවල ඇති වෙනස්කම් හඳුනාගෙන ඒවාට සරිලන පරිදි සකස් කරන ලද විෂය මාලාවක් මගින් අධ්‍යාපනය වඩාත් බහුවිධ මෙන්ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෙම ‘වෙනස්කම්’ සැලකිල්ලට ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව යම් විමසිලිමත් බවක් තිබිය යුතු අතර, එය වෘත්තීය පුහුණුවට පමණක් සීමා නොවී විෂය මාලාවේ සෑම අංශයකටම බලපෑ යුතුය.

උදාහරණයක් ලෙස, ඉතිහාස විෂය මාලාව මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ මෑතකාලීන ඉතිහාසය මෙන්ම සුළුතර සහ කොන් කරන ලද ප්‍රජාවන්ගේ ඉතිහාසය ද ඇතුළුව, ඉතිහාසය පිළිබඳ පවතින විවිධ කියවීම් නියෝජනය කරන්නේද? පෙළපොත්වල දැක්වෙන පවුල් ව්‍යුහයන් සාම්ප්‍රදායික න්‍යෂ්ටික පවුල් සංකල්පයෙන් ඔබ්බට යන්නේ ද? මෙම අංශ පිළිබඳව ද අවධානය යොමු කිරීමෙන් සිසුන්ට තමන් විෂය මාලාව තුළ නියෝජනය වන බව හැඟෙන අතර, සාම්ප්‍රදායික මතවාද සහ අසාධාරණ බාධකවලින් තොරව තම පාසල් අධ්‍යාපනය ඉදිරියට ගෙන යාමට ඔවුන්ට අවස්ථාව සලසා දෙනු ඇත.

ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයේ වෙබ් අඩවියේ ඇති 6 වන ශ්‍රේණියේ මොඩියුල සඳහා වූ පෙළපොත් විධිමත් හෝ දැඩි විමර්ශනයකට ලක් කර ඇති බවක් පෙනෙන්නට නැත. ඒවායේ අක්ෂර දෝෂ බහුලව දක්නට ලැබෙන අතර, (කිසිම සඳහනක් නැතිව)  කෘතිම බුද්ධිය (AI) මගින් නිර්මාණය කරන ලද අන්තර්ගතයන් ද ඇතුළත් වේ; විශේෂයෙන්ම සිසුන්ගේ සැබෑ අත්දැකීම්වලින් ඈත් වූ රූප රාමු ඒ අතර වේ. සමහර පෙළපොත්වල වැරදි සහගත හෝ නොමග යවන සුළු තොරතුරු අඩංගු වේ.

‘ගෝලීය අධ්‍යයනය’ පෙළපොතෙහි සමහර මුහුණුවර, කේශ වර්ණය සහ සමේ වර්ණය, විශේෂිත රටවල් සහ කලාප සමඟ සම්බන්ධ කර දක්වා ඇත. එමෙන්ම ආදිවාසී ජනතාව හැඳින්වීම සඳහා එම ප්‍රජාවන් විසින් බොහෝ කලකට පෙර ප්‍රතික්ෂේප කරන ලද අපහාසාත්මක පද (නිදසුනක් ලෙස: “පිග්මි” “එස්කිමෝ”) භාවිතා කර ඇත. නයිජීරියානුවන් නිරූපණය කර ඇත්තේ දිළිඳු, කෘෂිකාර්මික සහ විදුලිය පවා නොමැති ජනතාවක් ලෙසය.

‘ව්‍යවසායකත්වය සහ මූල්‍ය සාක්ෂරතාව’ පෙළපොත මගින් සිසුන්ට හඳුන්වා දී ඇති ‘ලොව සුපතළ ව්‍යවසායකයන්’ වැඩි පිරිසක් පිරිමින් වන අතර, එහිදී සාර්ථකත්වය යන්න හුදෙක් ව්‍යාපාරික දක්ෂතාවය සමඟ පමණක් සමපාත කර ඇත. මෙවැනි අන්තර්ගතයන්, ප්‍රතිපත්තියේ සඳහන් කර ඇති “සාධාරණත්වය, ඇතුළත් කරගැනීම සහ සමාජ සාධාරණත්වය පිළිබඳ අගයයන්” යන කැපවීමට සෘජුවම පටහැනිය. අපේ පෙළපොත්වල තිබිය යුතු වන්නේ මෙවැනි අන්තර්ගතයන්ද?

9 වන ශ්‍රේණිය අවසානයේදී යෝජනා කර ඇති ‘වෘත්තීය රුචිකත්ව පරීක්ෂණය’ අතිශයින්ම ගැටලු සහගතය. ද්විතීයික අධ්‍යාපනයෙන් ඔබ්බට පවතින වෘත්තීය මාවත් තවමත් නිසි ලෙස සංවර්ධනය වී නොමැති තත්ත්වයක් තුළ, වයස අවුරුදු දාහතරක දරුවන්ට තම වෘත්තීය මාවත තෝරා ගැනීමට මග පෙන්වීම නුසුදුසුය. විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ වෘත්තීන්හි පවතින අධික ස්ථරීභූත ස්වභාවය (highly stratified nature) සැලකිල්ලට ගත් විට, වෘත්තීය මාවත්වලට බලපාන අධ්‍යාපනික තෝරාගැනීමට පෙර තම රුචිකත්වය ගවේෂණය කිරීමට සිසුන්ට ප්‍රමාණවත් කාලයක් ලබා දිය යුතුය.

තවද, කිසියම් සමාජ පසුබිමකින් පැමිණෙන සිසුන් ඔවුන්ගේ දෙමාපියන්ගේ වෘත්තීන් හෝ ආර්ථික තත්ත්වය මත පදනම්ව හිතාමතාම යම් අධ්‍යයන මාවත්වලට යොමු නොකිරීම සහතික කිරීම සඳහා විෂය මාලාව මගින් රැකියා සහ වෘත්තීන් පිළිබඳ පවතින ආකෘති ගත මතවාදයන්ට  අභියෝග කළ යුතුය; එමෙන්ම ඔවුන් ස්ත්‍රී-පුරුෂ භාවය සමාජ භාවය මත පදනම් වූ වෘත්තීය  පිළිබඳ පටු හැඟීම්වලට ද කොටු නොවිය යුතුය.

මෙම පාඨ මාලා මගින් ඩිජිටල් සාක්ෂරතාව සහ නව සන්නිවේදන තාක්ෂණයන් සඳහා සිසුන් යොමු කිරීම දිරිමත් කරයි. මතුපිටින් බලන කල, මෙම පියවර ප්‍රගතිශීලී මෙන්ම කාලෝචිත බවක් පෙනෙන්නට තිබේ. කෙසේ වෙතත්, ඩිජිටල්කරණය අවිචාරයෙන් වැළඳ ගැනීමට පෙර, ඒ සඳහා ඇති ප්‍රවේශය, අන්තර්ගතයේ ගුණාත්මකභාවය සහ වයසට ගැළපෙන බව වැනි කරුණු කිහිපයක් පිළිබඳව ගැඹුරින් සලකා බැලිය යුතුය.

සන්නිවේදන තාක්ෂණය සදාචාරාත්මකව සහ වගකීම් සහගත ලෙස භාවිතා කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව සියලුම ගුරුවරුන් දැනුවත් නොවිය හැකිය. බොහෝ පාසල්වල මූලික යටිතල පහසුකම් පවා නොමැති තත්ත්වයක් තුළ, ‘ඩිජිටල් පරතරය’ ඉතා තදින් බලපානු ඇත. සියලුම සිසුන්ට ඩිජිටල් උපකරණ ලබා දෙන්නේ කෙසේද යන ප්‍රශ්නය මෙහිදී පැන නගින අතර, එහි බර නිසැකවම දෙමාපියන්ගේ කර මත පැටවෙනු ඇත. මෙම ගැටලු හේතුවෙන් සම්පත් සහිත පාසල් සහ අනෙකුත් පාසල් අතර ඩිජිටල් සාක්ෂරතාවයට මෙන්ම පොදුවේ අධ්‍යාපනයට ඇති ප්‍රවේශයේ පරතරය තවදුරටත් පුළුල් වනු ඇත.

අධ්‍යාපන විෂය මාලාව සංකල්පගත කිරීම, සංවර්ධනය කිරීම, ලිවීම සහ සමාලෝචනය කිරීමේ වගකීම පැවරී ඇත්තේ ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයට ය. රටේ අධ්‍යාපන ක්‍රමයට සහාය වීමේ උදාර අරමුණ ඇතිව මෙම ආයතනය පිහිටුවනු ලැබුවද, දැනට ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය අවශ්‍ය පහසුකම්වලින් තොර සහ ප්‍රමාණවත් කාර්ය මණ්ඩලයක් නොමැති ආයතනයක් බව පෙනෙන්නට තිබේ. එසේම විෂය මාලා සහ පෙළපොත් ලිවීම, සංවර්ධනය කිරීම සහ සමාලෝචනය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය අත්දැකීම් සහ විශේෂඥ දැනුම ද එහි හිඟ බව පෙනී යයි. ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයේ ව්‍යුහය සහ එහි කාර්යභාරය නැවත සමාලෝචනය කර යළි පණ ගැන්වීමට අවශ්‍ය බව දැන් පැහැදිලිය.

මෙම ගැටලු සැලකිල්ලට ගනිමින්, 6 වන ශ්‍රේණිය සඳහා වූ ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කිරීම 2027 වසර දක්වා කල් දැමීමට මෑතකදී ගත් කැබිනට් තීරණය සාදරයෙන් පිළිගත හැකිය. යෝජිත අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ හේතුවෙන් විපක්ෂය, ගුරු සහ ශිෂ්‍ය සංගම් වෙතින් දැඩි විරෝධයක් එල්ල වී ඇත. ඉන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සාධාරණ ලෙසම එල්ල වී ඇත්තේ මෙම ක්‍රියාවලියේ පවතින විනිවිදභාවය සහ අදහස් විමසීමේ හිඟකම මෙන්ම අන්තර්ගතයේ ගුණාත්මකභාවය සහ හරය පිළිබඳවය. මෙම විරෝධතා අතරතුර, අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරියට එරෙහිව එල්ල වන ඉතා ගැටලු සහගත ස්ත්‍රී-පුරුෂ සමාජ භාවය මත පදනම් වූ සහ ස්ත්‍රී ද්වේෂී ප්‍රහාරයන් ද අපට දක්නට ලැබේ.

කෙසේ වෙතත්, නව විෂය මාලාවේ පවතින ගැටලු, අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය සහ රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය වෙළාගෙන ඇති දිගුකාලීන සහ පද්ධතිමය දෝෂයන්ගේ පිළිබිඹුවක් ලෙස අපි හඳුනා ගනිමු. අධ්‍යාපනය සඳහා වූ රාජ්‍ය ප්‍රතිපාදන වසර ගණනාවක් තිස්සේ කප්පාදු කිරීම, බාහිර ආධාර දෙන ආයතන විසින් පනවන ලද කොන්දේසි සහ ඒ හේතුවෙන් රාජ්‍ය ආයතන පිරිහීමට ලක්වීම යන කරුණුවල ප්‍රතිඵලයක් වූ පැරණි විෂය මාලාවේ දෝෂ සහ එහි අඩංගු ප්‍රශ්නකාරී කරුණුවලින් බැහැරව මෙම ගැටලු දෙස බැලිය නොහැක. NPP රජය යටතේ අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක වීමේදී, එම ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා වඩාත් ශක්තිමත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පදනමක් සැකසෙනු ඇතැයි ද, මින් පෙර ප්‍රතිසංස්කරණයන්හිදී නොසලකා හරින ලද ගැටලු කෙරෙහි අවධානය යොමු වනු ඇතැයි ද යන අපේක්ෂාව අප තුළ පැවතිණි.

මෙම කරුණු සැලකිල්ලට ගනිමින්, පහත අත්සන් කරන අපි, රජය විසින් පහත සඳහන් කරුණු කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ලෙස දැඩි ලෙස ඉල්ලා සිටිමු.

• ප්‍රාථමික මට්ටම ද ඇතුළුව නව විෂය මාලාව ක්‍රියාත්මක කිරීම කල් දැමීමට සහ එය සමස්තයක් ලෙස නැවත සමාලෝචනය කිරීමට කටයුතු කරන ලෙස.
• දිවයින පුරා මහජන රැස්වීම් පවත්වමින්, අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡාමය/උපදේශනාත්මක ක්‍රියාවලියක් අනුගමනය කරන ලෙස.
• රජයේ අධ්‍යාපන යාන්ත්‍රණයට අයත් පුළුල් ආයතනික ව්‍යුහය සමාලෝචනය කර, එහි විවිධ අංශ අතර වඩාත් ශක්තිමත් සම්බන්ධීකරණයක් ඇති කරන ලෙස.
• ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයේ කාර්යභාරය සමාලෝචනය කර, විෂය මාලා සංවර්ධනය සඳහා එහි ඇති ධාරිතාව ශක්තිමත් කරන ලෙසත්; ඒ සඳහා විවෘත සහ විනිවිදභාවයකින් යුත් ක්‍රියාවලියක් මඟින් බාහිර විද්වතුන් පත් කර ගනිමින්, විෂය මාලා අන්තර්ගතය සහ පෙළපොත් පිළිබඳ උපදේශනය හා සමාලෝචනය සිදු කරන ලෙස.
• නව ප්‍රතිපත්තිය සහ විෂය මාලාව ‘සජීවී ලේඛන’ (නිරන්තරයෙන් යාවත්කාලීන කළ හැකි ලේඛන) ලෙස සලකන ලෙසත්, විෂය මාලාව සහ ප්‍රතිපත්තිය අතර මනා අනුකූලතාවක් පවතින බව සහතික කිරීම සඳහා ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේදී සහ විෂය මාලා සංවර්ධනයේදී පොදු එකඟතාවක් ගොඩනැගීමට ඉඩකඩ සලසා දෙන ලෙස.
• භාෂා විෂයන් හැර සෙසු පෙළපොත්, මුල් අවධියේදීම සිංහල සහ දෙමළ යන භාෂා දෙකෙන්ම කෙටුම්පත් ලෙස සකස් කිරීමට වගබලා ගන්න. එමඟින් සියලුම ප්‍රජාවන් නියෝජනය කරන ලේඛකයන්ට සහ සමාලෝචකයන්ට ආරම්භයේ සිටම එම පෙළපොත් පරීක්ෂා කිරීමේ සහ සංශෝධනය කිරීමේ ක්‍රියාවලියට දායක වීමට අවස්ථාව සැලසෙනු ඇත.
• සම්පත් විෂමතාවන්, ගුරු පුහුණු අවශ්‍යතා සහ ශිෂ්‍ය අවශ්‍යතා වැනි කරුණු කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින්, ක්ෂේත්‍රයේ අනාගත සංවර්ධනය සහ ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ඇති වන දුෂ්කරතා විසඳීම සඳහා සැලැස්මක් සකස් කරන ලෙස.

The post අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ කුමන අරමුණක් උදෙසාද? appeared first on විවරණ.

පහත පලවන්නේ ජාවිඩ් යූසුප් Sunday Times පුවත්පතට සැපයූ ලිපියක Ai පරිවර්තනයකි. සංස්කරණය ‘විවරණ’ විසිනි.
දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයෙකු වන ජාවිඩ් යූසුප් සෞදි ආරාබියේ හිටපු ශ්‍රී ලංකා තානාපතිවරයෙකි.

ඉලංගෙයි තමිල් අරසු කච්චි පක්ෂය විසින් තම පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී එස්. ශ්‍රීධරන් මහතාට ව්‍යවස්ථාදායක සභාවෙන් ඉල්ලා අස්වන ලෙස පසු ගිය දා කළ ඉල්ලීම, පක්ෂයේ අභ්‍යන්තර විනය පිළිබඳ කාරණාවලින් බෙහෙවින් ඔබ්බට ගිය වැදගත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ගැටලු මතු කරයි. මෙහි හරය වන්නේ මූලික ප්‍රශ්නයකි: එනම්, ව්‍යවස්ථාදායක සභාව පවතින්නේ කුමන අරමුණක් සඳහා ද සහ ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ එහි සාමාජිකයන් කටයුතු කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන්නේ කෙසේ ද යන්නයි.

මෙම මතභේදය පැනනැගුණේ, විගණකාධිපති ධුරය සඳහා රජය විසින් නම් කළ, ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාවේ විගණන අංශයට අනුයුක්තව සේවය කරන හමුදා නිලධාරියෙකුට පක්ෂව ශ්‍රීධරන් මහතා ඡන්දය දීමනිසාය. සිවිල් ආයතන මිලිටරිකරණය කිරීමට එරෙහිව ITAK පක්ෂය දිගුකාලීනව දරන ස්ථාවරයට මෙම පියවර පටහැනි බව පවසමින් නායකයන් සහ ඒ හා සම්බන්ධ පාර්ශව ඔහු විවේචනය කළහ. ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවේ හිටපු කොමසාරිස් අම්බිකා සත්කුනාදන් මහත්මිය ද ප්‍රසිද්ධියේ ශ්‍රීධරන් මහතාගේ ඡන්දය ප්‍රශ්න කළාය. එම වාර්තා නිවැරදි නම්, ඇය ප්‍රකාශ කළේ ඔහු ඒ පිළිබඳව දෙමළ ජනතාවට පැහැදිලි කිරීමක් කළ යුතු බවයි; මන්ද  හමුදා සේවයේ නියුතු නිලධාරියෙකු අනුමත කිරීම හරහා මිලිටරිකරණයට එරෙහි විරෝධය සහ  දෙමළ සිවිල් අයිතිවාසිකම්වලට එල්ල කරන බලපෑම හෑල්ලුවට ලක්වන බැවිනි.

මෙම විවේචන තවදුරටත් දැඩි කරමින්, ITAK මහලේකම් එම්. ඒ. සුමන්තිරන් අවධාරණය කළේ ශ්‍රීධරන් හුදෙක් පක්ෂයේ නියෝජිතයා පමණක් නොව, ප්‍රධාන විපක්ෂය හැරුණු විට සෙසු සියලුම විපක්ෂ දේශපාලන පක්ෂවල නියෝජිතයා ද වන බවයි. ඒ අනුව, විපක්ෂයේ සාමූහික ස්ථාවරයන්ට සහ එකඟ වූ පක්ෂ තීරණවලට අනුකූලව ඔහු කටයුතු කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරිණි. විපක්ෂයේ පොදු එකඟතාවයන් නොතකා, ශ්‍රීධරන් මහතා අවස්ථා අටකදීම රජයට පක්ෂව ඡන්දය ලබා දී ඇති බවට චෝදනා එල්ල වී ඇති අතර, එමගින් ITAK පක්ෂය තුළ සහ මිත්‍ර විපක්ෂ කණ්ඩායම් අතර පවතින නොසන්සුන්තාවය තවදුරටත් උත්සන්න වී ඇත.

එසේ වුවද, මෙම විවේචන පක්ෂ දේශපාලන ක්ෂේත්‍රය තුළ සාධාරණ ලෙස පෙනෙන්නට තිබුණත්, එමගින් ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය කාර්යභාරය පිළිබඳව පවතින ගැඹුරු මෙන්ම වඩාත් කනස්සල්ලට කරුණක් වන වැරදි වැටහීමක් හෙළිදරව් කෙරේ.

ව්‍යවස්ථාදායක සභාව යනු පාර්ලිමේන්තුවේ තවත් සාමාන්‍ය දේශපාලන කාරක සභාවක්  නොවේ. එහි මූලාරම්භය පවතින්නේ විධායක ජනාධිපති ධුරය තුළ අධික ලෙස බලය කේන්ද්‍රගත වීම පාලනය කිරීමට සහ රජයේ ප්‍රධාන පත්වීම් දේශපාලනීකරණයෙන් බැහැර කිරීමට ගත් සවිඥානික ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රයත්නයක් තුළය. අදාළ ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රතිපාදන සම්පාදකයින් අවබෝධ කරගත් ආකාරයට ස්වාධීන කොමිෂන් සභා සහ ඉහළම රාජ්‍ය නිලතල සඳහා පත්වීම් ලබාදීමේදී පාලනයකින් තොරව විධායකය සතු අභිමතය, ආයතනික පිරිහීමට, මහජන විශ්වාසය බිඳවැටීමට සහ පාලන තන්ත්‍ර ය දේශපාලනීකරණය වීමට හේතු වී ඇත.

ඒ අනුව, ව්‍යවස්ථාදායක සභාව ආරක්ෂක ආයතනයකි: එනම් සෘජු දේශපාලන බලය සහ රාජ්‍ය ආයතන අතර පවතින ව්‍යවස්ථාමය යාන්ත්‍රණයකි. එහි කාර්යභාරය වන්නේ පක්ෂවල න්‍යාය පත්‍ර, රජයේ හෝ විපක්ෂයේ උපාය මාර්ග හෝ මතවාදී බලපෑම් මත කටයුතු කිරීම නොව, අදාළ පත්වීම් අවංකභාවය, නිපුනතාව, ස්වාධීනත්වය සහ තනතුරට ඇති සුදුසුකම මත පදනම්ව සිදු කරන බව සහතික කිරීමයි.

එලෙසම වැදගත්, එහෙත් නිතර අවධානයට ලක් නොවන ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ කාර්යභාරයේ දෙවන පැතිකඩ වන්නේ: පත්වීම් ලබාදීමේ ආරම්භක අවස්ථාවේදීම ඒවා පක්ෂග්‍රාහී දේශපාලන මතභේදවලින් වෙන් කර තැබීම මගින්, ධුරයට පත්වූ අයට ස්වාධීනව කටයුතු කිරීමට අවශ්‍ය අවකාශය නිර්මාණය කර දීමයි. තම පත්වීම පටු දේශපාලන කේවල් කිරීමක ප්‍රතිඵලයක් නොව, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මත පදනම් වූ සහ පක්ෂ භේදයකින් තොර ක්‍රියාවලියක ප්‍රතිඵලයක් බව දන්නා රජයේ නිලධාරියෙකුට, එල්ල වන බලපෑම්වලට එරෙහි වීමට සහ සිය රාජකාරි බියෙන් තොරව ඉටු කිරීමට වඩා හොඳ පදනමක් වේ.

ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ ව්‍යුහය මගින්ම මෙම දැක්ම මැනවින් තහවුරු කෙරේ. අගමැති සහ විපක්ෂ නායක ඇතුළුව, පාර්ලිමේන්තුවේ විවිධ මතවාද නිරූපණය වන දේශපාලන සාමාජිකයන් හත් දෙනෙකුගෙන් සහ සිවිල් සමාජයෙන් තෝරාගන්නා දේශපාලන නොවන සාමාජිකයන්ගෙන් මෙම සභාව සමන්විත වේ. මෙම ‘දෙමුහුන්’ සංයුතිය හිතාමතාම නිර්මාණය කරන ලද්දකි. එමගින් දේශපාලන බහුත්වවාදය පිළිගන්නා අතරම, පක්ෂග්‍රාහී නොවන සිවිල් සමාජයේ හඬ මගින් එය සමබර කරනු ලබයි.

කෙසේ වුවද, මෙයින් අදහස් කරන්නේ ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ දේශපාලන සාමාජිකයන්, පක්ෂයේ උපදෙස්වලට හෝ විපක්ෂ මන්ත්‍රී කණ්ඩායමේ තීරණවලින් බැඳී සිටින නියෝජිතයන් ලෙස කටයුතු කළ යුතු බව නොවේ යන්නයි. ඊට පටහැනිව, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ සාමාජිකයන් ලෙස අසුන් ගන්නා විට, ඔවුන් ක්‍රියා කරන්නේ ඊට වෙනස් වූ සුවිශේෂී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය අවකාශයක් තුළය. එහිදී ඔවුන් තම දේශපාලන අනන්‍යතාවය අත්නොහරින නමුත්, පක්ෂග්‍රාහී දෘෂ්ටිකෝණයන්ගෙන් බැහැරව, අදාළ තනතුරට අදාළ ව්‍යවස්ථාමය නිර්ණායක මත පමණක් පදනම්ව නම් කරන ලද පුද්ගලයන් පිළිබඳව තක්සේරු කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාවේ සාමාජිකයෙකු දැඩි ලෙස තම පක්ෂ ප්‍රතිපත්තියට අනුකූලව ඡන්දය ප්‍රකාශ කළ යුතු බවට තර්ක කිරීම යනු, , හරියටම එම තත්වයටම — එනම් දේශපාලනීකරණය වූ කේවල් කිරීම් සහ කණ්ඩායම්වාදී ඡන්ද භාවිතය සඳහා වූ මධ්‍යස්ථානයක් බවට — පත් කිරීමකි.

ව්‍යවස්ථා සභාව කටයුතු කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තවදුරටත් මගපෙන්වීම් සපයයි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 41 ඉ (4) ව්‍යවස්ථාව මගින් තීරණ ගැනීමේ වඩාත් සුදුසු ක්‍රමය ලෙස ‘ඒකමතිකභාවය’ පැහැදිලිවම හඳුනා ගන්නා අතර, බහුතරයේ තීරණයකට යොමු වන්නේ සම්මුතියකට එළඹීමට නොහැකි වූ විට පමණි. මෙය පාර්ලිමේන්තු දේශපාලනය තුළ රජයන ගැටුම්කාරී තර්කනයෙන් කැපී පෙනෙන බැහැර වීමකි.

මෙම සන්දර්භය තුළ, ඒකමතිකභාවය යනු හුදෙක් පටිපාටිමය තාක්ෂණික කරුණක් නොවේ. එමගින් පිළිඹිබු වන්නේ සාමාජිකයන් සද්භාවයෙන් යුතුව අදහස් හුවමාරු කර ගැනීමත්, පවතින විවිධ කරුණු හා ගැටලු මැනවින් සලකා බැලීමත් සහ පටු දේශපාලන පක්ෂපාතීත්වයන් ඉක්මවා යන තීරණවලට එළඹෙනු ඇතැයි යන අපේක්ෂාවයි. මෙහි අරමුණ ආණ්ඩුවට හෝ විපක්ෂයට එරෙහිව ‘ජයග්‍රහණය’ කිරීම නොව, ජාතික අභිලාෂයන් ඉටු කරන පත්වීම් සිදු කිරීමයි.

මේ අනුව බලන කල, ශ්‍රීධරන් මහතා ‘ආණ්ඩුව සමඟ’ ඡන්දය ප්‍රකාශ කළ බවට එල්ල වන චෝදනා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථානුකූලව පදනම් විරහිතය. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව නිර්මාණය කර ඇත්තේ ආණ්ඩු පක්ෂයක් සහ විපක්ෂයක් ලෙස බෙදී කටයුතු කිරීමට නොවේ. සභාවේ අසුන් ගත් පසු, සාමාජිකයන් පක්ෂග්‍රාහී සටන්කරුවන් ලෙස නොව, ව්‍යවස්ථාපිත භාරකරුවන් ලෙස කටයුතු කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය සහ දෙමළ ප්‍රජාව ලබා ඇති අත්දැකීම් සැලකිල්ලට ගත් විට, හමුදාකරණය පිළිබඳ පවතින කණස්සල්ල බැහැර කිරීම මෙහි අරමුණ නොවේ. නමුත්, ව්‍යවස්ථා සභාව හමුවේ ඇති ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රශ්නය ඊට වඩා පටු නිශ්චිත එකකි: එනම්, නිර්දේශිත පුද්ගලයා ගේ නිපුනතාවය, ස්වාධීනත්වය, අවංකභාවය සහ ව්‍යවස්ථාපිත කාර්යයන් ඉටු කිරීමේ හැකියාව යන කරුණු අනුව අදාළ තනතුර සඳහා සුදුසු ද යන්නයි.

වෘත්තීය සුදුසුකම්, අතීත ක්‍රියාකලාපය හෝ අනිසි බලපෑම්වලින් ආරක්ෂා වීමට ඇති විධිවිධාන ඇගයීමකින් තොරව, හුදෙක් යම් අයෙකු දැනට සම්බන්ධ වී සිටින ආයතනික පසුබිම යටතේම ඔවුන්ව සහමුලින්ම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය විනිශ්චය වෙනුවට මතවාදී දැඩි බවක් ආදේශ කිරීමේ අවදානමකි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සභා සාමාජිකයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ සංකේතාත්මක දේශපාලන ප්‍රකාශ නිකුත් කරන ලෙස නොව, එක් එක් පුද්ගලයා පිළිබඳව හේතු සහිත තීරණ ගන්නා ලෙසයි.

යම් සාමාජිකයෙකු, නිසි ලෙස කරුණු සලකා බැලීමෙන් පසුව, යෝජිත පුද්ගලයා පත්වීමක් සඳහා වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රමිතීන් (threshold) සපුරා ඇති බවට නිගමනය කරන්නේ නම්, එම තීරණය ස්වයංක්‍රීයවම පක්ෂ ප්‍රතිපත්ති පාවා දීමක් ලෙස අර්ථකථනය කළ නොහැක. සැබවින්ම, දේශපාලන පළිගැනීම් පිළිබඳ බියකින් තොරව එවැනි ස්වාධීන තීරණ ගැනීමට ඉඩ සැලසීම මෙම සභාවේ ප්‍රධානතම අරමුණයි.

ශ්‍රීධරන් මහතාට (තනතුරින්) ඉල්ලා අස්වන ලෙස ITAK පක්ෂය කළ දැනුම්දීම තවත් අතිරේක ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ගැටලුවක් මතු කරයි. එනම්, පක්ෂයේ නියෝග බලහත්කාරයෙන් ක්‍රියාත්මක කිරීම හරහා ස්වාධීන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය නිලතල කෙරෙහි ඇති වන අහිතකර බලපෑමයි . පක්ෂයේ ස්ථාවරයන්ගෙන් බැහැර වන සෑම අවස්ථාවකම සභා සාමාජිකයන්ව නැවත කැඳවීමේ හෝ ප්‍රසිද්ධියේ දෝෂාරෝපණයට ලක් කිරීමේ තර්ජනය පවතින්නේ නම්, එමගින් ව්‍යවස්ථා සභාවේ ස්වාධීනත්වය බරපතල ලෙස පලුදු වේ .

මෙවැනි පූර්වාදර්ශ මගින්, අනාගත සාමාජිකයන් තම ව්‍යවස්ථාමය වගකීමට වඩා දේශපාලන පැවැත්ම කෙරෙහි ප්‍රමුඛතාව දෙමින්, ආරක්ෂාකාරී ලෙස ඡන්දය භාවිතා කරන තත්ත්වයක් සහතික කරනු ඇත. එහි ප්‍රතිඵලය වනුයේ ස්වරූපයෙන් ව්‍යවස්ථානුකූල වුවද, හරයෙන්  දේශපාලනික වූ, අර්ථ ශුන්‍ය සභාවකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය රාමුවට හඳුන්වා දී ඇති වැදගත්ම ආයතනික නිවැරදි කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් ලෙස ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව හැඳින්විය හැකිය. එහි සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ හුදෙක් එහි සාමාජිකත්වය දරන්නේ කවුරුන්ද යන්න මත පමණක් නොව, ඔවුන් තමන්ගේ භූමිකාව අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය මතය.

දේශපාලන පක්ෂවලට තම නියෝජිතයන්ගේ තීරණ විවේචනය කිරීමට හෝ ඒවාට එකඟ නොවීමට අයිතියක් තිබුණද, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව වැනි ආයතන පාලනය වන ව්‍යවස්ථාපිත තර්කනයට ඔවුන් ගරු කළ යුතුය. පක්ෂ දේශපාලනය ඉක්මවා යෑම සඳහාම නිර්මාණය කර ඇති මෙවැනි මණ්ඩලයක් තුළ, දැඩි ලෙස පක්ෂයට අවනත විය යුතු යැයි ඉල්ලා සිටීම යනු, එම ආයතනය පැවතීමේ මූලික අරමුණු වැරදි ලෙස වටහා ගැනීමකි.

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය පරිණතභාවයේ සැබෑ පරීක්ෂණය පවතින්නේ, පක්ෂයට දක්වන පක්ෂපාතීත්වයට වඩා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව කෙරෙහි දක්වන පක්ෂපාතීත්වය ප්‍රමුඛවන අවස්ථා ඇති බව වටහා ගැනීම තුළය. එබැවින්, එස්. ශ්‍රීධරන් වටා ඇති මතභේදය හුදෙක් පක්ෂ අභ්‍යන්තරයේ චෝදනා එල්ල කර ගැනීමට සීමා නොවිය යුතු අතර, එය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ආයතන ක්‍රියාත්මක විය යුතු ආකාරය පිළිබඳ පුළුල් ජාතික සංවාදයකට මග පෑදිය යුතුය. එසේම, එම ආයතන පාලනය කිරීම සඳහාම නිර්මාණය කරන ලද දේශපාලන පෙළඹවීම් මගින්ම ඒවා කෙතරම් පහසුවෙන් පළුදු විය හැකිද යන්න පිළිබඳවත් මෙහිදී අවධානය යොමු විය යුතුය.

The post ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ කාර්යභාරය පක්ෂ දේශපාලනයට යටවීම.. appeared first on විවරණ.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ස්වදේශික ඇමරිකානුවන්ට එරෙහි අවසන් ප්‍රහාරය දියත් කළේ දකුණු ඩැකෝටා ප්‍රාන්තයේ වයිට් රිවර් (සුදු නදිය) හි අතු ගංගාවක් වන වුන්ඩඩ් නී ක්‍රීක් (Wounded Knee Creek) ප්‍රදේශයේදීය. 1890 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඇමරිකානු හමුදාව විසින් 300කට ආසන්න ලැකෝටා (Lakota) ජාතිකයන් පිරිසක් සමූලඝාතනය කළ අතර ඔවුන්ගෙන් වැඩි පිරිසක් කාන්තාවන් සහ දරුවන්ය. ඉන් ඉඩම් පැහැර ගැනීම්වලට සහ බලහත්කාරයෙන් සිදුකෙරුණු සංස්කෘතික යටපත් කිරීම්වලට එරෙහිව ස්වදේශික ඇමරිකානුවන් ගේ විරෝධය අවසන් විය.

ස්වදේශික ජනතාවගේ විරෝධය මර්දනය කිරීමත් සමඟ, යටත් කර ගැනීමට තවත් ‘භූමිය’  ඉතිරිව නොමැති බව එක්සත් ජනපද සංගණන කාර්යාංශය ප්‍රකාශ කළේය. ඒ අනුව වැඩිදුරටත් ඉඩම් අත්පත් කර ගැනීම සඳහා ඇමරිකාවට තම දේශසීමාවෙන් ඔබ්බට යෑමට සිදු විය. නාවික යුද විද්‍යාලයේ සභාපති කපිතාන් ඒ. ටී. මහන් විසින් ‘Atlantic Monthly’ සඟරාවට ලියන ලද, “The United States Looking Outward” නම් ලිපියෙන් අදහස් කළේ ද මෙයයි. එහිදී ඔහු ව්‍යාප්තවාදී විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි අතර, එය සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ඇමරිකානු නාවික බලය ගොඩනැගීමේ අවශ්‍යතාව අවධාරණය කළේය.

“ඇමරිකානු ව්‍යාප්තවාදයේ නිර්මාණකරු වූයේ කැප්ටන් මහන් නොවේ. 1823 දී ජනාධිපති ජේම්ස් මොන්රෝ විසින් ‘මොන්රෝ න්‍යාය’ ඉදිරිපත් කෙළේය. ඒ මගින් බටහිර අර්ධගෝලය (උතුරු සහ දකුණු ඇමරිකාව) ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට පමණක් වෙන් වූ කලාපයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එය යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ට තහනම් කලාපයක් කළේය. කපිතාන් මහන්ගෙන් ලැබුණු සුවිශේෂී දායකත්වය වූයේ, මෙම ඇමරිකානු ව්‍යාප්තවාදය ‘දේශප්‍රේමී වැස්මකින් ඉදිරිපත් කිරීමයි. බාබරා ටච්මන් (Barbara Tuchman) සිය ‘The Proud Tower’ කෘතියේ සඳහන් කළ පරිදි, “භූමි ප්‍රදේශ ඈඳාගැනීමට උත්සාහ කළ අයගේ අරමුණ වූයේ හුදෙක් ආර්ථිකමය වාසි ලබා ගැනීමයි. නමුත් එය ජාතික මට්ටමේ වැදගත්කමකින් තීරණාත්මක බලපෑමක් ඇති දෙයක් බවට කළේ මහන් විසිනි.

එතැන් සිට, එක්සත් ජනපදය (තම අර්ධගෝලය තුළ මෙන්ම ඉන් පිටතදී සිදු කළ) සිය මැදිහත්වීම් සඳහා සදාචාර සහ ගුණධර්ම පද්ධතීන් මත පදනම් වූ තර්ක ඉදිරිපත් කිරීමට උත්සාහ කළේය. මෙය 1898 දී පිලිපීනය යටත් කර ගැනීමේ සිට (එහිදී ඔවුන් ‘සුදු මිනිසාගේ වගකීම’ යන තර්කය යටතේ අශිෂ්ට ස්වදේශිකයන්ට ආචාර ධර්ම සහ සදාචාරය ඉගැන්වීමට උත්සාහ කළහ) 1983 දී සිදු කළ ග්‍රෙනඩා (Grenada) ආක්‍රමණය (අරමුණ ඇමරිකානු ජීවිත බේරා ගැනීම බව පැවසිණි) දක්වා විහිදී ගියේය.

1989 දෙසැම්බර් මාසයේදී ජනාධිපති ජෝර්ජ් ඩබ්ලිව්. බුෂ් පැනමාව ආක්‍රමණය කර එහි ඒකාධිපති පාලක මැනුවෙල් නොරිගා පැහැරගත් අවස්ථාවේදී, පැහැදිලිවම ජාත්‍යන්තර නීති උල්ලංඝනය කිරීමක් වූ එය සාධාරණ මෙහෙයුමක් ලෙස නම් කෙළේය. එය සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා ඇමරිකානු ජීවිත බේරා ගැනීම, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ මානව හිමිකම් සුරැකීම වැනි විවිධ කරුණු ඉදිරිපත් කෙරිණි. (ජෙනරාල් නොරිගා 1980 දශකයේ මැද භාගයේදී ඇමරිකාවේ අප්‍රසාදයට පත්වන තෙක්ම ඔවුන්ගේ සමීපතම හිතවතෙකු ලෙස කටයුතු කෙළේය).

ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ ඔහුට කලින් සිටි ජනාධිපතිවරුන් බොහෝ දෙනෙකු අතර පැවති වෙනස වූයේ ඔහු ඔවුන් නොකළ දෙයක් කිරීම නොව, අනෙක් අය ප්‍රකාශ නොකර සිටීමට තරම් සූක්ෂ්ම වූ (හෝ ප්‍රවේශම් වූ) කරුණු විවෘතව පැවසීමයි. ඔහුගේ පූර්වගාමීහු තමන් අතින් සිදුවන ජාත්‍යන්තර නීති උල්ලංඝනය කිරීම් ‘දේව ධාර්මික’  සුදු රෙද්දකින් වසා ගැනීමට ප්‍රවේශම් වූහ. නමුත් ට්‍රම්ප්ට එවැන්නක් අවශ්‍ය නොවේ.

වෙනිසියුලාව සතුව ලොව විශාලතම තෙල් සංචිත පවතින අතර, එහි ඇති ඝන, ඇලෙන සුළු, තාර වැනි බොරතෙල් ඇමරිකානු පිරිපහදු සඳහා විශේෂයෙන්ම සුදුසු වේ. ඉදින්, එම රටේ වගා කළේ කපු නම්, නිකොලස් මදුරෝ තවමත් කරකස් නුවර පාලනය කරනු ඇත. නමුත් එහි ඇත්තේ තෙල්ය; ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඉතා පැහැදිලිව සහ ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කළ පරිදි, ඇමරිකාවට අවශ්‍ය වන්නේ එම තෙල් සම්පතයි.

වෙනිසියුලාව ආක්‍රමණය කිරීම සහ ජනාධිපති මදුරෝ හා ඔහුගේ බිරිඳ පැහැර ගැනීම ජාත්‍යන්තර නීතිය බරපතළ ලෙස උල්ලංඝනය කිරීමකි. ඒවා දැඩි ලෙස හෙළා දැකිය යුතු ආක්‍රමණශීලී ක්‍රියාවන් ය. එහෙත් ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ වෙනිසියුලානු ආක්‍රමණය යනු, 1801-1805 කාලයේ ඔටෝමාන් ට්‍රිපොලිටේනියාවට (එකල ඔටෝමාන් පාලනය යටතේ පැවති වර්තමාන ලිබියාව – පළමු බාබරි යුද්ධය) එරෙහිව කළ යුද්ධයේ සිට පලස්තීනුවන්ට එරෙහි ඊශ්‍රායලයේ ජනඝාතන යුද්ධයට ක්‍රියාකාරීව අනුබල දීම දක්වා විහිදෙන ඇමරිකානු විදේශ ප්‍රතිපත්තියේම අඛණ්ඩ දිගුවකි. කෙසේ වෙතත්, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඇමරිකාව සිදු කළ බොහෝ ක්‍රියාවන්ට වඩා වෙනස්ව, 2026 දී ඔවුන් කළ වෙනිසියුලානු ආක්‍රමණය තුළ බහුපාර්ශ්විකත්වයේ මවාපෑමක් හෝ නොතිබුණි. (ආක්‍රමණයට පෙර එක්සත් රාජධානිය පවා ඒ පිළිබඳව දැනුවත් කර නොතිබූ අතර, ඇමරිකානු තෙල් සමාගම් පමණක් ආක්‍රමණයට පෙර සහ පසුව ඒ පිළිබඳව සියල්ල දැන සිටියහ).

ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ ඍජු හා ආක්‍රමණශීලී ඒකපාර්ශ්විකවාදය, 19 වන සියවසේ වැඩි කාලයක් පුරා ඇමරිකාව ලෝකය තුළ ක්‍රියා කළ ආකාරය වෙත නැවත හැරීමක් පෙන්නුම් කරයි. එනම්, ස්ථිර මිතුරන් හෝ සතුරන් නොමැතිව, හුදකලාව තම ගමන යාමයි. වෙනිසියුලානු දේශසීමා සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකාව බ්‍රිතාන්‍යය සමඟ යුද්ධයකට යාමට ආසන්න වූ අවස්ථාව හෝ ප්‍රථමයෙන් ඇමරිකානු නිදහස් යුද්ධයේදී සහ පසුව 1812 දී කැනඩාවේ භූමි ප්‍රදේශ ඈඳා ගැනීමට උත්සාහ කළ අවස්ථාව මීට නිදසුන් වේ. ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඇමරිකාව ගෙන යමින් සිටින්නේ මෙවැනි අතීතයකටය. එහිදී ඇමරිකාව ලෝකයේ ඕනෑම තැනක අවශ්‍ය ඕනෑම දෙයක් බලහත්කාරයෙන් අත්පත් කර ගන්නා අතර, එහිදී පැරණි මිතුරන් හෝ දීර්ඝ කාලීන සතුරන් හෝ ඕනෑම අයෙකු සමඟ ගැටුමකට යාමට ඇමරිකාව පසුබට නොවේ.

2025 නොවැම්බර් මාසයේදී, ට්‍රම්ප් පාලනය ඇමරිකාවේ නව ජාතික ආරක්ෂක උපාය මාර්ගය  දක්වන ලේඛනයක් ඉදිරිපත් කළේය. ට්‍රම්ප්ගේ සැබෑ ස්වභාවය විදහා දක්වමින්, ඇමරිකානු විදේශ ප්‍රතිපත්තිය තුළ මෙතෙක් අප්‍රකාශිතව තිබූ කරුණක් මෙම ලේඛනය මගින් පැහැදිලිවම එළිදක්වන ලදී. එනම්, බටහිර අර්ධගෝලයෙන් ආරම්භ කරමින් මුළු ලෝකයම තම අධිපත්‍යය යටතට ගැනීමේ අභිලාෂයයි.

එම ලේඛනය අනුව, ඇමරිකාව

“..සතුරු විදේශීය ආක්‍රමණවලින් හෝ ප්‍රධාන සම්පත්වල අයිතියට බාධාවක් නැති, තීරණාත්මක සැපයුම් මාර්ග තහවුරු කරන අර්ධගෝලයක් අපේක්ෂා කරයි; තවද ප්‍රධාන උපාය මාර්ගික ස්ථාන වෙත බාධාවකින් තොරව පිවිසීම සහතික කර ගැනීමට ද අපට අවශ්‍යය. වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, අපි මොන්රෝ න්‍යායට ‘ට්‍රම්ප් අනුපූරකයක්’ ඉදිරිපත් කර බලාත්මක කරන්නෙමු..” (මූලාශ්‍රය: whitehouse.gov ලේඛනය).

“යුරෝපීය ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ප්‍රවර්ධනය කිරීම” (Promoting European Greatness) යන මැයෙන් යුත් එහි යුරෝපීය කොටසෙහි සඳහන් වන්නේ, යුරෝපා සංගමමයේ ඒකාබද්ධතාවය සහ සංක්‍රමණය හේතුවෙන් ඉදිරි දශක දෙක තුළ එහි යුරෝපීය ‘ශිෂ්ටාචාරය අකාමකා දැමීමකට’ මුහුණ දෙනු ඇත යන්නයි. එමෙන්ම යුරෝපයේ වර්තමාන ගමන් මඟට එරෙහිව එම මහාද්වීපය තුළ ‘විරෝධයක් ගොඩනැගීමට’ ඇමරිකාව කටයුතු කළ යුතු බව ද පෙන්වා දේ.

ට්‍රම්ප්ගේ ඇමරිකාව යුරෝපයේ අන්ත දක්ෂිණාංශික පක්ෂ වෙත දක්වන සහයෝගය ද මෙම ලේඛනය මගින් පැහැදිලිව ප්‍රකාශ කරයි.

“..මෙම නැගිටීම ප්‍රවර්ධනය කිරීමට යුරෝපයේ සිටින අපේ දේශපාලන මිත්‍රයන් දිරිමත් කරන අතර, දේශප්‍රේමී යුරෝපීය පක්ෂවල වර්ධනය වන බලපෑම සැබවින්ම ඉමහත් සුබවාදී තත්වයක් ඇති කරයි..”

(එම මූලාශ්‍රය. එහි ආසියානු කොටස චීනයේ ආර්ථික බලය සහ වෙළඳ පිළිවෙත් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි (ඉන්දියාව ගැන එහි සඳහන් වන්නේ ඉතා අඩුවෙන් වන අතර, ශ්‍රී ලංකාව ගැන කිසිදු සඳහනක් නැත).

ට්‍රම්ප්ගේ ඇමරිකාව ලෝකයෙන් අපේක්ෂා කරන්නේ ආර්ථික නායකත්වය සහ අසීමිත ලාභයයි. ට්‍රම්ප්වාදී විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ සැබෑ හැරවුම් ලක්ෂය කිසිදු භූගෝලීය කලාපයක් නොව, අතීතයයි. වෙනිසියුලාව යනු ආරම්භය පමණි. ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ට සහ ඔහුගේ සැබෑ අනුගාමිකයන්ට තවත් බොහෝ ඉලක්ක ඇත: කියුබාව, වෙනිසියුලාවේ අන්තර්කාලීන ජනාධිපතිවරයා, කොලොම්බියාව, ඉරානය – සහ සුදු ජාතික, ක්‍රිස්තියානි, ධනවාදී මෙන්ම නේටෝ මිත්‍ර රාජ්‍යයක් වන ඩෙන්මාර්කය ද ඒ අතර වේ. ඩෙන්මාර්කයේ පාලනය යටතේ ග්‍රීන්ලන්තය පවතින අතර, එහි දුර්ලභ ඛනිජ සම්පත් ඇත. ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ට කිසිදු මතවාදී මුවාවන් නැත. ඔහුගේ එකම අවධානය මෙන්ම ඔහුගේ අරමුණ වන්නේ මුදල් පමණි.

වෙනිසියුලානු ආක්‍රමණයෙන් පසු, තමාට “..අනිවාර්යයෙන්ම ග්‍රීන්ලන්තය හිමි විය යුතු..” බව පැවසූ ට්‍රම්ප්, ඒ සඳහා බලහත්කාරය භාවිතා කිරීමේ හැකියාව ද බැහැර කළේ නැත. ඇමරිකාව විසින් ග්‍රීන්ලන්තය බලහත්කාරයෙන් අත්පත් කර ගැනීමේ පවතින ඉඩකඩ පිළිබඳව ඩෙන්මාර්කය ඉතා බැරෑරුම් ලෙස සලකා බලමින් සිටියි. ඩෙන්මාර්ක අගමැතිවරයා ප්‍රකාශ කළේ, “..ඩෙන්මාර්ක් රාජධානියට අයත් රටවල් තුනෙන් කිසිවක්..” ඈඳා ගැනීමට ඇමරිකාවට කිසිදු අයිතියක් නොමැති බවයි. ඔහු වැඩිදුරටත් මෙසේ පැවසීය:

“..එක්සත් ජනපදය තවත් නේටෝ රටකට හමුදාමය වශයෙන් පහර දීමට තීරණය කළහොත්, සියල්ල අවසන් වනු ඇත – ඊට නේටෝ සංවිධානය සහ  දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ගොඩනැගුණු ලෝක ආරක්ෂාව ද ඇතුළත් ය..”

ව්ලැඩිමීර් පුටින් යුක්රේනය ඈඳාගැනීමේ යුද්ධය ආරම්භ කළ විට, ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඒ පිළිබඳව ප්‍රශංසාත්මකව ලියා තැබුවේ, “මෙය විශිෂ්ටයි” යනුවෙනි. තවද ඔහු “..අපට මෙය අපගේ දකුණු දේශසීමාවේදී භාවිතා කළ හැකිය..” යනුවෙන් ද සඳහන් කළේය. ‘ගාඩියන්’ (Guardian) වාර්තාවකට අනුව, රුසියානු පාලන තන්ත්‍රයට හිතවත් ඇතැම් පාර්ශව ඇමරිකාවේ වෙනිසියුලානු මෙහෙයුම දෙස මවිතයෙන් සහ ඊර්ෂ්‍යාවෙන් බලා සිටිති. ක්‍රෙම්ලිනයට හිතවත් ‘Dva Mayora’ ටෙලිග්‍රෑම් නාලිකාව මෙසේ සටහන් කර තිබුණි:

“..මෙම මෙහෙයුම ඉතා දක්ෂ ලෙස ක්‍රියාත්මක කර ඇත; බොහෝ විට අපගේ ‘විශේෂ යුද මෙහෙයුම’සිදුවිය යුතුව තිබුණේ ද මෙලෙසමය..”

බ්‍රසීල ජනාධිපති ලුයිස් ඉනාසියෝ ලූලා පැවසූ පරිදි,

“..ජාත්‍යන්තර නීතිය අමුඅමුවේ උල්ලංඝනය කරමින් රටවලට පහර දීම යනු, ප්‍රචණ්ඩත්වය, ව්‍යාකූලත්වය සහ අස්ථාවරත්වය රජයන,  බලවන්තයාගේ නීතිය ක්‍රියාත්මක වන ලෝකයක් කරා තබන පළමු පියවරයි..”

රුසියාවේ යුක්රේන ආක්‍රමණය, පලස්තීනුවන්ට එරෙහි ඊශ්‍රායලයේ ජන ඝාතන යුද්ධය සහ දැන් ඇමරිකාවේ වෙනිසියුලානු ආක්‍රමණය යනු අපට ජීවත් වීමට සිදුවන එම ‘පැරණි-නව’ ලෝකයේ සලකුණු වේ.

ඇමරිකානු බලකාය විසින් පැහැර ගැනීමට පැය කිහිපයකට පෙර, ජනාධිපති මදුරෝ ඉහළ පෙළේ චීන දූත පිරිසක් හමු වූයේය. ඒ පිළිබඳව ඔහු ටෙලිග්‍රෑම් පණිවිඩයක් මගින් උද්‍යෝගයෙන් සඳහන් කළේ, “..චීනය සහ වෙනිසියුලාව අතර සහෝදරත්වයේ සහ මිත්‍රත්වයේ ශක්තිමත් බැඳීම් යළි තහවුරු කරන හමුවක්; සැපේදී මෙන්ම දුකේදීත් මිතුරු හමුවක්..” යනුවෙනි. ඇමරිකානු ආක්‍රමණය චීනය හැකි දැඩිම අයුරින් හෙළා දැක ඇති නමුත්, ඔවුන්ගේ ප්‍රතිචාරය දැඩි ප්‍රකාශවලින් එහාට යාමට ඇති ඉඩකඩ අඩුය. ඉදිරි දින සහ මාසවලදී, බීජිං පාලනය (චීනය) තම ණය ගැන සහ  තෙල් සැපයුම දක්වා වෙනිසියුලාව තුළ පවතින තම අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ඇමරිකාව සමඟ ගනුදෙනුවකට එළඹීමට අවධානය යොමු වෙනු ඇත.

වෙනිසියුලාවට හෝ යුක්රේනයට (හෝ 1987 දී ශ්‍රී ලංකාවට) උගත හැකි පාඩම සරල ය; එනම් ගෝලීය හෝ කලාපීය බලවතෙකු සමඟ සෘජුව ගැටීමට යාම (විශේෂයෙන් එම බලවතා සමීප අසල්වැසියෙකු වන විට) එතරම් බුද්ධිමත් මාවතක් නොවන බවයි. අනතුරුදායක ලෝකයක සාර්ථකව ගමන් කළ හැකි ආකාරය පිළිබඳ වඩා හොඳ නිදසුනක් සීතල යුද සමයේදී ෆින්ලන්තය සහ ඔස්ට්‍රියාව අනුගමනය කළහ. මෙම රටවල් දෙකම සීතල යුද බෙදීමේ පෙරමුණේම සිටියද, මධ්‍යස්ථ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරමින් තම ස්වාධීනත්වය රැක ගැනීමට සමත් වූහ. ඔවුන් මධ්‍යස්ථ වූවා සේම නම්‍යශීලී ද විය; ඔස්ට්‍රියාව තම භූමිය ඔත්තු බැලීමේ මධ්‍යස්ථානයක් වීමට ඉඩ දුන් අතර, ෆින්ලන්තය ආර්ථික සහයෝගීතාවය හරහා සෝවියට් සංගමය සතුටු කළේය. මූලික නොවන කරුණුවලදී සම්මුතිවාදී වීම මගින් ඔවුහු තම ස්වෛරීත්වය රැක ගත්හ, නොනැසී පැවතුණහ, සහ සමෘද්ධිය කරා ළඟා වූහ.

නිව්යෝර්ක් නුවර නව නගරාධිපති සොහ්රාන් මම්දානි  තවත් උදාහරණයක් සපයයි. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදියෙකු මෙන්ම සමාජ ලිබරල්වාදියෙකු ද වන ඔහු, ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රතිපත්තීන්හි සපුරා විරුද්ධ පාර්ශවයයි. එසේ වුවද, ජනාධිපතිවරයා සමඟ පැවැත්වූ මැතිවරණයෙන් පසු හමුවේදී ඔහු ගැටුම්කාරී වනු වෙනුවට සාමකාමී වූ අතර, එකඟ නොවන විශාල කරුණු පසෙක ලා දෙපාර්ශවයටම එකඟ විය හැකි සුළු කරුණු පිළිබඳව අවධානය යොමු කළේය. ඔහු සිය මූලධර්ම වෙනස් කළේ හෝ සිය ප්‍රතිපත්ති අත්හැරියේ නැත; ඒ වෙනුවට ඔහු ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ව හැසිරවූයේ ආචාරශීලී බව, විනයගරුක බව සහ හාස්‍යය උපයෝගී කරගනිමිනි. වෙනිසියුලාව ආක්‍රමණය කිරීමට එරෙහිව සිය විරෝධය ප්‍රකාශ කිරීමට ඔහු ජනාධිපතිවරයා ඇමතූ අතරම, නගරයේ පවතින ගැටලු කෙරෙහි අඛණ්ඩව අවධානය යොමු කිරීමටද වගබලා ගත්තේය.

ට්‍රම්ප්ගේ පාලන සමයෙන් පසු ඇමෙරිකාව යළිත් සිය අතීත ප්‍රතිපත්ති වෙත යොමු වීම දිගින් දිගටම සිදු නොවීමට ඉඩ ඇති බැවින්, ට්‍රම්ප්වාදී අවුල් සහගත තත්ත්වය හමුවේ ශ්‍රී ලංකාවට ඉදිරියට යාමට එම උදාහරණ මඟින් යහපත් මඟ පෙන්වීමක් සපයයි.

ඇමරිකානු ආක්‍රමණශීලීත්වය දැඩි ලෙස හෙළා දකිමින් ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ  ප්‍රබල ප්‍රකාශයක් නිකුත් කර ඇත. එහෙත් ජාතික ජන බලවේග (NPP) රජය සිය ප්‍රතිචාරය සම්බන්ධයෙන් වඩාත් කල්පනාකාරී වී තිබේ. එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලයේදී ඇමරිකානු ආක්‍රමණයට එරෙහිව ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම අවශ්‍ය වුවද, සියලුම කලාපීය සහ ගෝලීය බලවතුන් සමඟ යහපත් සබඳතා පවත්වා ගැනීමේ NPP හි වත්මන් ප්‍රතිපත්තියෙන් අඟලක් හෝ බැහැර වීමට අවශ්‍යතාවක් නැත.

යම් හේතුවක් මත අප කලාපීය හෝ ගෝලීය බලවතෙකුගේ ඉලක්කයක් බවට පත් වුවහොත්, වෙනත් කිසිදු බලවතෙකු අපගේ ගැලවීමට ඉදිරිපත් නොවනු ඇත. රුසියාව වෙනිසියුලාව සමඟ ඕනෑම තත්ත්වයකදී පවතින සන්ධානයක් පවත්වාගෙන ගියද, වෙනිසියුලාවට සහ එහි වැසියන්ට වත්මන් ඇමරිකානු බලපෑම් හමුවේ තනිවම සටන් කිරීමට සිදුව තිබේ. ලෝකය සැබවින්ම ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳව එය සිතා බැලිය යුතු බැරෑරුම් පාඩමකි.

2026 ජනවාරි 1 වන දින, සොහ්රාන් මම්දානි නිව්යෝර්ක් නගරයේ නව නගරාධිපති ලෙස ධුරයේ වැඩ භාර ගත්තේය. ඒ අනුව, මිලියනපතියන් 400,000කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් සහ බිලියනපතියන් 60කට අධික පිරිසක් (ඔවුන්ගේ සාමූහික ධනය ට්‍රිලියන 5කට වඩා වැඩිය) වෙසෙන ඇමරිකාවේ ධනවත්ම නගරය, ඉදිරි වසර හතර තුළ පාලනය කරනු ලබන්නේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදියෙකු  විසිනි.

නගරාධිපති මම්දානිගේ සමාරම්භක උත්සවය විවිධ සංකේතයන්ගෙන් පිරී පැවතුණි. පැරණි කාන්තා ඡන්ද අයිතිය සහ කම්කරු සටන් පාඨයක් වූ පාන් සහ රෝස මල් ගීතය ගායනා කිරීමේ සිට, නගරයේ මහජන උපදේශක (නගරාධිපතිගෙන් පසු ධුරයට පත්වීමට සිටින තේරී පත් වූ නිලධාරියා) ජුමාන් විලියම්ස් විසින් අසාර්ථක වූ ග්‍රෙනේඩියානු විප්ලවය සහ එහි නායක මොරිස් බිෂොප් පිළිබඳව කඳුළු සලමින් කළ සිහිපත් කිරීම දක්වා වූ දෑ ඒ අතර විය.

ඇමරිකාවන් දෙකක් සැමවිටම පැවතුණි – එකක් අධිරාජ්‍යවාදී, ව්‍යාප්තවාදී සහ ආක්‍රමණශීලී වූ අතර, අනෙක ඇමරිකාව සදාචාරාත්මක ආලෝකයක් විහිදුවනු දැකීමට අපේක්ෂා කළේය. 19 වන සියවසේදී, හාවර්ඩ් සරසවියේ සභාපතිවරයෙකු වූ චාල්ස් විලියම් එලියට්, ඇමරිකාව මිලිටරි බලවතෙකු වීමේ අදහසට විරුද්ධ විය. ඔහු තර්ක කළේ,

‘..නාවික හමුදාවක් ගොඩනැගීම සහ විශාල ස්ථාවර හමුදාවක් පවත්වාගෙන යාම යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ… ඇමරිකානු අනන්‍යතාවයට ආවේණික වූ දේ අත්හැර දැමීමයි..’ යනුවෙනි (The Proud Tower කෘතියට අනුව).

පිලිපීන යුද්ධය පැවති සමයේදී, පිලිපීනය තුළ ඇමරිකානු රජය ගෙන ගිය අධිරාජ්‍යවාදී ක්‍රියාමාර්ගවලට එරෙහි වීම සඳහා ප්‍රමුඛ පෙළේ ඇමරිකානු පුරවැසියන් පිරිසක් ‘අධිරාජ්‍ය විරෝධී සංගමය’  පිහිටුවා ගත්හ. යුද්ධය උච්චතම අවස්ථාවට පත්ව තිබූ කාලයේදී, මෙම සංගමය ලක්ෂ පහක සාමාජිකත්වයකින් සමන්විත වූ අතර, එයට මාර්ක් ට්වේන් වැනි ප්‍රකට විද්වතුන් ද ඇතුළත් විය. ඔහු එම සංගමයේ යුද විරෝධී ප්‍රචාරණ කටයුතුවල කොටසක් ලෙස ‘To the Person Sitting in Darkness’ නමැති සිය සුප්‍රසිද්ධ රචනාව ලිවීය.

මාධ්‍ය වාර්තාවලට අනුව, 2024 දෙසැම්බර් මැද භාගය වන විට ලියාපදිංචි ඇමරිකානු ඡන්දදායකයින්ගෙන් 63%ක් වෙනිසියුලාවට මැදිහත් වීමට විරුද්ධ වූ අතර, ඊට සහාය පළ කළේ 25%ක් පමණි. මෙයට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන්ගේ සහ ස්වාධීන පාර්ශ්වයන්ගේ නිශ්චිත බහුතරයක් මෙන්ම රිපබ්ලිකානුවන්ගේ සාපේක්ෂ බහුතරයක් ද ඇතුළත් වේ.

මෙම ආක්‍රමණය ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේම MAGA ව්‍යාපාරය බෙදා වෙන් කිරීමට සමත් වී ඇති අතර, ස්ටීව් බැනන්, මාජරි ටේලර් ග්‍රීන් සහ ටකර් කාල්සන් වැනි ප්‍රමුඛ පෙළේ පුද්ගලයින් මෙය භයානක මෙන්ම ‘ඇමරිකාව පළමුව යන ප්‍රතිපත්තිය පාවා දීමක් ලෙස හෙළා දකිති. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, 2028 ජනාධිපතිවරණයෙන් ජයග්‍රහණය කරන්නේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදියෙකු හෝ රිපබ්ලිකානුවෙකු හෝ වේවා, ඔවුන් විසින් ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ ඒකාන්ත සහ විවෘත ඒකපාර්ශ්විකවාදය අතහැර දැමීමට (නැතහොත් අවම වශයෙන් සැලකිය යුතු ලෙස මධ්‍යස්ථ කිරීමට) බොහෝ දුරට ඉඩ ඇත.

ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ වෙනිසියුලානු වික්‍රමය, එහි ආරම්භක අදියරේදී ක්ෂණික සාර්ථකත්වයක් අත්කර ගත්තද, එය යහපත් ලෙස අවසන් වීමට ඇති ඉඩකඩ අඩුය. තමන්ගේ නග්න බලය  පාලනය කර ගැනීමට හෝ තමන්ගේ කෑදරකම සැඟවීමට කිසිවක් නොකරන, කෑදර ඇමරිකානු රූකඩයක්, මදුරෝ සහ ඔහු පැහැරගනු ලැබීම පිළිබඳව වෙනිසියුලානුවන් කුමන අදහසක් දැරුවද, ඔවුන් අතර ජනප්‍රිය නොවනු ඇත.

වෙනිසියුලාව මර්දනය කර පාලනය කිරීම සඳහා වැය කරන වැඩි මුදලක් දුප්පත් සහ මධ්‍යම පාන්තික ඇමරිකානුවන්ට සෞඛ්‍යය, අධ්‍යාපනය සහ සාධාරන මිලකට නිවාස වැනි මූලික අවශ්‍යතා සපුරා දීමට ඇති මුදල් අඩුවීමයි. ට්‍රම්ප්ගේ වෙනිසියුලානු මෙහෙයුම ඔහුව සහ ඔහුගේ ව්‍යාපාරික මිතුරන් පොහොසත් කළ හැකි වුවද, ඉන් සාමාන්‍ය ඇමරිකානුවන්ගේ තත්ත්වය තවදුරටත් අයහපත් වීමට ඉඩ ඇත. මෙහි අවසාන ප්‍රතිඵලය වනුයේ, 2026 සහ 2028 මැතිවරණ වලදී ඇමරිකානු දේශපාලනය, මධ්‍යස්ථ , ආර්ථික වශයෙන් ප්‍රගතිශීලී සහ සමාජීය වශයෙන් ලිබරල් මාවතක් කරා ප්‍රධාන වශයෙන් නැඹුරු වීමයි.

–තිසරණී ගුණසේකර

The post ට්‍රම්ප්ගේ (පැරණි) ලෝක සමය තුළ මාවතක් සොයා යෑම.. appeared first on විවරණ.